RUHBAN OKULU PANELİ

İSTANBUL - Bağımsız Cumhuriyet Partisi (BCP) Genel Başkanı eski Dışişleri Bakanı Mümtaz Soysal, ''Heybeliada Ruhban Okulu Türkiye'nin hukuk kurallarına göre işlemesi gereken bir kuruluştur'' dedi.
İstanbul Barosunca, baronun Orhan Apaydın Konferans Salonu'nda düzenlenen Heybeliada Ruhban Okulu konulu panelde konuşan Soysal, uzun yıllardın Avrupa Birliği ve ABD tarafından çeşitli şekilde Türkiye'nin Heybeliada'daki Ruhban Okulu'nu açması yönünde baskılar olduğunu kaydederek, şöyle konuştu:
''Okul 1971'de Anayasa Mahkemesinin aldığı bir karar doğrultusunda kendiliğinden kapanınca baskılar çoğaldı. Ülkemizin imajı, siyasal hedefleri açısından bakıp, hukuku da bu yönde değiştirecek miyiz? Bu açıdan çok önemli bir sorunla karşı karşıyayız. Bizim hukukumuza göre elimiz kolumuz bağlıdır. İlkeler bir yerde Lozan Anlaşması'na dayanıyor. Lozan'da okula ilişkin bir konu yok.
Fakat konu Lozan'da tartışılmış, hem de çok tartışılmış. Patrikhane'nin ülke dışına çıkartılması istenmiş, ancak kabul ettirilememiş. İngiltere Lozan'da Yunanistan'ı korumak istemiş ve bir çeşit centilmenlik anlaşması yapılmış. Yani Türk tarafı Patrikhane'nin ülke dışına çıkarılmasından vazgeçmiş, konu azınlıklar ilkesi kapsamına alınmış. Azınlıklar özel bir statüye sahip zannediyoruz, hayır. Lozan'da insan hakları ilkesince kabul edilen eşitlik ilkesine sahiptirler. Dil, din, mezhep, ırk, gözetilmeksizin eşit bakılacaktır. Dolayısıyla Patrikhane'ye de bu açıdan bakılacaktır. Patrikhane de diğer vatandaşlar gibi eşit haklara sahiptir.''
Patrikhane'nin ekümenik olmasını Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin istemediğini kaydeden Soysal, ''Patrikhane'nin devlet içinde ayrı bir devlet gibi kurum olmasından korkuluyor. Patrikhane'nin böyle bir iddiası var. Heybeliada Ruhban Okulu Türkiye'nin hukuk kurallarına göre işlemesi gereken bir kuruluştur. Tevhidi Tedrisat Kanunu ile din eğitimi devletin denetimi altına alınmıştır.
Türkiye; 'Bütün yüksek okullar, üniversiteler devletin denetimi altında olacak' deyince, Patrikhane bu denetimi kabul etmeyerek okulu kendisi kapatıyor'' dedi.
Konunun çok iyi anlatılması gerektiğini ifade eden Mümtaz Soysal, ''Türkiye'nin derdini dışarıya anlatması lazım. Bu da zordur. Dışarıdan anlaşılmıyor, anlatamıyoruz. Konu Türkiye'nin bir Anayasal sorunu, bir rejim sorunudur. Konu bizim kendi öz konumuzdur'' diye konuştu.
Soysal, vatandaşların eşitlik ilkesinde birleşmesi gerektiğini belirterek, sözlerine şunları ekledi:
''Konuya azınlıklar konusunda, yeni ayrıcalıklar yaratmadan bakmalıyız. Azınlıklar eşitlik için koruma altına alınır. Eşitliğin de temeli herhangi bir ayrımcılık yapmamaktır. 'Ortodoks vatandaşlara baskı var' diyerek, özel bir statü ile ayrımcılık yapılmamalıdır.''
Panelde konuşan Gazeteci Yiğit Bulut, tarihte Osmanlı'da da benzer tartışmalarla okulun açıldığını belirterek, ''1844'te Osmanlı'da aynı gerekçelerle bu okul açıldı. Bugün oynanan oyun aynen o tarihten beri oynanıyor'' dedi.
Bulut, Heybeliada Ruhban Okulunun açılmasıyla, okulun Türkiye Cumhuriyeti'nin denetimi dışında kalacağını savunarak, ''Bir statü istiyorlar. Bu Türkiye Cumhuriyeti devleti için kabul edilemez. Konu Türkiye Cumhuriyeti içinde bir Vatikan Devleti yaratmak. Heybeliada merkezli bir Vatikan Devleti yaratılabilir mi? Konu budur. Osmanlı aynı tuzağa düştü, Türkiye Cumhuriyeti de tarihi bir dönüm noktasında. Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Hukukun üstünlüğünü kullanarak bu konunun da üstesinden gelecektir'' diye konuştu.