RÖTARDA YOLCU HAKLAR NELER?

İSTANBUL- Herhangi bir sebepten dolayı uçağı kalkmayan ya da seferlerin iptal edilmesi yüzünden havaalanında saatlerce beklemek zorunda kalan yolcuların çoğunluğu, böyle durumlarda sahip olduğu hakların neler olduğunu bilmiyor.  Havayolu şirketleri bu yolculara hangi hizmetleri vermekle yükümlü?
Avrupa ve Amerika`da, son yıllarda yolcu haklarını düzenleyen mevzuat geliştirilmeye başlandı.
Hayatı olumsuz etkileyen doğa olaylarına karşı vatandaşların mağduriyetinin önlenmesini hedefleyen yetkililer, konuylala ilgili olarak çalışmalar yürütüyor.
Türkiye`de ise henüz düzenlenmiş herhangi bir yasa ya da yönetmelik yok.
Ancak hakkınızı aramanız için birçok sebep var.
Bir kaç haftadır ülkemizde etkili olan sis hayatı neredeyse durma noktasına getirdi.
Ulaşımda ciddi sorunlar çıktı, görme mesafesinin düşmesi nedeniyle araçlar kaza yaptı, yollar kapandı, hava ve deniz ulaşımında seferler iptal edildi.
İnsanlar işine gidemedi ya da iptal edilen seferler nedeniyle yolculuğunu ertelemek zorunda kaldı.
Özellikle havayolunu tercih eden vatandaşlar, Atatürk Havaalanı ve Sabiha Gökçen`de saatlerce beklemek zorunda kaldı.
Oysa bu iki havalimanında CAT 3 sistemi olsaydı ne yolcular mağdur olacak, ne de böyle bir ulaşım bunalımı ortaya çıkacaktı.
Avrupa`nın önde gelen havalimanlarından Frankfurt, Paris Charls De Gaulle ve Londra Heathrow`da CAT 3 sistemi kullanılırken İstanbul Atatürk Havalimanı`nda bu sistem henüz kurulmuş değil.

CAT 3 nedir?
Her türlü hava koşulları altında; yağmurun, karın ve sisin yoğun olduğu durumlarda uçağın piste, güvenli bir şekilde inmesini sağlayan elektronik sistemlerin bütününe deniyor.
Habertürk Gazetesi Yazarı Güntay Şimşek, köşesinde bu konuyu anlattı.
CAT 3 standartlarına sahip olan bir havalimanına pilot ve uçaklar pist görüş menzili 150 metreye kadar düşse bile inebiliyor.
Atatürk Havalimanı şu anda CAT 1 ve CAT 2 standartlarına sahip. Bu da ancak 350 metrelik bir görüş menziline iniş sağlıyor.

Uçuşu ertelenen veya iptal edilen yolcuların hakları
Peki, böyle durumlarda yolcuların hakları neler? Havayolu şirketleri yolculara hangi hizmetleri vermekle yükümlü?
Avrupa ve Amerika`da son yıllarda yolcu haklarını düzenleyen mevzuat geliştirilmeye başlandı.
Türkiye`de ise henüz düzenlenmiş bir yasa ya da yönetmelik yok.
Bunun yerine, Avrupa`dan alınan bazı düzenlemeler sayesinde havacılık şirketlerine yaptırım uygulanabiliyor.
Amerika`da önceki aylarda, uçak içinde yolcu beklettiği gerekçesiyle Continental, ExpressJet ve Mesaba Havayolu şirketlerine 175 bin dolar ceza kesildi.
Türkiye`de böyle bir cezai işlem uygulanmıyor ama üç saati aşan gecikmelerde yolcuya bilet ücreti iade ediliyor.

Yani üç saat sonra paranızı isteyebileceğinizi unutmayın.
Eğer firma paranızı iade etmezse tüketici mahkemesinde tazminat davası açabilirsiniz.
Mahkeme yolculuk amacınız ve mağduriyetinize göre bir tazminat belirleyip o firmayı cezaya çarptırıyor.
Uçağınızın hareketi ertelendiği halde, bekleyeceğinizi ve yolculuk edeceğinizi yetkililere bildirirseniz şirket, bekleme yerinizi ve temel ihtiyaçlarınızı karşılamak zorunda.
Uçak saatini beklerken her saat başında firma yetkililerince uçuş saati ve son durumla ilgili olarak bilgilendirilmesi gerekiyor.
Çoğunlukla ara uçuş noktalarından kaynaklanan sıkıntılar nedeniyle yaşanan aksaklıkları gidermek de yine havayolu şirketinin sorumluluğunda.
Örneğin Dubai`den Frankfurt`a gideceğiniz uçak İstanbul`a geldiğinde Frankfurt havalimanında meydana gelen bir aksaklık nedeniyle oraya uçamayacak.
Havayolu şirketi böyle durumlarda alternatif ulaşım yolu bulmak zorunda.
Bu nedenle oluşacak fazladan masrafları da şirketler karşılıyor, yolculardan para talep edemiyor.
Tüketiciler Birliği, yolcuların herhangi bir sorunla karşılaştıklarında ilk müracaat edecekleri kişilerin havayolu şirketi yetkililerinin olduğunu söylüyor.