PETROL'ÜN HAVACILIĞA ETKİSİ AĞIR

WASHINGON- Rekor petrol fiyatlarının yarattığı baskı başta ABD'dekiler olmak üzere havayolu şirketlerini her geçen gün biraz daha bunaltıyor.  Bu baskı kaçınılmaz olarak havayolu müşterilerine de yansıyor. Uzmanlar, ucuz bilet döneminin artık geride kaldığını belirtiyor.

Uluslararası Havayolu Taşımacıları Birliği IATA'nın verilerine göre petrol fiyatlarındaki her bir dolarlık artış sektörde 1,6 milyar dolarlık ek maliyet yaratıyor.

Lehman Brothers analistlerinden Gary Chase dün Reuters'da yayımlanan açıklamasında ABD havacılık endüstrisinin 11 Eylül saldırılarının ardından gerçekleşenin iki katı büyüklüğünde bir yeniden yapılanma dönemi yaşadığını söyledi.

Chase'e göre havayolu sektörünün yaşadığı likidite sıkışıklığını aşabilmesi için, bu alandaki şirketlerin gelecek 12-18 ay içinde 3 milyar dolarlık hisse ya da tahvil satışı gerçekleştirmesi gerekiyor.

Gimme Credit kuruluşunun analistlerinden Vicki Bryan da müşterilerine yazdığı bir bilgilendirme notunda "Ucuz uçak seyahati günleri artık bitiyor. Boş zamanlarda ve tatillerde uçakla seyahat etmek bundan sonra bir lüks olabilir," dedi.

Biletler zamlanıyor seferler azalıyor

ABD ticari havayolu ağının yakın zamanda daha yalın ve özellikle bazı müşteriler için daha acımasız olacağı tahmin ediliyor.

Bunun en önemli göstergesi, özellikle çok rağbet olmayan rotalarda artan bilet fiyatları.

Bazı rotaların tamamen kaldırılması da söz konusu.

Ulaşım bürosunun istatistiklerine göre şu ana kadar 30 destinasyona uçuş kaldırıldı.

United Airlines (UAL) geçen hafta işten çıkarmaya gideceğini, filosunu küçülteceğini ve iç hat uçuşlarını yüzde 17 azaltacağını açıkladı.

Rakiplerinde de durum farklı değil.

American Airlines yılın 4'üncü çeyreğinde iç hat kapasitesini yüzde 11-12 küçülteceğini ve binden fazla çalışanının işine son vereceğini duyurmuştu.

Northwest Airlines'la birleşmeyi planlayan Delta Air Lines da bu yıl iç hat kapasitesini yüzde 10 küçülteceğini ve gönüllü emeklilik yoluyla işgücünde 2000 kişilik bir azaltmaya gideceğini bildirmişti.

Danışmanlık kuruluşu Gerchick Murphy Associates'in yöneticilerinden Patrick Murphy "Havayolu şirketleri kapasitelerini küçültüp ücretlerini artırırken bazı insanlar piyasadan kaybolabilir. Havayollarında normal seyahatlar azalırken business uçuşların oranı artabilir," dedi.

Bazı uzmanların hesaplamalarına göre şu anda seyahatlerinde havayolunu kullananlar 1500 millik uçuş mesafesindeki bazı hatlarda aldıkları gidiş-dönüş biletlerine geçen Aralık ayına göre 340 dolar daha fazla ödüyor.

Calyon Securities kuruluşunun havayolu taşımacılığı sektörü uzmanlarından Ray Neidl "Çok küçük pazarlarda ticari havayolu hizmetlerini kaybetme tehlikesi var. Bu, yetkililerin dikkate alması gereken bir durum," diyor.

Birleşme görüşmelerinde koz olarak kullanılıyor

Uzmanların büyük bir bölümüne göre ABD'li havayolu kuruluşlarının artan yakıt maliyetleri karşısında yeniden istikrarı yakalayabilmek için, kapasiteyi yüzde 20 düşürmeleri, bilet fiyatlarını ise yüzde 20 artırmaları gerekiyor.

Uluslararası ve business uçuşların havayolu şirketleri için artık hayati bir önem taşıyacağını belirten uzmanlara göre şirketlerin büyük bir bölümü, bu yıl yakıt ihtiyacını karşılamak için yeterli nakite sahip olduklarını düşünüyor ancak fiyatların hızla artmaya devam etmesi durumunda büyük çaplı havayolu kuruluşları bile nakit sıkıntısı yaşayabilir.

Artan fiyatların sektördeki birleşme ve satın alma faaliyetlerini hızlandırması bekleniyor.

Business Travel Coalition (İş Seyahatlari Koalisyonu) kuruluşunun başkanı Kevin Mitchell, btnmag.com sitesinde yayımlanan yazısında, Nisan ayında birleşeceklerini duyuran Delta ve Northwest'in birleşme görüşmelerinde koz olarak yakıt kartlarını masaya koyduklarını belirtti.

Artan yakıt fiyatlarının şirketler açısından büyük bir önem taşıdığına değinen Mitchell, yakıt kartının bir joker olarak kullanıdığını dile getirdi.

Avrupa'da kârlar eriyor şirketler sertleşiyor

Yakıt fiyatları ABD'nin yanısıra Avrupalı havayolu şirketlerinin kârını da ertiyor.

Forbes dergisinin sitesinde dün yayımlanan bir haberde, Avusturya Havayolları'nın artan yakıt maliyeti nedeniyle bu yıl 70-90 milyon euro arasında zarar beklediği belirtildi.

Yüksek yakıt fiyatları şirketler arasındaki rekabeti daha da kızıştırıyor.

KLM'i satın alan Air France ve Swiss Internaitonal Airlines'ı satın alan Lufthansa gibi kuvvetli oyuncular koltuklarını doldurma konusunda diğer rakiplerine göre daha başarılı ancak uzmanlar, hiç bir uçak şirketinin petrol fiyatlarının yarattığı şoktan kaçınamayacağı görüşünde.

Daily Telegraph Gazetesi'nde önceki gün yayımlanan bir haberde ise British Airways, Virgin Atlantic, Finnair, SAS, Iberia ve Tap Portugal'dan oluşan Avrupa'nın altı büyük havayolu kuruluşunun Avrupa Komisyonu'na bir mektup göndererek İtalyan hükümetinin mali krizde olan Alitalia'ya verdiği son yardıma karşı çıktıkları ve şirketin iflas etmesi gerektiğini bildirdikleri ifade edilmişti.