MÜZİK PİYASASI CAN ÇEKİŞİYOR

İSTANBUL- Türkiye'de yapımcı firmalar 2003'te 40 milyondan fazla albüm bandrolü satın alırken bu rakam 2008'in ilk on ayı itibariyle 11.7 milyona düştü. 2006'da dünya müzik pazarında dönen toplam rakam 19.5 milyar dolarken bu rakam 2007'de 7.8 milyar dolara geriledi.
İnternet kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte kan kaybetmeye başlayan müzik sektörü, krizin de etkisiyle iyice darboğaza girdi. Sektör temsilcilerinin anlattıkları durumu ortaya koymaya yetiyor. MÜ-YAP (Bağlantılı Hak Sahibi Fonogram Yapımcıları Meslek Birliği) Başkanı Bülent Forta "Buna daralma demek iyimser bir tanımlama olacaktır. Gelecek yıllarda ortaya çıkacak bir sıkıntı değil bir çöküştür" derken sektörün önemli aktörlerinden Kalan Müzik'in sahibi Hasan Saltık, sektörde iki yüze yakın firma olduğunu belirttikten sonra "Yılda 15-20 firma kapanıyor. Bu kapanmalar devam edecek. Sektör yakında 100 firma etrafında dönecek" sözleriyle ifade ediyor durumu.
MESAM (Türkiye Musiki Eserleri Sahipleri Meslek Birliği)Başkanı Ali Rıza Binboğa ise müziğin internette ücretsiz dolaşımının dünya müzik sektörünü bitme noktasına getirdiğini belirterek yasal indirimlerin "denizde damla" oranında olduğuna dikkat çekiyor.

Dört yılda dörde üç eridi
Verilere bakınca görüntü daha da netleşiyor. Örneğin 2003 yılında 40 milyondan fazla albüm bandrolü satın alınırken bu rakam 2007 yılında 20 milyonun biraz üzerine; 2008'in ilk on ayı itibariyle ise 11.7 milyona düştü. Benzer bir durum dünya için de geçerli. 2006 yılında dünya müzik pazarında dönen toplam rakam 19.5 milyar dolarken bu rakam 2007 yılında 7.8 milyar dolara geriledi. İnternetten müzik indirmelerin önüne geçilemediği için özellikle Amerika'da büyük kayıplar yaşanıyor ve pek çok firma kapanıyor. MÜ-YAP'ın sitesinde yer alan verilere göre ABD'de 2006 yılında 6.4 milyar dolar olan toplam hacim bir yılda 4 milyar dolar eriyerek 2.4 milyar dolara geriledi. Öte yandan yasal satışlar içinde internetin payı da her geçen gün artıyor. 2004 yılında yüzde 2 olan internetten yasal müzik indirme oranı 2007 sonu itibariyle yüzde 15'e çıktı. Ancak, bu internetteki toplam oranın çok küçük bir bölümü.
MÜ-YAP Başkanı Bülent Forta, teknolojik gelişmelerin müziğin tüketilmesi için yarattığı yeni olanakları satışlardaki düşüşün en önemli nedeni olarak gösteriyor. "Mobil telefonlar, MP3 çalarlar ve PC kullanımının yaygınlaşması fiziki ürünlere olan talebi hızla azaltmaktadır" diyen Forta'ya göre ekonomik kriz de sektörü olumsuz etkiliyor. Forta krizin esas etkilerinin 2009 yılının ilk altı ayında görüleceğine dikkat çekerek "Tüketicilerin alım gücünde yaşanan sıkıntı nedeniyle eğlenceye yönelik harcamalarını kısmaları satışları daha da düşürecektir. Buna ek olarak dağıtılan ürünlerin bedellerinin tahsilatlarında yaşanan sorunlar üretim yapmanın maliyetini artırmaktadır. Birçok firma prodüksiyonu bitmiş albümlerini dahi çoğaltamaz durumda" sözleriyle tarif ediyor durumu.

"Daralma' iyimser bir tanım
Sektörde yaşanan sorunları "daralma" olarak tanımlamanın iyimser olacağını düşünen Forta, gelecek yıllarda ortaya çıkacak manzaranın bir sıkıntı değil bir çöküş olacağını düşünüyor: "Bu çöküş toplumsal kültürümüzün en önemli unsurlarından olan müzik üretiminin çok sınırlı ve kalitesiz hale gelmesi anlamını taşımaktadır."
Dijital ortamdaki yasal satışların bu çöküşü durdurmaya yetmediğini aktaran Forta, ekonomik krizin bu satışları da etkileyeceğini belirtiyor. Forta, "Ülke olarak dijital satışlar için dağıtım kanalları yaratılması konusunda dünya ile aynı seviyede olmamıza rağmen izinsiz kullanımlar nedeniyle elde edilen gelirler yeterli düzeyde değildir. Dünya ortalaması yüzde 25'lere tırmanmakta olan dijital satışla ülkemizde ancak yüzde 7'ler mertebesindedir. MÜYAP olarak yasadışı internet kullanımlarına karşı 2009 yılında yoğun bir mücadele sürdürerek bu oranı yükseltmeyi hedeflemekteyiz" diyor.

Hükümet önlemler almalı
Bu düzeyde bir satış kaybı sonrasında ayakta kalabilmenin hiçbir sektör için mümkün olmadığını belirten Forta, "Bu durum otomotiv sektöründe ortaya çıkınca hükümetler derhal önlem almakta ancak müzik endüstrisi üvey evlat konumunda kalmaktadır. Hükümetin satışları ve gelirleri artıracak önlemler alması gerekmektedir. Bu önlemlerin başında müzik ürünlerinin mobil operatörlerdeki satışlarından alınan Özel İletişim Vergisi'nin kaldırılması, KDV oranlarının indirilmesi ve özel kopyalama harcının hak sahiplerine ödenmesi gelmektedir" sözleriyle alınabilecek önlemlerden birkaçını sıraladı.