MÜSLÜMAN KARDEŞ MURSİ DARBE İLE DÜŞTÜ

Haftanın Ekonomik Görünümü (8-12 Temmuz 2013)
MURAT EMEN-EMEN&EMEN
İSTANBUL- Haftanın siyasi konusu Mısır olayları. 4-9 Şubat tarihli Haftalık Ekonomik Görünüm’den bir pasajla başlıyoruz.

GÖRÜNEN KÖY KILAVUZ İSTEMEZ
Tarih 4-9 Şubat 2013

MISIR’DA NELER OLUYOR

Mısır’da İslamik hükümet ve emniyet güçleri ile karşıtları arasındaki çatışmalar devam ediyor. Tahrir meydanı ve barikatlar aktifliğini koruyor. Kahire, Suveyş, İsmailiye ve Port Said şehirlerindeki çatışmalarda enaz 50 ölü var. Başkan Mursi muhaliflere“milli diyalog” çağrısı yaptı. Askeri generallerden bazıları, çatışmalar devam ederse ülkenin bundan çok ciddi zararlar göreceğini belirttiler.
Mısır eski Mısır değil. Arap Baharı ile Mübarek’i deviren sistem yapılan seçimler sonucunda Mursi’yi başkan seçmişti. Ama Mursi’nin bazı yetki kavgaları ile ülke tekrar kaosun içine sürüklendi.
Mısır'da cuma akşamı Kahire'deki cumhurbaşkanlığı sarayının çevresinde polisle protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Çevik kuvvet görevlileri, kalabalığı dağıtmak için göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullanırken, protestocuların polise taş ve molotof kokteyli fırlattıkları bildirildi. Olaylarda bir kişinin hayatını kaybettiği, en az 50 kişinin de yaralandığı haberleri geliyor.

MURSİ'NİN SARAYI ÇEVRESİNDE ÇATIŞMA

Protestocular, İslamcı Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'yi 2011'de Mübarek rejimini deviren ayaklanmaya ihanet etmekle suçluyor.



Mursi ise, iddiayı kabul etmezken, Facebook sayfasında yaptığı açıklamada, güvenlik güçlerinin devlet kurumlarını korumak için kararlı hareket edeceğini ve ''şiddetin arkasındaki grupların da siyasi hesap vereceklerini'' söyledi.
Kahire'deki BBC muhabiri Yolande Knell, Mursi yanlılarının, protestocuların ülkenin demokratik seçimle işbaşına gelmiş cumhurbaşkanını sokağın gücüyle devirmeye çalıştıkları savını dile getirdiklerini aktarıyor.
Cuma günü kentin kuzeyindeki cumhurbaşkanlığı sarayında düzenlenen gösterilerde binlerce kişi ''Git, Git, Mursi'' sloganları attı. Bazı göstericiler daha sonra sarayın duvarlarına molotof kokteyli fırlattı. Gece geç saatlerde gelen haberlerde çatışmalar sırasında bir kişinin silahlı saldırıda hayatını kaybettiği belirtildi. Mursi'nin ayrılması talebiyle binlerce kişinin toplandığı Tahrir meydanında da zaman zaman çatışmalar yaşandı.

'TEK ADAM MODELİ'

Mısır'da yeni protesto dalgası 24 Ocak'ta Kahire'de Mübarek'in devrilmesine yol açan gösterilerin başlangıcının ikinci yıl dönümünde ortaya çıktı ve çok sayıda kente yayıldı.
Protestocular, Müslüman Kardeşler'in bir üyesi olan Mursi'nin yeni bir ''tek adam'' modeli dayattığını ve iki yıl önceki ayaklanmanın değerlerine ihanet ettiğini söylüyor.
Salı günü Mısır ordusunun başındaki isim general Abdül Fettah el Sisi, ülkedeki siyasi krizin devletin çökmesine neden olabileceği uyarısında bulunmuştu.

TARİH 4 TEMMUZ 2013

MISIR’DA ORDU DARBE YAPARAK MURSİ’Yİ İNDİRDİ

Günlerdir devam eden Tahrir Meydanı nümayişlerinin sonunda uzlaşmaya yanaşmayan Mursi darbe ile düşürüldü ve gözaltına alındı. Seçimle gelen bir liderin askeri darbe ile düşürülmesinin pek fazla yansıması ve tepkisi olmadı. ABD ve Avrupa olayı serinkanlılıkla ve hatta memnuniyetle karşıladı. Darbe tabirini kullanmadılar. Temennileri en kısa zamanda demokratik seçimlerin yapılarak yasal hükümetin işbaşı yapması oldu. Bu darbeyi Mursi kendisi yarattı desek yeridir. Daha ilk yılı dolmadan geniş yetkiler istedi. Taahhütlerini yerine getirmedi. Diktatör olmak istedi. Ekonomi çok kötüledi. Fanatik bir kökten dinci olarak anılacak. Piramitleri “pagan sembolüdür” diyerek yıkmak isteyen bir Müslüman kardeş olarak tarihe geçecektir.
Bu arada Türk hükümetinin Müslüman Kardeşler İktidarına dayanışma desteği olarak bir milyar doları hibe olmak üzere iki milyar dolar kredi açtığı ve hibenin ödendiği belirtildi.

BAŞBAKAN ERDOĞAN'IN MISIR YORUMU

“Sandık demokrasinin namusudur”

Türkiye, Mısır ve bölge ülkeleri için referanstır. Demokrasi yolunda ağır kayıplar yaşadık. Türkiye'nin yaşadığı tecrübe ortada iken başka ülkelerin bunu yaşamasını istemeyiz. Mısır'a destek vermeyenler Mursi'nin ipini çektiler. Şimdi getirdikleri darbe yönetimi ile idare etmeye çalışacaklar. Bu çifte standartır.Bugün Mısır'da olup bitenlere karşısında amalı, ancaklı cümleler kuranlar, vicdanlarınada, halklarınada ve tarihede hesap veremezler.”

TÜRKİYE DOSYASI

Siyasi hava yumuşadı. Ancak ekonomideki kırılganlık devam ediyor. Kredi ve faizlerde yeni bir dönem başlıyor. Borsa-kur-tahvil üçgeninde dengeler yeni seviyelerde kuruluyor. Bu arada yaşanan sıkıntılar ülkedeki yabancı portföyünü 16 milyar dolar eritti.Erimenin 12 milyar doları borsadan oldu.170 milyar dolar mertebesindeki yabancı portföyünün biraz daha erimesini normal karşılamalıyız.154 milyara düşen yabancı portföyünün 67.9 milyar dolarlık kısmı halen borsada.

FAİZLER YÜKSELECEK

FED'in tahvil programını azaltacağı açıklaması tüm gelişmiş ülkelerden para çıkışına neden olurken, borsa-kur-tahvil üçgeninde de dengeler artık farklı boyutlarda oluşuyor. Draghi'nin “düşük faiz sürecek” konuşması ile biraz rahatlayan borsa tekrar alıma geçti. Ancak tahvil faizlerinin çok kısa vade de %7'nin altına düşmesini beklemeyen bankacılarda kredilerde faiz yükseltme cihetine yakında gidebilecekler.
Şimdiye kadar düşük faiz nedeniyle kısa vadeli borçlanmayı tercih eden şirketler, şimdilerde faizi sabitleyip uzun vadeye geçmeye çalışıyorlar. Aynı şekilde mevduatta da giderek ilan edilen ile verilen faiz arasındaki makasın 2.5 puana kadar açıldığı belirtiliyor.
Ülke tam tatil dönemine giriyor. Borsada tatil etkisi hacımlara etki edecektir.

ENFLASYON YÜKSEK GELDİ

Haziran ayı Enflasyonunun beklentilerin üstünde gelmesi de şaşırtıcı oldu.Üretici fiyatları bazında %1.46, tüketici fiyatları bazında ise %0.76 artışla beklentilerin çok üstünde geldi.Yıllık üfe %5.23 olurken, yıllık tüfe %8.23'e ulaştı. Genel kanaat %9'un zorlanacağı şeklinde.Bu durumda enflasyon hedeflerinin yukarı yönlü revize edilmesi gerekecek. Dünya Bankası %6.2 olarak öngörmüştü. Yüksekliğin nedeni olarak gıda fiyatlarında başta olmak üzere genele yayılan bir fiyat artışı yaşandı. Fiyatları izlenen788 adet maddeden, 444 ünde fiyat artışının yaşandığını, 167 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş yaşandığı açıklandı. Gazetelere göre bu yıl sebze meyvede bolluk yok patetes, havuç, kayısı ve üzümde haberler iyi değil.

AMERİKA DOSYASI

Amerika'da en önemli konu Ulusal Güvenlik Ajansı NSA'in gizli belgelerini açıklayan Snowden olayı.30 yaşındaki Snowden, hakkındaki tutuklama kararına karşın firarda ve kendisini kabul edecek ülke arıyor.



Wikileaks patronu Assance halen Ekvator'un Londra Elçiliğinde sığınmacı durumunda. Onun delaletiyle Snowden'a Hongkong'dan Moskova'ya geçme vizesi sağlandı. Bu arada Snowden 21 ülkeye sığınma talebinde bulundu. Büyük kısmı şimdiden hayır dediler. Moskova eğer ABD hakkında bilgi sızdırmayı bırakırsa sığınma hakkı vereceğini belirtti. Ancak Snowden bu teklifi kabul etmedi. Snowden Moskova Havaalanı'nın transit bölümünde bekliyor.

EKONOMİK DURUM

Ekonomik açıdan Federal Reserve belirleyiciliğini koruyor. Bütün dünya ABD verilerini takip ediyor. Bernanke iyileşme alametlerini görünce düğmeye basacağını söylemişti. Aksine ABD verileride düzgün gelmeye devam ediyor.

AVRUPA DOSYASI

Geçtiğimiz haftaya Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi damgasını vurdu. Isınan doların ateşini söndürdü



• En önemli gelişme ECB Başkanı Draghi'nin geçtiğimiz hafta yaptığı konuşma oldu. Draghi, basın toplantısında faizlerin uzun zaman düşük kalacağının mesajını verince doların ateşi düştü. Draghi düşük faize devam dedi. Negatif faize devam anlamı çıkan bu beyanat sonrası piyasalar rahatladı. Parite düştü.Bankalararası piyasada 1.9603 olan dolar kuru mesajın arkasından 1.94 yönüne döndü. Borsa tekrar 76 bin seviyelerine yükseldi.
• AB üyelerinden Portekiz'de mali sorunlar var. Şimdilik kendi imkanları ile sorun çözmeğe çalışan Portekiz'in yakında AB'nin kapısını çalması bekleniyor.
• Türkiye büyüme oranında AB'yi solladı.
Avrupa İstatistik Ofisi(Eurostat)'nin revize ettiği 2013 büyüme rakamlarına göre, yıllık bazda ilk çeyrek Euro Bölgesi ekonomisi%1.1, AB Bölgesi ekonomisi ise %0.7 daraldı. Türkiye ise ilk çeyrekte %3 büyüme ile bütün AB ülkelerinin üzerine çıktı.En fazla daralan ülke %5.6 ile Yunanistan oldu.Almanya %0.3, Fransa %0.4, İtalya %2.4, İspanya %2 daraldılar.

PİYASALAR

BORSA
Geçtiğimiz hafta zorlanan BIST, tekrar 73bin seviyelerine gerilemişti. Ancak Draghi'nin konuşmasından sonra perşembe ögle saatlerinde 73binde dolaşan endeks akşam haftayı kapatırken alımlarla 76binlere tekrar yükseldi.Cuma gününe ümitli giren borsa Maalesef kan kaybederek haftayı 75binlerde kapattı. Bu hafta ne olur derseniz, fazla bir yükselme beklenmiyor. BIST'in Nasdaq ile ortaklığı ufak bir kıvılcım çakmakla beraber, aracı kurumlardaki tedirginlik devam ediyor. SPK'nın araştırmasından bir günah keçisi çıkarmı diyenlerin bazı tahminleri var. Neresinden bakarsanız, piyasalara bu şekilde yaklaşmak hata. Borsadan ürküp kaçan yabancı 8 milyar dolar. Daha içerde olan 67 milyar var. Bunları ürkütmeden yönetmek lazım.

FAİZ
Faiz tıpkı kur ve borsa gibi artık farklı bir platformda. Düşük faiz hayal oldu. Enflasyonun 9'lara doğru gittiği ekonomide kimse hele bizim gibi ekonomilerde paralarını 5-6 gibi faizlerde tutmaz. Borsaya gitsin diyenlerede cevap var. O kadar oyunbaz oyuncu varken borsada pozisyon tutmak herkesin harcı değil. Faizin yeni seviyesi artık 7'nin üstünde. Yabancılar bu faizlerden tekrar gelecektir.

DÖVİZ
Draghi'nin demeci doların ateşini aldı ve yükselmesi duruldu hatta biraz geriledi. Haftayıda 1.94 seviyelerinden kapatacak. Unutmamamız gereken, FED piyasalara 3 milyar para verdi. Bu paralar faizin ve verimin yüksek olduğu gelişmekte olan ülkelere gitti. Şimdi FED parasını geri istiyor. Er veya geç bu para yuvasına geri dönecek. Dönmek için önce dolara dönecek. Etkisini local paralarda hissettirecek. Dolayisiyle buna hazır olmak gerekiyor.
Esenlikle kalın.