MODDY'S DEN NOT ARTIŞI YAPILMADI

MURAT EMEN-EMEN&EMEN
Haftanın Ekonomik Görünümü 13-18 Mayıs 2013
İSTANBUL - Geçtiğimiz hafta Moddy's den yapılan açıklama piyasalarda şaşkınlık yarattı. Beklentiler not artışı yönünde idi. Hatta piyasalar bu artışı fiyatlandırmaya bile başlamışlardı. Geçen hafta borsada başlayan rallinin önemli nedenlerinden biri Moddy's den gelecek not artışı idi. Ama gerçekleşmedi. Bu olmayacak anlamına gelmiyor. Ancak beklenti en erken yılsonuna döndü.

TÜRKİYE RAPORU
Moddy's şaşırttı

Bilindiği gibi Borsa gerek faiz indirimi gerekse not artış beklentisi ile müthiş bir rally yapmış ve 90.000'i yakalamıştı. Geçtiğimiz haftada bunun devamının gelmesi bekleniyordu. 91.371 puanla dolar bazındaki rekorunu kıran BİST olumsuz haber ile kar realizasyonlarınaa geçti ve endeks 89 bin etrafında döndü durdu.



Dünya ve ülke ekonomilerinin son görünümünde faiz indirimleri ve hisse senetlerinde rekor yükseklikler görüyoruz. NYSE çok yükseldi. Alman DAX tarihi zirvesinde. Mevcut likidite bolluğunda diğer yatırım araçlarının sınırlı verimi insanları beklentilerini aşan şirket hisselerine yöneltti.Arjantin, Malezya ve Endonezya gibi gelişmekte olan ülkelerde borsalar tarihi zirvelerindeler. Hindistan başta olmak üzere diğer Asya ülkeleri de aynı yoldalar.
Aynı durum bizde de çok belirgin. Özellikle BİST dış piyasalardan biraz ayrışarak, Erdoğan'ın ABD ziyaretinin öncesi ve sonrasında “Bir not artırımı gelir mi?” beklentisine girdiler. Moddy's en son geçen haziran ayında not artırmıştı. Bu nedenle bir beklenti var ancak bizim terminimiz yıl sonundan önce not artırımı olmaz diyoruz.
Suriye konusu önem arzediyor. Erdoğan'ın Obama ile yapacakları görüşmelerden “Ortadoğu'ya ilişkin bir karar çıkar mı?” şimdilik beklemiyoruz. Ama İsrail durumu kaşımaya devam ediyor. Bu er ve geç bir şeyler olacak anlamına geliyor.
Faizler geçtiğimiz hafta 4.91'e geriledi. Yapılacak “PPK Toplantısından faiz indirimi çıkar mı?” sorusuna iki tür cevap verilebilir.
Birincisi çıkabilir. Alt bant biraz daha aşağı çekilebilir. Ancak buna çok ihtimal vermiyorum. Çünkü negatif faiz modundayız. Enflasyon hala 6.5 beklentisinde. Dolayısıyla gerek içi gerekse dış fonlar açısından faizleri daha fazla düşürmenin faydasına inanmıyoruz. Özellikle dış fonlar için burada durup, vergi alarak dengelemek düşünülebilir.
Asıl üzerinde durulan, düşen faizlerin piyasaya intikalini sağlamak lazım. Ancak bu konuda bankalar direniyor.
Bir diğer konu ki, BDDK tarafından sermaye taban raasyosunu belirleyen karşılıklar Kararnamesi ile oynayarak, bankaları kredi kriterlerinde rahatlatmak. Bunun not artırımından daha yararlı olacağı kanaatindeyiz.

PKK ÇEKİLİYOR: AB DEVREYE GİRMEYE BAŞLADI

PKK Teröristlerinin 8 Mayıs'ta çekilmeğe başlamalarıyla ilgili medyaya haberler düşmeğe başladı. Özellikle yandaş medyada bu konuda devamlı bilgi veriliyor. Ancak ortada somut bir bilgi yok.
Bu arada çekilmeğe ve çözüm sürecine verilen dış desteğinde güçlenmekte olduğu yönünde işaretler var.destek vermeğe başladı.Özellikle Ocak ayında başlayan süreç görüşmelerine çekingen bir tavır gösteren AB ve birliğin önemli üyeleri'nin şu aralar kuvvetli destek mesajları vermesi ve Türkiye'nin kapısını çalmaları merak ediliyor.
Bu sorunun yanıtı 'sürecin somutlaşmasıyla' açıklanabilir aslında. Çözüm sürecinin ilk günlerinde AB ülkeleri, diyaloğun başlatılmasını olumlu bulduklarını ancak açık bir destek mesajı verebilmeleri için somut gelişmeleri görmeyi bekleyecekleri mesajını veriyorlardı. Arka arkaya gelen somut gelişmeler, Avrupa Birliği'ndeki temkinli havayı değiştirmiş görünüyor.
Önce İngiltere Başbakanı David Cameron, telefonla görüştüğü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı çözüm sürecinden dolayı kutlarken, İngiltere'nin Kuzey İrlanda deneyimini anımsatarak Türk hükümetinin istemesi durumunda "çatışmaların çözümlenmesi" (conflict resolution) konusunda daha kapsamlı bir işbirliği yapabileceklerini kaydetti.
Daha somut bir öneri ise Avrupa Birliği'nin Ankara'da Büyükelçisi Jean-Maurice Ripert'den geldi.
Erdoğan'ın Öcalan ile başlattığı süreci "çok cesur" bulduklarını ve desteklediklerini belirten Ripert, AB'nin katılım öncesi mali yardımlarının (IPA) Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasını amaçlayan projelerde kullanılabileceğini kaydetti.
AB Başkanı Herman von Rompuy'un 23 Mayıs'ta yapacağı Türkiye ziyareti sırasında da benzer destek açıklamalarında bulunması bekleniyor.
Ankara'da yapılan değerlendirmelerde; AB'den gelen güçlü destek mesajların arkasında birden fazla neden olduğu kaydediliyor.
Bunlardan en önemlisi, Öcalan'ın Nevruz bayramı sırasında okunan mektubunda dile getirdiği "Artık yeni bir dönem başlıyor, silah değil, siyaset öne çıkıyor. Artık silahlı unsurlarımızın sınır ötesine çekilmesi aşamasına gelinmiştir" çağrısının PKK tarafından kabullenilmesi ve 8 Mayıs'tan itibaren bu sürecin başlaması oldu.
Üç aşamalı yol haritasının ilk somut adımların atılması ve buna paralel olarak hükümetin de üzerine düşen sorumluluğu yerine getiriyor olması AB tarafından da "geri dönülmez bir nokta olarak algılanmaya" başlandı.
AB açısından önemli bir başka unsur ise çözüm sürecine Türk toplumunun çoğunluğunun destek veriyor görülmesi.
Büyükelçi Ripert de "sürecin toplum tarafından sahiplenildiği" vurgusunu bu nedenle yaparken, başlatılan bu sürecin üzerinde çalışılmakta olan yazılmakta olan yeni anayasaya da olumlu etki yapacağı umudunu dile getirdi.
AB temsilcisi, böylece "çözüm süreci-yeni anayasa" bağı kurarken, bu süreç sonunda Türkiye'nin demokrasi, insan hakları, hukukun üstünlüğü gibi temel alanlardaki çıtasını yükseltmesini beklediklerini kaydetti. Bu da nihai açıdan bakıldığında Ankara'nın tam üyelik açısından şart olan Kopenhag siyasi kriterlerini karşılama yolunda önemli bir ilerleme olarak görülüyor.
AB yetkilileri, çözüm süreci ve yeni anayasa çalışmalarıyla, hükümetin 3. ve 4. Yargı paketleri ve bir dizi yasal düzenleme aracılığıyla siyasi reformları devam ettirme kararlılığını aynı çerçevede ele aldıklarını söylüyor ve bunun da bir süredir dondurulan Ankara-Brüksel ilişkilerine yeni bir ivme katacağını öngörüyor.

AMERİKA RAPORU
Wall Street Geri geldi

2008 yazından buyana büyük sıkıntılarla geçen beş yıldan sonra büyük amerikan bankaları tekrar geri geldiler. Bu ABD için iyi bir durum. Ancak Wall Street'in daha güvenli olması için yapılması gereken şeyler var.



Amerika'nın büyük yatırım bankaları aradan geçen zorlu yıllardan sonra tekrar dünya global finans piyasalarını domine etmeğe başladılar.Ama ekonomik çevreler bu gelişmeye temkinli yaklaşıyorlar.
2008 Krizine geri dönecek olursak, yatırım bankalarının yöneticilerinin FED'in kapısını nasıl zorladıklarını hatırlamamak mümkün değil. Lehman, Stern gitti. Merrill Lynch kendi Bank of Amerika'nın kollarına atarak kurtardı. Morgan ve Goldman sıradaki bankalardı.
Avrupa ABD'deki gelişmeleri şaşkınlıkta izliyor. Batan bankaların pazar paylarını kapma yarışına girdiler. Ama kriz Avrupa'ya sıçramakta geçikmedi. Aynı zorluk özellikle Euro Bölgesi ülkelerinde kendini gösterdi. İngiltere dahil AB ülkeleri krizden nasiplerini aldılar.
Aradan koca bir beş sene geçti. ABD ekonomisi FED'in genişleme politikası ile tehlike boyutlarını aştı. Amerikan bankaları sağlıklı durumlarına kavuştular. Giderek daha iyi olma savaşı veriyorlar. Ama Avrupa Bankaları hala dizlerinin üstünde ECB desteği ile devam ettiriyorlar.

AVRUPA RAPORU
Euro için tehlike çanları çalıyor mu?

Geçtiğimiz haftanın gündemine düşen konulardan biride euro'nun durumu oldu. Gazetelere düşen haber “Darbe hiç beklenmedik yerden gelecek. Çevre ülkeler tarafında şimdilik durum düzeltilmiş gibi görünse de birliğin hiç beklemediği bir yerden darbe yemesi bekleniyor. İrlanda, Portekiz, Yunanistan, Güney Kıbrıs'ın yardım talepleri karşılanırken kur birliği ayakta tutulmaya çalışıldı, bölge üzerinde kara bulut gibi asılı duran resesyon hala bölge için önemli sorun. Borç sorunu, Yunan savurganlığı, Güney Kıbrıs ve Rusya'nın hassas banka bağı derken asıl darbenin hiç beklenmedik bir yerden Hollanda'dan geleceği uyarısı dikkat çekti.
Son gelen verilere göre Hollanda'da tüketici borçluluğu yüzde 250 ile dünya üzerindeki en yüksek seviyeye geldi. Bölgenin sorunlu ülkelerinde İspanya'da bu rakamın yüzde 125 seviyesinde olması sorunun büyüklüğünüde ortaya koyuyor.
Hollanda en borçlu ülke haline gelirken, resesyondan çıkış için çok zayıf sinyaller veriyor. Böylece üç yıldır sadece çevre ülkelerin sorunu gibi gözüken kriz merkez ülkeleri de içine almağa başladı.Merkez ülkelerde de kriz kendini gösterirse bölgenin kurtuluşu olmayacağına dikkat çekiliyor. Hollanda gibi krize baştanberi destek olan bir ülkenin düşük faiz yüzünden düştüğü bu durum düşündürüyor.
Düşük faiz alman ekonomisini ucuz sermaye noktasında fayda sağlarken konut ve borç noktasında şişmeğe neden oldu. Bu süreç daha sert bir şekilde Hollanda'da kendini gösterdi. Piyasalar ısınınca konut fiyatları ikiye katladı. Hane halkı borçluluğu %250 seviyelerine çıktı. Arkasından emlak piyasasında çöküş devamında finans piyasasında çözülmeler yaşanmağa başladı. Hollanda'nın işsizlik problemide artmağa başladı. İşsizlik en son mart verilerinde % 7.7'den %'e %8.1'e gelerek son yirmi yılın zirvesine çıktı. Üye ülkeler içinde en yüksek değil ama artış hızı ciddiyet gösteriyor.
Hükümet geçen yıl ilan ettiği kemer sıkma tedbirlerini uyguluyor. Ancak bütçe hedeflerini yakalaması beklenmiyor. Gözüken uzun bir kemer sıkma dönemi olacağı.

LONDRA BELEDİYE BAŞKANI : İNGİLTERE AB'DEN ÇIKMALI

Londra Belediye Başkanı Boris Johnson AB içinde euro bölgesini her türlü belanın başı olarak görüyor. Eğer David Cameron Brüksel ile yapacağı görüşmelerde istediğini alamaz ise, yol yakınken çıkış için hazırlık yapmalı diyor.

G7'NİN GÜNDEMİ BANKACILIK REFORMU

Sanayileşmiş ülkeler topluluğu G7'nin maliye bakanları İngiltere Maliye Bakanı George Osborne'un ev sahipliğinde iki günlük bir toplantı için geçtiğimiz hafta sonu Londra yakınlarında bir araya geldiler.
Toplantının başlıca gündem maddesi bankacılık sektöründe yapılması öngörülen reformlar ve Mart ayında Kıbrıs'a yapılan kurtarma yardımı olacak.
Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Japonya, İngiltere, İtalya, Fransa ve Kanada'dan oluşan G7 son yıllarda daha geniş kapsamlı G20 ve Uluslararası Para Fonu IMF'nin toplantıları sırasında biraraya geliyorlardı.
Toplantının ev sahibi İngiltere Maliye Bakanı Osborne, "Krizden çıkışı nasıl hızlandırabileceğimizi konuşacağız. Geçen yılla karşılaştırıldığında çok daha istikrarlı bir hava olduğu ortada. Bu, para piyasalarına da yansıyor." dedi.

PİYASALAR

Haftabaşında etkili olan ve borsalarda mini rallinin sürmesini sağlayan güçlü risk iştahı geçtiğimiz haftanın son iki gününde etkisini kaybetti. Ancak bizde hakim olan düşük faiz devam ettikçe piyasaların bu pozitif görünümü devam edecek diye düşünüyoruz.
Piyasalar gelecek hafta toplanacak PPK'dan yeni bir faiz indirimi gelir mi beklentisindeler. Bu beklenti içinde gösterge bileşik faizde %4.90'ları piyasada görmek mümkün olabilir. Hafta içinde bir ara 4.88'i test ettiğini unutmayalım.

BORSA (KAPANIŞ:89.568)

Borsa kıvamında gidiyor. Haftanın son günü 91 bini gördü ancak sonra 90'lara geriledi. Haftayı 89.568 olarak kapattı. Bu hafta yatay seyir bekleniyor.PPK Toplantısı gidişatı etkileyebilir. Eğer faizler biraz daha düşürülürse ki biz katılmıyoruz. İlk etkisi borsaya olacaktır. Sebep alternatif yok.

FAİZLER (KAPANIŞ :5.03)

Geçtiğimiz hafta çok ilginçti. Gösterge bileşik bir ara 4.88'i test etti. 4.97 gördü. % 5'in altına inmesi ilginçti. Ancak düşük faiz kısa vadede geçerli. Uzun vadelerde fazla hareket yok. Ancak giderek uzun vadede de gevşeme bekleyebiliriz. Bu arada ABD ve AB'de faizler yükselme temayülünde.

DÖVİZ (KAPANIŞ:DOLAR/TL 1.8026)

Euro/dolar parite hafta sonuna dogru 1.30-1.32 bandında hareket etti. Not artırım beklentileriyle 1.79 civarında dolaşan dolar/TL, Moddys ardından dalgalandı. 1.7950'lere çıktı. Şimdilik not artırım beklentisini bir müddet ertelemek gerekecek. Ancak piyasalarda gelecek hafta yapılacak PPK Toplantısı var. Muhtemel bir faiz indirimi dengeleri sarsacaktır. Ekonomistler muhtemel bir indirim konusundan ziyade, BDDK'dan karşılıklar Kararnamesinde yeralan “sermaye taban rasyosunu” etkileyecek ve bankaları krediler konusunda rahatlatacak çözümler bekliyorlar. Biliyorsunuz, kredi karşılığı alınan teminatın cinsine göre değişiyor. Buralarda bankalar lehine yapılacak değişiklikle bankaların elini çok rahatlatacaktır.

Esenlikle Kalın.