MİLYON DOLARLIK TARİHİ ESER YAĞMASI

NEW YORK - 1970'lerden günümüze uzanan yasa dışı kazılar ve milyarlık tarihi eser kaçakçılığı, insanlığın ortak geçmişine ait paha biçilmez bilgileri ve kültürel mirası yok ediyor.

1972 yılında New York'taki Metropolitan Sanat Müzesi'nin (MET) MÖ 515 yılına ait Euphronios imzalı antik Yunan vazosunu 1,2 milyon dolara (günümüz değeriyle yaklaşık 9,6 milyon dolar) satın alması, dünya genelinde büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. Eserin İtalya’daki bir nekropolden mezar soyguncuları (tombaroli) tarafından kaçak kazılarla çıkarıldığının anlaşılması, devasa boyuttaki yasa dışı tarihi eser ticaretini gözler önüne serdi.

Dedektör ve özel çubuklarla yapılan kaçak kazılarda eserler, ülkeden kolay çıkarılabilmesi amacıyla tahrip edilerek parçalara ayrılıyor. Yıllar içinde yasalar sıkılaştırılmış ve MET'in satın aldığı vazo 2008'de İtalya'ya iade edilmiş olsa da, Güney Amerika'dan Asya'ya kadar uzanan küresel pazar ve talep nedeniyle yağma devam ediyor. Uzmanlar, yağmalanan her arkeolojik alanın geleceğe aktarılacak tarihi bilgiyi geri döndürülemez şekilde yok ettiği konusunda uyarıyor.