MEKSİKA'YA TOFAŞ İHRAÇ EDİLİYOR

İSTANBUL- Türkiye otomotiv ihracatının üçte birini sağlayan Tofaş'tan iki önemli haber var. Rusya'ya 100 milyon euroluk araç ihracına 25 milyon euroluk Linea anlaşması ekleyen Tofaş, aynı modeli Meksika'ya da ihraç etmeye başlıyor
Bu yılın ilk 6 ayında 64 milyon TL'si performanstan, 128 milyon TL'si ise bir defaya özel vergi iadesinden kaynaklanan toplam 192 milyon TL kar açıklayan Tofaş, şimdi de yeni pazarlara açılıyor. Mayıstan bu yana Rusya'ya montaja hazır (CKD) Albea ve Doblo ihraç etmeye başlayan Tofaş'ın bu serisine şimdi de Linea modeli katılıyor. Yıl sonuna kadar Rusya'ya 10 bin Albea ve Doblo ihraç edecek olan şirket, bunların yanına şimdi de 2.500 adetlik Linea ihracatını kattı. Tataristan'daki Fiat ve yerli ortağının ortak yatırımı olan üretim tesislerinin 3 yıldan önce faaliyete geçemeşeceğini sözlerine ekleyen Pandır, 'üretim başlasa bile onların bizim gönderdiğimiz modelleri üretip üretmeyeceği belli değil. Bu yüzden Rusya'ya ihracatımız en az üç yıl sürer' bilgisini verdi.

SIRADAKİ ÜLKE MEKSİKA
Tofaş'ın bu yıl sonuna kadar keşfedeceği yeni pazarlar arasına bir de Meksika katılıyor. Üretimine 2007 yılında başlanan Linea ile Rusya pazarına çıkartma yapmaya hazırlanan Tofaş, ikinci hamleyi ise Amerika kıtasındaki Meksika'ya yapacak. Bu yıl sonuna kadar 250 adetlik ilk lansman partisini göndermeye hazırlanan Tofaş, bu konuda en büyük desteği Fiat'ın İtalya merkezinde Avrupa dışı Uluslararası Operasyonlardan sorumlu iki Türk yöneticiden aldığı ortaya çıktı.
Linea'nın Meksika'nın yakınındaki Brezilya'da da üretildiğini hatırlattığımız Pandır, 'Ama Brezilya'da üretilen Linea, hem oradaki pazara yetmiyor hem de motoru dahi ayrı. Oysa Meksikalı tüketicilere, Türkiye üretimi Linea uyacak gibi görünüyor. Fiat'ın uluslararası operasyonlarında çalışan arkadaşların bizim ürünlerimize yönelik yeni pazarlar araştırmasından da bu sonucu elde ettik.

2011'DE 20 BİN OLUR
Pandır, 'Rusya'da yerli araçlara yönelik teşvikle mayıs ayında yeniden ihracata başladık. Yıl sonuna kadar 12.500 araç ihraç ederek, 125 milyon euroluk ihracat geliri elde ederiz. Rusya'ya ihracatımızın 2011 yılında da süreceğini tahmin ediyoruz. Teşvik 2011 haziranında uzatılırsa, ihracatımız 30 bin adete çıkar. Bunların 20 bini Albea ve Doblo, 10 bini de Linea olur.'

Linea: Bir kriz sonrası senaryosu
TofaŞ'In 2007 yılında üretimine başladığı ve bugüne kadar 70 bin adet ürettiği Linea modeli, aslında hakkettiği ilgiyi göremedi. İç pazarda üç yılda 35 bin Türk tüketicisinin tercih ettiği bu model, kriz sonrası senaryolarda kendine başrol bulmaya başladı. Fiat bayilerinin 'Reşat altınına benzettiği' Linea için bugün sıra oluşmuş durumda. Linea'nın fiyat/fayda açısından çok başarılı bir ürün haline geldiğini söyleyen Fiat Marka Direktörü Okan Baş, 'Linea, başta ilaç şirketleri olmak üzere tüketicilerin çok talep gösterdiği bir model haline geldi. Krizden çıkan bir ülkede kaynaklarını doğru yönetme gayretinde olanlar fiyat/fayda performansıyla Linea'da sıra oluşturuyorlar' şeklinde konuştu. Bu yılın ilk 7 ayında, geçen yılın tamamında sattıkları Linea adetini yakaladıklarına dikkat çeken Baş, '7 ayda 10 bin sattık ki bu 2009 yılı toplamında sattığımız Linea sayısına eşit. Yıl sonuna kadar 16 bini geçeriz' bilgisini verdi.

Krizde minicargo sonrası LİNEA
EĞer Fiat, Linea ile kriz sonrası senaryolarında üretimini güçlendirirse, krizde Mini Cargo ile yakaladığı başarılı rakamları, yeni dönemde de tekrarlamış olacak. Okan Baş, 2010 yılının 700 bin adete gittiğini, 2011 yılında da bu yıla paralel 700-750 bin adetlik bir otomotiv pazarı olacağını öngördüklerini söyledi. 2011 yılında genel seçimlerini olacağını, bunun her zaman piyasa açısından olumlu görüldüğüne değinen Baş, 'Seçimler sektörümüzde pozitif değerlendirilir' şeklinde konuştu.

2009'u geride bıraktı ama 2008'i hala yakalayamadı
TofaŞ CEO'su Ali Pandır, 2010 yılında tamamen kendi performanslarından kaynaklanan yüzde 30'luk bir büyüme yakaladıklarını, karlılığın diğer kısmının ise tek seferlik vergi iadelerinden geldiğine vurgu yaptıktan sonra, 2010 performansları hakkında şunları söyledi: 'Yılbaşından bu yana 3.1 milyar TL'lik ciroya ulaştık. İç pazar satışlarında ikinci durumdayız. Üretimimiz 160 bini, ihracatımız ise 108 bin adeti buldu. Yani ortalama yüzde 30 oranında büyüme yakaladık. 192 milyon TL kar açıkladık. Bu yıl 2009'daki 360 milyon TL'lik karı geçeriz.' Operasyonel karlılığı yüzde 6 gibi dünya otomotiv sanayi açısından ciddi bir oranda olan Tofaş, buna rağmen 2008 yılı rakamlarının gerisinde. 2008 yılında üç vardiyada kapasitesinin yüzde 90'ını kullanan şirket, bugün iki vardiya ile yüzde 80'ini kullanabiliyor.Tofaş'ın bir başka rakamı ise iç pazardaki satışlarının yüzde 87 oranında Bursa'da üretilen modellerden olması. Şirket bu sonuçla büyümeyi ithalat bazında değil, yerli üretim bazında yakaladı.

OrtadoĞu'ya da gİdebİlİr
TofaŞ yeni pazarlar araştırmasında Rusya ve Meksika'dan sonuç alınmasının yanı sıra Ortadoğu ülkeleri de gündeme gelmiş. Albea modeli yerine Linea'yı lanse etmeye çalıştıkları bu pazarlarda, yeni şans aramaya devam edeceklerini söyleyen Pandır, 'Linea'nın ömrü normal olarak 2013 yılında bitiyor. Ama Ama Euro5 yatırımı yaptığımız için 2016'ya kadar talep olursa üreteceğiz. Aleba'nın da ömrü 2012'de bitecekti. Euro5 yatırımımızla benzinli modellerin üretimini sürdürebileceğiz. Dizelde ise yeni yatırım gerekiyor.

Tasarruf için öneri istedi çalışanlar Zihni Sinir kesildi
Halen 7 bin kişinin istihdam edildiği şirkette, masrafların azaltılması ve ürün maliyetlerinin düşürülmesi için adeta çalışanlar arasından bazıları Zihni Sinir'e dönüşmüş. Çalışan başına 30 olmak üzere toplam 210 bin öneri aldıklarını söyleyen Pandır, 'Fabrikada bu önerilere kafayı takmış mucitler var. İçlerinde kendi adlarına patent alanlar var. Bu öneriler arasında tornavidanın sapının uzatılmasını öneren de var, vidanın küçültülmesini öneren de' bilgisini verdi. Pandır, üç yıl önce geçtikleri 'Dünya klasında üretim' standartıyla yılda 10 milyon euroluk tasarruf sağladıklarını da söyledi. Bu arada Tofaş çalışanlarından bazıları da bir RAP Grubu oluşturarak, konserlere başlamış. Bu grubun yakında bir CD çalışması yapması da bekleniyor.

Halil OKŞİT