LÜKS SEYAHAT SEKTÖRÜ, SEYAHAT ANLAYIŞINI ALT ÜST EDİYOR.

JOHANNESBURG - Update dergisinin seyahat yazarı Ucman Scher köşe yazısında "Seyahat sektöründe yıllarca çalıştıktan sonra, rahatsız edici bir şey söylemem gerekiyor: Lüks seyahat, seyahati anlamlı kılan şeyleri yok ediyor" diyerek şunları yazdı 

Güzel otellerde kalan veya kendilerine özel deneyimler yaşatan insanlardan bahsetmiyorum. Seyahati satma, tüketme ve düşünme biçimimizde yaşanan sistemik bir değişimden bahsediyorum. Ve bu, görmezden gelemeyeceğimiz sorunlar yaratıyor.

Açık konuşayım: "Lüks seyahat" derken, sektörün lüks olarak tanımladığı şeyi kastediyorum; yani yüksek fiyat etiketi olan seyahat. Ölçüt bu oldu. Ne incelik, ne kültürel deneyim, ne de olumlu etki. Sadece maliyet.

İşte yeterince konuşmadığımız konu.

Aspirasyon tuzağı

Sıradan gezginlerin kendilerini yetersiz hissetmelerine neden olan bir sektör yarattık. Her sosyal medya akışı su üstü bungalovlar ve özel jetlerle dolu olduğunda, seyahat tutkusunu uyandırmıyoruz; memnuniyetsizlik üretiyoruz. Seyahat deneyimlerle ilgili hale geldi, ancak bir şekilde yol boyunca fiyat etiketleriyle ilgili hale geldi. Mesaj "dünyayı keşfedin"den "bu kadar para harcamadığınız sürece doğru seyahat etmiyorsunuz"a dönüştü.

Sterilize edilmiş baloncuk

Lüks seyahat giderek gerçeklikten kopma anlamına geliyor. Her etkileşim ticari olduğunda ve herkes "evet efendim" dediğinde, gezginler kültürü değil, bir gösteriyi deneyimliyorlar. Gerçek seyahat, rahatsızlık anlarında, yanlış anlaşılmalarda ve otantik insan bağlantılarında gerçekleşir. Yerel bir esnafla yapılan sohbette, beklenmedik bir yere götüren yanlış bir dönüşte, dilinizi konuşmayan ama herkesin yardım etmek istediği aile işletmesi bir restoranda yenen yemekte bu yaşanır.

Altın kafes rahat olabilir ama yine de bir kafestir. Ve seyahat keşfetmekten ziyade hizmet edilmekle ilgili hale geldiğinde, amacımızı tamamen kaybetmiş oluruz.

Tatil cennetinin ahlaki iflası

İşte bizi derinden rahatsız etmesi gereken bir şey: Sömürü üzerine kurulu lüks tatil köylerinin hastalıklı yanılsaması.

En çarpıcı örnek olarak Zanzibar'ı ele alalım. Lüks tatil köyleri el değmemiş plajların kenarında sıralanırken, yerel halk tam anlamıyla bu tesislerin arkasında kerpiç kulübelerde ve barakalarda yaşıyor. Bu yerel halkın, karşılayamayacakları yüksek lisans ücretlerini ödemedikçe yabancı misafirlerle herhangi bir ticari işlem yapmasına izin verilmiyor. Bu arada, doğal kaynakları – plajları, toprakları, kültürel mirasları – sömürülüyor ve topluluğa neredeyse hiçbir şey geri dönmüyor.

Tesisler kendilerini "yerel halkı istihdam ediyoruz" diyerek savunuyorlar. Ama bunun ne anlama geldiğine dürüstçe bakalım. Yerel halk, temizlik, bahçe bakımı, mutfak personeli gibi düşük ve orta düzey pozisyonlar için işe alınıyor. Yönetim pozisyonları mı? Bunlar yabancılara veriliyor. Yerel halktan insanları işe alıp, onları gerçek güç ve karar alma pozisyonlarına terfi ettirmeyi reddetmek ne kadar adaletsiz?

Bu sadece Zanzibar'a özgü bir durum değil. Gelişmekte olan dünyanın her yerinde tekrarlanan bir model. Biz buna "lüks" diyoruz. Ben ise daha kaliteli kumaşlarla yapılan sömürü diyorum.

Şirket devralması

Turizm sektörü, her yerde mülk satın alan devasa tatil köyü şirketlerinin egemenliği altına girdi; bu durum genellikle yerel yaşamın ve doğanın doğrudan pahasına gerçekleşiyor.

Ritz-Carlton, Kenya'da, Maasai halkı ve doğa koruma savunucularının vahşi hayvanların göç yolu üzerinde olduğunu belirttiği bir otel açtı. Bu göç yollarına bağımlı olan ve atalarından kalma toprakları etkilenen yerel Maasai gruplarının sert protestolarına rağmen proje ilerledi. Bu Maasai toplulukları şimdi Kenya mahkemelerinde Ritz-Carlton'a dava açtı.

Şunu bir düşünün: Lüks bir marka, yerli halkın endişelerini hiçe sayarak, varlıklı gezginlerin "otantik bir safari deneyimi" yaşayabilmesi için, vahşi yaşamın göç yolu üzerinde kritik bir bölgeye tatil köyü inşa etmeyi kabul edilebilir buldu.

İnsanları ve gezegeni kârın önüne koyduğumuzda işte böyle sonuçlar ortaya çıkıyor. Büyük otelcilik grupları, en iyi lokasyonları satın almak için sermayeye, yerel düzenlemelerde yol almak için hukuk ekiplerine ve bu tesisleri "sürdürülebilir" veya "topluluk odaklı" olarak pazarlamak için pazarlama bütçelerine sahipken, gerçek durum çok farklı bir hikaye anlatıyor.

Bozuk ticari model

İşte rahatsız edici gerçek: Tüm satış yapısı, iyi tavsiyelere karşı kurulmuş durumda.

Seyahat şirketleri danışmanları yalnızca satış rakamlarına göre değerlendirir. Bir çalışan olarak değeriniz satış rakamlarınıza göre belirlenir; bu da en pahalı ürünleri satmaya teşvik edildiğiniz anlamına gelir, yani müşteri için en iyisi olanı değil. 30.000 ABD doları değerindeki lüks bir safari size takdir, ikramiye ve iş güvenliği kazandırır. Müşterinin gerçek ihtiyaçlarına ve hayallerine daha uygun, mükemmel bir şekilde hazırlanmış 5.000 ABD doları değerindeki bir gezi mi? İşte bu, neden rakamlarınızın düşük olduğunu soran bir performans değerlendirmesine yol açar.

Ve seyahat edenler Booking veya Expedia gibi OTA platformlarına doğrudan gittiklerinde de durum daha iyi değil. Bu siteler, otellerden %25'e varan komisyon alabiliyor. Bu maliyet ortadan kaybolmuyor; daha yüksek oda fiyatları, hizmette kısıtlamalar veya personel maaşlarında indirimler yoluyla yansıtılıyor. Platformlar kazanıyor ama diğer herkes kaybediyor.

Ticari modelin tamamı uygunluktan ziyade masrafı ödüllendirdiğinde, yolculara değil, komisyon yapılarımıza hizmet ediyoruz.

Gerçek uzmanlığın ölümü

Mesleğimizi mahveden hatalı bir varsayım şu: Müşteri her zaman ne istediği konusunda haklıdır.

Hayır, değiller. Ve tam da bu yüzden bize ihtiyaçları var.

Bir müşteri, Instagram'da gördüğü, bir meslektaşının orada kaldığını öğrendiği veya bir influencer'ın paylaşımında yer aldığını gördüğü belirli bir tatil köyünde kalmak istiyor. Zaten kararını vermiş durumda. Sadece sizin rezervasyon yapmanızı istiyor.

Ama asıl sormamız gereken soru şu: Bu gerçekten onlar için doğru mu? Gerçekte nasıl seyahat ettiklerine mi yoksa sadece nasıl seyahat etmeleri gerektiğini düşündüklerine mi uyuyor? Geceliği 2.000 ABD doları olan bu tatil köyünün, her aktivite, her yemek, her deneyim için onlardan sürekli para alacağını ve rahatlatıcı tatillerini sürekli bir alışverişe dönüştüreceğini hiç düşündüler mi?

Eğer biz sadece sipariş alıcısıysak, müşterilerin bize rezervasyon yapmamızı söylediği her şeyi rezerve ediyorsak, seyahat danışmanlarının olmasının ne anlamı var? Bu danışmanlık değil, pahalı genel giderlere sahip bir insan rezervasyon motoru olmak demektir.

Bizim görevimiz, gezginlerin seyahatlerinden aslında ne istediklerini anlamak olmalı: bağlantı, macera, rahatlama, dönüşüm – ve sonra bunu sağlayacak deneyimler tasarlamak. Bazen bu, onları internette gördükleri yerden uzaklaştırıp daha düşünceli, daha sorumlu ve genellikle onları gerçekten mutlu edecek şeylerle daha uyumlu bir yere yönlendirmek anlamına gelir.

Deneyimlerin dahil olduğu, değerin satıştan ziyade özenle seçilmiş malzemelerde olduğu, konukların sadece olanaklardan yararlanmak yerine mekan ve kültürle etkileşim kurduğu konaklama yerlerini önermeliyiz. Ancak bu, gerçekten tavsiye vermemizi, karşı çıkmamızı, uzmanlığımızı kullanmamızı gerektiriyor.

Bunun yerine, satışlarla değil memnuniyetle ölçüldüğümüz için müşterilere meydan okumaktan korkan, abartılı birer otel görevlisine dönüştük. Bu yüzden istediklerini rezerve ediyoruz, komisyonumuzu alıyoruz ve neden hayal kırıklığına uğrayarak geri döndüklerini veya hiç geri dönmediklerini merak ediyoruz.

İnsan maliyeti

Her "kusursuz" lüks deneyiminin ardında, tükenmiş otelcilik çalışanları vardır. Birçok lüks otelde personel devir oranı yıllık %50 civarındadır ve bazı pazarlarda bu oran daha da yüksektir. Şunu bir düşünün: İş gücünün yarısı her yıl ayrılıyor.

İmkansız standartları korumak için insanları tüketen bir sektörü normalleştirdik. Bu "sihrin" bir bedeli var ve çalışanlar bu bedeli ruh sağlıklarıyla, kişisel ilişkileriyle ve genel refahlarıyla ödüyorlar. Bu arada, "kusursuz" deneyimler sunmakla kendimizi tebrik ediyoruz, ancak bu kusursuzluğu yaratmak için gereken insani bedeli göz ardı ediyoruz.

Sürdürülebilirlik yanılsaması

Özel jetler. Helikopter transferleri. Bir avuç misafir için orantısız miktarda kaynak tüketen seçkin tatil köyleri. Bunu çevreciymiş gibi göstererek çözemeyiz. Lüks seyahatin çevresel ayak izi felaket boyutunda ve hiçbir ağaç dikme telafisi veya "eko-lüks" markalaşması temel matematiği değiştirmiyor.

Bir özel jet yolculuğunun tükettiği kaynaklar, onlarca sorumlu yolcunun geçimini sağlayabilir. Ama biz bundan bahsetmiyoruz çünkü bu özel jet rezervasyonları faturaları ödüyor.

Seyahat nasıl olmalı?

Seyahat, zihinleri açmalı, empatiyi geliştirmeli ve gerçek bağlantılar kurmalıdır. Bunun yerine, ekonomik, kültürel ve çevresel duvarlar örüyoruz.

Seyahat başarısını iplik sayısına veya Michelin yıldızlarına göre değil de, gerçek keşif anlarına göre ölçseydik ne olurdu? Çalışanlara adil davranılmasına göre? Sürdürülebilir etkiye göre? Yerel toplulukların kendi bölgelerindeki turizmden gerçekten fayda görüp görmemesine göre? Ya da "iyi" bir seyahat danışmanı, elde edilen gelirden ziyade müşteri memnuniyeti ve hayat değiştiren deneyimlerle tanımlansaydı?

Seyahat edenler, satıcılar ve keşfettiğimiz dünyaya önem veren insanlar olarak biz talep etmedikçe, sektör bunu değiştirmeyecek.

Bunun herkes tarafından beğenilmeyeceğini biliyorum. Ancak nereye gittiğimiz konusunda dürüst konuşmalar yapamazsak, hissedarlar dışında neredeyse hiç kimseye fayda sağlamayan bir seyahat modeline doğru hızla ilerlemeye devam edeceğiz.