LONDRA'DA BİZANS SERGİSİ

LONDRA -Londra Kraliyet Sanat Akademisi'nde, Bizans dönemine ait 300'den fazla eserin yer aldığı bir sergi açıldı. Son 50 yılın en büyük "Bizans" sergisinde Türkiye'den eser yer almadı.
Bizans'ın 1000 yılı aşan tarihini gözler önüne seren "Bizantium 330-1453" adlı sergi, Londra Kraliyet Sanat Akademisi ve Atina'daki Benaki Müzesi tarafından ortaklaşa düzenlendi. Londra Courtauld Sanat Enstitüsü'nden Prof. Robin Cormack, İHA'ya yaptığı açıklamada, serginin amacının Bizans'taki sanat üretiminin farklı safhalarını bir arada gösterebilmek olduğunu söyleyerek, Bizans dönemiyle ilgili sergi hazırlama fikrinin kendisi ve Yunanistan Volos Tesali Üniversitesi'nden Mariye Vasilaki tarafından ilk
kez ortaya atıldığını belirtti.
Yunanistan merkezli 3 büyük vakfın sponsor olduğu sergide, Türkiye'den hiçbir eserin yer almamasını tamamen "finansal" sebeplere bağlayan Cormack, "İstanbul'un ruhu burada ama maalesef Türkiye'den hiçbir eser sergide yer alamadı. İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürü ile iyi ilişkilerimiz var. İstediğimiz objelerin bir listesini kendisine verdik, tüm resmi yazışmaları da yaptık. Sonrasındaysa akademinin karşılamasının çok zor olacağı büyük bir mali tabloyla karşılaştık. Mesela bir yetkilinin bu eserlere eşlik
etmesi ve sergi boyunca Londra'da kalması gerekiyordu. Bunun da Türk yasalarından kaynaklanan bir durum olduğunu söylediler. Bu 5 ay sürecek olan bir sergi. Bu da bütçeye eklemesi kolay olmayan bir şeydi" şeklinde konuştu.
Serginin en önemli parçalarından birinin New York Metropolitan Müzesi'nden ödünç alınan ve M.S. 500-550 yıllarına ait olan Antakya Kadehi olduğunu belirten Prof. Cormack, "Bu kadeh 20. yüzyılın başlarında Türkiye'de Antakya-Suriye sınırında bulunmuş ve Hz. İsa'nın son akşam yemeğinde kullandığı Kutsal Kase olduğu düşünülmüştü. İçteki kısmın kasenin kendisi olduğuna ve süslemelerin sonradan eklendiğine inanılıyordu. Ancak sonradan yapılan çalışmalar bu objenin 6. yüzyıla ait olduğunu ortaya koydu ve halen
bunun Kutsal Kase olduğuna inanan birçok insan var. Belki de öyledir" dedi.
İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü İsmail Karamut ise BBC'ye yaptığı açıklamada, Londra'da Kraliyet Akademisi yetkilileriyle görüştüklerini ve istenen eserlerin yaklaşık yarısının sergiye katılması için Ankara'ya olumlu görüş bildirdiklerini söyledi. Karamut, bundan sonraki aşamalardan haberi olmadığını kaydederken, bu tür sergilerde tüm masrafların sergiyi düzenleyenler tarafından ödendiğinin altını çizdi.
Küratör Mariya Vasilaki de BBC radyosuna yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Londra ve Atina büyükelçileri ve Yunanistan'ın Ankara büyükelçisi ile temasa geçtiklerini ama bir sonuç alamadıklarını belirterek, "Artık zaman da daralmıştı ve Kraliyet Akademisi'nin bir karar vermesi gerekiyordu. Sonunda maalesef, Türkiye'yi bu sergide yer alan ülkeler arasına ekleyemedik" diye konuştu.
Vasilaki, hazırladıkları listede çoğunlukla İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde bulunan objelerin yer aldığını söyledi. Bu eserler arasında Aya Polyektus Kilisesi'nden bir dizi mermer ikona, Aya Eudokia'nın mermer ikonası, Sarıgüzel Lahdi gibi parçaların da bulunduğunu belirten Vasilaki, bu listeye İstanbul Arkeoloji Müzesi'nden toplam 18, Antalya Müzesi'nden ise 6. yüzyıla ait bir tütsülüğü eklediklerini iddia etti.

SON 50 YILIN EN BÜYÜK "BİZANS" SERGİSİ
Son 50 yılın en büyük "Bizans" sergisinde, Bizans'ın doğduğu Anadolu toprakları hariç İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan, Ukrayna ve Rusya gibi geniş bir coğrafyadan aralarında ikonalar, müstakil duvar resimleri, mikro mozaikler, fildişi ve mineli eşyalar ile altın ve gümüş işçiliğinin örneklerinin de yer aldığı yaklaşık 300 obje yer alıyor. Sergi, MS. 330 yılında Roma İmparatoru Konstantin'in Konstantinopolis'i kurmasıyla başlayıp 1453'te Osmanlı Sultanı Fatih Sultan Mehmet'in şehri almasıyla son
bulan dönemi kapsıyor.
Venedik'teki San Marco hazinesinden Londra Kraliyet Akademisi'ne ödünç verilen eserler arasında ise 10. veya 11. yüzyıla ait ince işlemeli Patrikler Kadehi de yer alıyor. Sergide öne çıkacak eserler arasında Yunanistan'ın Kastorya kentindeki Bizans Müzesi'nden ödünç alınan 12. yüzyıla ait iki taraflı bir madalyon şeklindeki Bakire Meryem ve İsa ikonası ile Kederli Adam ikonası da bulunuyor. Ayrıca Fransa'nın Troyes kentindeki katedralden, üzerinde av sahneleri ve ata binmiş insan tasvirleri olan,
imparatorluğun 10. veya 11. yüzyılına ait fildişi mücevher kutusu ve Paris'teki Ulusal Kütüphane'den ödünç alınan 1100-1150 yıllarına ait el yazması keşiş vaazları sergide yer alan eserler arasında.
Londra'daki Kraliyet Akademisi'nde 25 Ekim'de başlayan sergi, Mart 2009'a kadar devam edecek.