LALELİ'DE NATAŞA İMAJINI SİLİNİYOR

İSTANBUL- LASİAD Başkanı Gıyasettin Eyüpkoca ihracatı 20 yılda 100 milyar dolara ulaşan Laleli'yi Nataşa ve bavul ticareti imajından kurtaracaklarını söylüyor.
Cadde ve sokaklarda hummalı bir inşaat faaliyeti var. Eskinin sevimsiz binaları restore ediliyor, Osmanlı mimarisinin örnekleri haline dönüştürülüyor.
Kaldırımlar, sokak araları yenileniyor. Açılan yüzlerce otel ise tamamen dolu. Müşterileri arasında Ruslar, Libyalılar, Araplar, Iraklılar var. Sokaklar birbirinden farklı yüzlerle dolu, paketlenmiş kargolar gideceği ülkeye hazırlanıyor.
Adını deli bir derviş olan Lalelibaba’dan alan Laleli’de değişim sokaklardan okunuyor. İstanbul’un tarihi yarımadası içinde değeri bilinmemiş bu semt yeniden doğuyor.
Çarpık yapılaşma ve kentleşmenin faturasını bozulan imajıyla ödeyen Laleli, artık yeni haliyle tanınmak için harekete geçiyor.
Dünün işportacılıktan, çaycılıktan gelen girişimcileri bugün dünya pazarlarına çıkan markaların sahibi. Yıllar önce sokak aralarında köhne, izbe bodrum katlarında yapılan ticaret artık gösterişli binalarda sürüyor. 55 ülkeye ihracat yapan bölge “bavul ticareti ve Nataşa” imajına isyan ederek Türkiye ticaretinde hakettiği konumu istiyor.
Laleli İşadamları ve Sanayiciler Derneği (LASİAD) öncülüğünde “imaj tazeleme” hamlesini Başkan Gıyasettin Eyüpkoca anlattı.

Kaç yıldır Laleli’desiniz?
23 yıldır Laleli’deyim. Devlet memuru bir babanın 7 çocuğundan biriyim. Okumak yerine önce tiyatrocu olmak istedim. Elazığ Şehir Tiyatrosu’ndan burs kazanıp İstanbul’a geldim. Tomris Oğuzalp ve Ferhan Şensoy’un yanında oyunculuğa başladım. Para kazanmam gerekiyordu, Beyazıt’ta işportacılığa başladım. Erkek gömleği sattım. O dönem Libya ve Iraklılar vardı. İşler iyi gidince paranın büyüsüne kapılıp tiyatroculuğu bıraktım. O yıllarda SSCB’nin dağılmasıyla yeni bir dönem başlıyordu. Rusya, Polonya, Macaristan gibi ülkelerde açılım süreci yaşanıyordu. Bir bodrum katında 20 metrekarelik bir yer tuttuk. Rusya ilk pazarımızdı. Ne bulsak satıyorduk. Bugün 8 katlı bir mağazam var. Gıyas markasıyla ihracat yapıyorum.

Bavul ticareti nasıl başladı? Kolay mıydı?
Bavul ticareti yani “yolcu beraberindeki eşya” 1990’lı yılların sonunda başladı. Önceleri çok kolaydı. Bu ülkelerin her şeye ihtiyacı vardı. Beğenip beğenmeme diye bir sorun yoktu. Özellikle Rusya ile Türkiye arasında kendine özgü kuralları olan bir ticaret şekline dönüştü. Yıllar içinde bu bölgede 10 bin civarında küçük ve orta ölçekli satış mağazası kuruldu. Türkiye’ye son 20 yılda milyarlarca dolar katkı yaptı. 1994 krizinde kurtarıcı oldu. 1996’dan bu yana 100 milyar dolarlık ihracat gerçekleşti.

İlk yıllarda bazı hatalar da yapıldı. Kalite konusunda kötü bir imaj oluşmuştu.
Aslında bavul ticareti başlarken, Türkiye’de bu ticareti yeni öğreniyordu. İlk yıllarda kalite arka plandaydı. Bu ülkelerde de sermaye birikimi yoktu. Rusya değişirken bölgedeki ticaretin yapısı da değişti. Çok büyük tecrübeler kazandık. Şimdi kurumsallaşma hızlandı. Laleli’den kazananlar bölgeye yatırım yapmaya başladı.
Rusya basitleştirilmiş gümrük hattı uygulaması başlatarak bavul ticaretini kısıtladı. Etkilendiniz mi?
Bugün Laleli bölgesi 50’nin üzerinde ülkeye ihracat yapıyor. Bunun yüzde 80’i Rusya’ya. ABD, İspanya, Hollanda, Almanya ve Libya gibi ülkelere de mal satıyoruz. Benim İspanyol müşterilerim var. Rusya artık ticaretini kayıtiçine almak istiyor. Rusya’nın aldığı kararlar bizim için çok faydalı. Artık gerçek ihracatçı haline geliyoruz. Ancak uygulama çok verimli sonuçlar sağlayamadı. Bununla ilgili LASİAD olarak gerek Dış Ticaret Müsteşarlığı, gerekse Gümrük Müsteşarlığı nezdinde gerekli girişimleri yaptık.

Moda merkezi olacağız

Laleli’nin imajını değiştirmek istiyorsunuz. Hedefiniz ne?
Laleli’yi kayıtlı çalışan bir moda merkezi haline getirmek istiyoruz. Önemli bir ihracat üssü olmayı hedefliyoruz. Türkiye ihracatının 2023 yılı yolculuğuna 25 milyar dolarla katkı yapabilmek istiyoruz. Artık bavul ticareti ile anılmak istemiyoruz. Nataşa imajına isyan ediyoruz. Yaptığımız sıcak günlük satış. Rakamları resmi olarak hâlâ açıklayamıyoruz. Bunun ihracat kapsamına alınmasını istiyoruz.

‘Nataşa’ söylemleri sizleri çok zor durumda bıraktı mı?
Tabii ki. Ruslar yapı itibariyle rahat ve medeni insanlar. Bölgeye gelen Rus sayısı 3 milyonu buluyor. Bir dönem her Rus kadına Nataşa muamelesi yapıldı. İş kadınlarına sokakta pasaport soruldu. Çok kırılanlar oldu. Şimdi artık bu imaj değişti. Bunda emniyet görevlilerinin de bilinçli ve eğitimli hale gelmesi etkili oldu. Güven timleri oluştu.

Laleli’den dünya markaları çıktı
Çok sayıda marka da buradan çıktı değil mi?
Colins, LC Waikiki, Gizia, Balizia gibi markalar Laleli’den çıktı. 3 binin üzerinde yeni marka yaratıldı. Bu markalar bugün Rusya’nın en büyük markaları. Fimka ise en büyük mağazalar zinciri. Ev tekstilinde fuarlar düzenleyecek kadar büyüdük. Kalitemiz çok arttı. Markalarımız artık taklit edilmeye başlandı. Örneğin ben kendi markamı toplattırdım geçenlerde, Çin’de üretilmiş.

35 bin kişi çalışıyor 700 aktif üye var
Laleli İşadamları Derneği kaç üyeden oluşuyor?
Bölgede 7 bin esnafımız var ve bunların 700’ü derneğimizde aktif olarak yer alıyor. Bölgedeki esnafın ve üyelerimizin yüzde 50’si aynı zamanda üretici firmalar. 7 bin esnafın ortalama 5 kişi çalıştığını varsayarsanız 35 bin istihdam sağlıyoruz ve aileleri ile 140 bin kişinin ekmeğini kazanması için gayret sarf ediyoruz. Ayrıca yabancıların uzun süreli istihdamı için çalışıyoruz. Ruslar turizmde de bugün ilk sıradalar. Bir dönem bizden alışveriş yapan Rus tüccarların masraflarını karşılayarak güney bölgelere tatillere gönderdik. Turizm bölgelerinin tanınmasında katkılarımız oldu.

Jale Özgentürk/ Radikal