KUŞEVLERİ İSTANBUL SOKAKLARINDA

İSTANBUL- İÜ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu öğretim elemanları ve öğrencileri tarafından yapılan kuşevleri İstanbul sokaklarında yerlerini almaya başladı.
İstanbul Üniversitesi (İÜ) Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu (TBMYO) Cam, Seramik ve Çinicilik Programı öğretim elemanları ve öğrencileri, tarihî bir geleneği canlandırmak ve doğaya katkıda bulunmak amacıyla seramikten kuşevleri yapıyor. Öğretim Görevlisi Özlem Özer Tuğal’ın koordinatörlüğünde gerçekleştirilen çalışmalarda geleneksel formlar bugünün sanat anlayışı ve ihtiyaçları dikkate alarak yeniden yorumlanıyor. İstanbul Üniversitesi Rektörlük Binası içinde gerçekleştirilen “Ecdadımızın Merhametli Yüreğindeki Sırça Köşkler” adlı serginin ardından şimdi de yapılan kuşevleri İstanbul sokaklarına yerleştirmeye başlandı.

İÜ TBMYO Seramik, Cam ve Çinicilik Programı ile Büyükçekmece Belediyesi iş birliği çerçevesinde gerçekleştirilen Kuruyan Ağaçların Yaşatılması Projesi kapsamında Büyükçekmece Belediyesi sınırları içinde yer alan tarihi ancak kurumuş olan bir ağaca, yapılan bir kuşköşkü yerleştirildi.

Proje yöneticisi Öğr. Gör. Özlem Özer Tuğal yapılan çalışmalar ile ilgili sorularımızı yanıtladı;

Kuruyan Ağaçların Yaşatılması Projesi’nin amacı nedir?

Projemizin amacı, çevremizde yaşamlarını sürdürmekte olan her çeşit kuşa barınabilecekleri, yaşamlarını rahat sürdürebilecekleri ve yavrularını daha güvenli büyütebilecekleri mekanlar hazırlayarak ekolojik hayata katkıda bulunmak. Kuruyan Ağaçların Yaşatılması Projesi’ni, İstanbul Üniversitesi’nde düzenlediğimiz “Ecdadımızın Merhametli Yüreğinde Sırça Köşkler ve Sebiller”adlı seramik sergisinin devamı olarak hayata geçirdik. Proje kapsamında Büyükçekmece’de bulunan tarihi çınar ağaçlarının dallarına seramik kuş evleri ve çınar yaprakları monte ediyoruz. Bu çalışma sonucunda kurumuş ağaçların, kuşlara eskisi gibi yeniden ev sahipliği yapmasını sağlamaya çalışıyoruz.

Proje nasıl başladı?

Kuşevleri ile ilgili ilk bilgilendirmeyi kendi öğrencilerimize yapmıştık. Konuyu anlatırken birçok öğrencimizin kültürümüzdeki bu değerden haberdar olmadığını gördük. Anlattıktan sonra ise çok güzel dönüşler aldık. Özellikle Osmanlı Dönemi’nde yaygın bir biçimde kullanılan kuş evleri ve sebillerin yeniden yapılacak olması insanları çok mutlu etti. Hayvanların yaşamlarını kolaylaştırmak amacıyla yola çıktığımız proje, önce İstanbul Üniversitesi’nin Beyazıt’taki ana yerleşkesinin bahçesinde hayat buldu. Rektörlük Binası içinde düzenlediğimiz sergiden ve yaptığımız kuş evlerinden haberdar olan Büyükçekmece Belediye Başkanı Sayın Dr. Hasan Akgün’ün talebi üzere de Büyükçekmece’de Kuruyan Ağaçların Yaşatılması Projesi’ni hayata geçirdik.

-Proje için kaç kişilik bir ekip çalıştı?

Projemizde benim dışımda Seramik, Cam ve Çinicilik Programı Teknikeri Songül Özoğul ile Sinan Çakmak, Ali Çakmak ve 8 öğrencilerimiz görev aldı.

- Kuş köşkü ne demek?

Kuş köşkü, bildiğimiz sarayların bir benzerlerinin kuşlar için yapılmışına denmektedir. Bu da bize atalarımızın ne kadar merhametli, hayvansever ve hassas bir bakış açısına sahip olduklarını gösteriyor.

- Kuşköşkünü yaparken nelere dikkat ettiniz?

Daha çok serçe gibi küçük kuşlar için evler yapıyoruz. Büyük kuşların da yağmurlu havalarda sığınmaları için seramik formlar yapıyoruz. Kuş köşklerini yaparken küçük bir kuşun gireceği deliğin 5 cm büyüklüğünde olmasına, hava girmesi için küçük de olsa ışık alan bir penceresinin bulunmasına, içine su girme ihtimalini göz önünde bulundurarak evlerin altlarının delikli olmasına dikkat ediyoruz. Ayrıca evin çevresine de yemlik ve suluklar koyuyoruz.

-Büyükçekmece’de kuşköşkünü yerleştirdiğiniz ağacın özelliği nedir?

Büyükçekmece Kaymakamlığı önünde bulunan tarihi çınar ağaçı, ne yazık ki kurumuş durumda ancak kuş evi yerleştirmek için uygun bir yapıya sahip. Kuş köşkünü yerleştirdiğimiz ağaç işlek bir sokakta yer alıyor. Kuş evini yerleştirirken de, yerleştirme işlemi sonrasında da çok güzel tepkiler aldık. İnsanların birçoğu çok güzel dileklerde bulunarak, ağacın böyle bir amaca hizmet etmesinin verdiği mutlulukla yanımızdan ayrıldılar. Bazı kişilerin kuşevleriyle ilgili hiç bilgisi yoktu ve konuyu anlamak birçok soru sordular. Bazıları da ağacın yeni halinin fotoğrafını çekti ve ağacın önünde fotoğraf çektirdi. Özellikle turistler çok ilgilendiler.

-Proje çerçevesinde bundan sonra neler yapacaksınız?

Yaptığımız eserlerin monte edilmesi için birçok yerden istek geliyor. Biz de bundan büyük mutluluk duyuyoruz. Büyükçekmece Belediyesi’yle kuşevleri ve su kapları konusunda çalışmalarımıza devam ederken bir taraftan da İÜ Avcılar Yerleşkesi’nde de çalışmalarımıza devam edeceğiz. Proje sergimiz Eylül ayında Belçika Parlamento binasında sergilenecek. Bununla ilgili çalışmaklarımızı da sürdürmekteyiz. Mimarlarımızla çalışıp tasarladıkları binalara uygun olarak özel kuş evleri ve suluklar tasarlamayı, bu tasarımların kentsel seramikler olarak yerlerini alması için çalışıyoruz.

-Başka projeleriniz var mı?

Kültürümüzün bu yönünü gösteren tasarımları yurtdışında da tanıtmak, başka ülkelerde de yer almalarını sağlamak amacıyla projeler geliştireceğiz.