KÜRESEL ISINMADA EN SICAK 5 YIL GELİYOR

İSTANBUL - Uzmanlar, korkutucu verileri açıkladı: Küresel ısınmayı 1.5 derecenin altında tutma hedefi tutturulamayacak ve önümüzdeki birkaç yıl içinde yüksek ihtimalle, ısınma bu seviyeyi aşacak. Dahası, 2023-2027 yılları, dünyanın (ölçülebilir) en sıcak yılları olacak.

Bilim insanları, aşırı ısınan dünyamızın önümüzdeki birkaç yıl içinde ilk kez önemli bir sıcaklık sınırını aşacağını tahmin ediyor. Araştırmacılar, 2023- 2027 arasında 1,5 derecelik küresel ısınma eşiğini geçme olasılığının %66 olduğunu söylüyor. Uzmanlara göre, 2023-2027 yani önümüzdeki 5 yıl, ölçülmüş en sıcak yıllar olacak.

Bu kritik bir seviye çünkü eşiğe ulaşmak, dünyanın, sanayileşmeden kaynaklanan fosil yakıt emisyonlarının gerçekten artmaya başladığı 19. yüzyılın ikinci yarısında olduğundan 1,5 derece daha sıcak olduğu anlamına geliyor. Ve sadece bir yıl için bile sınırı aşmak, ısınmanın hızlandığının ve yavaşlamadığını gösteriyor. Yani, ülkeler Paris İklim Anlaşması’yla, ortaya konulan hedeflere ulaşamıyor.

NEDEN 1.5 DERECE?

1.5C rakamı, küresel iklim değişikliği müzakerelerinin sembolü. Ülkeler, 2015 Paris anlaşması kapsamında küresel sıcaklık artışlarını 1,5C ile sınırlamak için "çabaları sürdürme" konusunda anlaştı. 1.5C'nin üzerine çıkmak, daha uzun sıcak hava dalgaları, daha yoğun fırtınalar ve orman yangınları gibi çok daha fazla hava olayı demek. Ancak önümüzdeki birkaç yıl içinde bu seviyeyi geçmek, Paris sınırının tamamen aşıldığı anlamına gelmiyor. Bilim insanları, emisyonları keskin bir şekilde azaltarak küresel ısınmayı sınırlamak için hala zaman olduğunu söylüyor.

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) 2023 İklim Değişikliği Sentez Raporu'na göre küresel sera gazı emisyonları, 2010-2019 arasında hayat tarzı, tüketim alışkanlıkları ve bölgelerdeki üretimle daha önce görülmemiş bir seviyede artmaya devam etti.

İnsanların sebep olduğu iklim değişikliği, dünyanın birçok bölgesinde hava olaylarını ve iklim koşullarını olumsuz etkiledi. Bu durum, gıda ve su güvenliği, sağlık, ekonomi ve toplum konusunda yaygın olumsuz etkilere sebep oldu.

TARIMSAL BÜYÜME YAVAŞLADI

Deniz seviyesinin yükselmesi, sıcaklığın artması ve ekstrem iklim olayları sonucu kıyı ve sulak alanların neredeyse yüzde 50'si, geçen 100 yıl içinde yok oldu. İklim değişikliği, gıda güvenliğini olumsuz etkilerken sıcaklığa, yağış düzenin değişmesine, kriyosferik elementlerinin azalıp yok olmasına, iklim aşırılıklarının yoğunluk ve sıklığının artmasına bağlı olarak su güvenliğini de etkiledi. Bu da Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşma girişimlerini aksattı. Rapora göre, ortalama tarımsal üretim artmasına rağmen iklim değişikliği, son 50 yılda küresel olarak tarımsal üretimde büyümeyi yavaşlattı. Küresel ısınmanın şu anki seviyesi, kurak arazilerde artan su kıtlığından kaynaklanan ortalama riskle bağlantılı. Dünyadaki nüfusun tahminen yarısı, iklime bağlı olarak yılın bazı dönemlerinde ciddi su kıtlığı yaşıyor. Hava olaylarındaki ve iklim aşırılıklarındaki artış milyonlarca insanın gıda güvensizliği yaşamasına ve su güvenliğinin azalmasına neden oluyor.

ŞEHİRLERDE SAĞLIK SORUNLARI ARTTI

Şehirlerde de iklim değişikliği, insan sağlığında, geçim ve temel altyapılarında olumsuz etkilere sebebiyet veriyor. Sıcaklığın şehirlerde yükselmesi, hava kirliliğini artırırken altyapıların da kısıtlı çalışmasına yol açıyor. Şehir altyapısı, ulaşım, su, temizlik ve enerji sistemleri başta olmak üzere iklim değişikliği, ekonomik kayıplara ve hizmetlerin sekteye uğramasına sebep oluyor. İklim değişikliği, insanların fiziksel ve zihinsel sağlığını da olumsuz etkiliyor. İklim değişikliğiyle bağlantılı olabilecek ekonomik etkiler, insanların yaşamlarının etkilenmesine ve sosyo-ekonomik etkilere neden oluyor.