KÜLTÜR TURUNDA ALMAN VE İNGİLİZLER SİDE ANTİK KENT'İ TERCİH EDİYOR

Abdurrahman Büyükkeskin
Side-Manavgat/Antalya - Türkiye turizminin amiral gemisi Antalya'da irili ufaklı 376 tarihi ören yeri bulunuyor. Bunlardan 68'i kültür, tarih ve arkeolojik varlıkları turizmine açık Antalya  Kaş ilçesi  Kınık Mahallesi'nden   Gazipaşa'ya kadar adeta açık hava müzesi konumunda..
Antalya'ya bu sene yılın 11 ayında Antalya'ya gelen turist sayısı 13 milyon 200 bine ulaştı. Turizmin başkenti Antalya Da çok sayıda antik kent olmasına karşı  UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesinde tek yer ise Kaş ilçesi Kınık Mahallesinde bulunan Likya Birliği Devleti'nin başkenti ve idari merkezi olan Xanthos Antik Kent bulunuyor. Xanthos Antik Kentte Fransız arkeologlar Kültür ve Turizm Bakanlığı  gözetiminde 60 yıl aralıksız kazı çalışması yaptığı, Fransız arkeologların tarihi ören yerinin alan çalışmasını tamamladıktan sonra  başvuruları UNESCO tarafından kabul ederek  1988 yılında Dünya Kültür Mirası Listesine alınır. Hali hazırda dünyanın en demokratik meclisi kabul edilen Avrupa Birliği(AB) ve ABD Temsilciler Meclisine ilham kaynağı olan  Patara Meclisi de Kaş'ın Gelemiş(Patara) mahallesinde bulunuyor. 2009-2011 yılları arası TBMM tarafından restore edilen 1400 oturaklı Patara Meclisi yerli ve yabancı turistleri ziyaretine açıldı. 

Antalya'da en uzun kazı çalışması yapılan Pamfilya nın çok önemli deniz ticaretinin limanının bulunduğu Manavgat ilçesine bağlı Side Mahallesinde bulunan Side Antik Kent bulunuyor. Side Antik Kentte kazı çalışması Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Almanya'ya gönderdiği ilk arkeologlar arasında yer alan Ordinaryus Prof. Dr. Arif Müfid Mansel tarasından 1947 yılında başlar. 75 yıldır aralıksız kazı çalışmasının yapıldığı tarihi ören yerinde yılın 12 ayı Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Feriştah Alanyalı ekibi tarafından yapılıyor. Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, '' Dünyada aktif şekilde turizm faaliyeti yapılan ve içinde yaşamın olduğu tek tarihi ören yerinin Side Antik Kent olduğunu söylüyor.

DÜNYADA TURİZMİN VE YERLEŞİMİN İÇ İÇE  OLDUĞU TEK ÖREN YERİ; SİDE KENT YER ALIYOR

            Dünyada en fazla kültür, tarih ve arkeolojik varlık turu kapsamında  tatile çıkan millet; Almanlar, Fransız, İngilizler ile Uzak Doğu ülkeleri Japan, Güney Kore ve Rus turistler çıkıyor. 

 Uzun yıllar Sidede pansiyon işletmeciliği yapan Ahmet Çakmak, 1970-1980 yılları arası Almanya, ABD, Kanada, Fransa ve İngiltere'den Side Antik Kente gelen turistlerin pansiyonlarda kalmaya bağlı kültür, tarih ve arkeolojik varlıkları tanıma kapsamında olduğunu söyledi. Turizmci Ahmet Çakmak, '' Side'yi Side yapan tarihi, kültürel ve arkeolojik varlık zenginliğidir. Side'de ilk turizm gelen turistleri Sidelilerin kendi evlerinde misafir edilmesiyle başladı. Ardından pansiyonculuk başladı. 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın  Side de tatil yapması ve turizm yatırımlarının önünü açmasıyla 1980-200'li yıllarda başta dört ve  beş yıldızlı otel yapımında zirveye ulaştığı yıllar oldu. Arkeologlar ve kültür turu uzmanları Side'de bulunan Roma dönemi eserlerinin İtalya Roma'da bile bulunmadığını söylüyor. 

Kokartlı Turist Rehberi Vedat Özçelik, Avrupalı turistlerin en fazla kültür turuna çıkan milletin Almanlar olduğunu söyledi. Antalya'da Alman ve Avrupalı turistlerin en fazla kültür turuna çıktığı tarihi ören yerlerinin Side Antik Kent, Perge Antik Kent, Termessos Antik Kent, Patara Antik Kent, Letoon Antik Kent, Tlos Antik Kent, Lyrbe Antik Kent, Patara Meclisi, Patara Antik Kent Xanthos Antik Kent, Myra Antik Kent, Selge Antik Kent ve Likya Medeniyetler Müzesi, Aspendos Antik Tiyatro, Antalya Müzesi ve tarihi Kaleiçini ziyaret ettiklerini kaydetti. Turist Rehberi Vedat Özçelik, '' Antalya'ya tatile gelen Avrupalı turistlerin en fazla ziyaret ettiği tarihi ören yerinin başında Side Antik Kent geliyor. Avrupalı turistler Side Antik Kentte Apollon Tapınağı'nda hatıra fotoğrafı çektirmeden ülkelerine dönmüyor. Rus, Ukrayna, Belaruslu ve Polonyalı turistlerde Demre'de Aziz Nikholas(Noel Baba) Müzesini ve Kilisesini ziyaret ediyor. Ortodokslar için  Noel Baba Kilisesi ile Silifke'de yer altı Kilisesi Aya Tekla ve Meryemlik Alanı hac merkezi olduğu için kutsal mekan. Bu yıl pandemi sonrası Antalya'da Alman, İngiliz ve Fransız turistlerin kültür , tarih ve arkeoloji varlıkları tanıma turuna ilgisi çok iyiydi. Birinci sırada ziyaret ettikleri yer ise Side Antik Kent. Side Antik Kent İzmir Efes'ten sonra ikinci kazı çalışması yapıldığı özel bir tarihi ören yeri.'' diye konuştu.