KRİZ TÜRKİYE’YE YARAYABİLİR

ÖZKAN ALTINTAŞ-TÜRKİYE TURİZM

---

İSTANBUL- Turizmhabercisi.com tarafından İstanbul ceylan oteli"nde düzenlenen “Küresel ekonomik krizin Türk turizmine olası etkileri paneli”nde konuşmacılar Türkiye"nin krize alışkın olduğunu ve krizleri fırsat haline getirecek bir yapıya sahip olduğunu belirterek, “Alınacak bazı önlemler ve işbirliği ile krizi fırsat haline getirip Türkiye"nin önünü açabiliriz” dediler.



Turizmhabercisi.com yazarı ekonomist Mustafa Sönmez"in moderatörlüğünde yapılan panele Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanıtma Genel Müdürü Cumhur Güven Taşbaşı, TÜRSAB Başkanı Başaran Ulusoy, TUROB Başkanı Timur Bayındır, TÖSHİD Başkanı Yavuz Çizmeci, TYD Genel Sekreteri Koray Yetik, TUREB Başkanı Şerif Yenen katıldı.
Türkiye"nin kriz dönemindeki durulmun özetleyen Mustafa Sönmez

TÜRSAB BAŞKANI BAŞARAN ULUSOY: KRİZ TÜRKİYE"Yİ VURACAKTIR

TÜRSAB Başkanı Başaran Ulusoy, Avrupa'nın turizm tercihi değişeceğini ve bu tercihin Türkiye"yi vuracağını belirterek şöyle konuştu:

"Bu irizden en çok Türkiye etkilenecektir. Türkiye ulaşımda milli mutabakatı ortaya koymalıdır. Seyahat acenteleri yakında IATA teminat mektupları alamayacak hale gelecektir. Biz daha çok sıkıntı yaşayacağız. Buna rağmen tesisleri ve doğal güzellikleri ile Akdeniz"de en şanslı ülkelerden biriyiz. Dezavantajmızı ise ulaşımdır. Bu nedenle Avrupalı daha yakın yerlere gidecektir. Biz yıllardır ekonomistler ve siyasetçilere fiyatlarda anlaşın müesseseselire zbirleştirin diyoruz.

Türkiye"nin geleceğg turizmse devlet politikası haline gelmelidir. Devletleşen turizm bize fayda getirmez. Yabancıları paralarını dışarıya çıkaracak bir yer bulsalar bu gün giderler ve dolar yükselir. Gidecek başka yerleri olmadığı için buradalar. Sektör krizlerden etkilenmemeyi kendine spir edinen bir hale gelmiştir. Bu güane kadar gelen kadrolar bunu başarmaktadır.

TÖSHİD BAŞKANI YAVUZ ÇİZMECİ: KRİZİ ÖNCEDEN GÖRÜP UYARMIŞTIK
TÖSHİD Başkanı Yavuz Çizmeci, krizi nisan ayında petrolün 140 dolara çıkışıyla hissettiklerini ve yetkilileri uyardıklarını belirterek şunları anlattı:
"Uçak seferi için cebimizden giden para ikiye katlandı. Devlet kademelerini uyarmak istedik. Krizin Eylül Ekim aylarında ciddi olarak geleceğini dile getirmiştik. Gelişmeleri iyi yönetebilirsek bundan karlı da çıkabilirdik. Türkiye turizm ve havacılık sektörü başta olmak üzere genel anlamda ekonomik olarak karlı çıkabilir. Bu Türkiye için daha fazla vardır. Biz 20 senedir krizi yönetiyoruz. Bir çok ülkeden daha iyi yönetir hale geldik. Türkiye son 20  yıldır bir çok kriz yaşadı ama bu krizlerin hepsinden karlı çıktı. Havacılık sektörünün filosu üç katı büyüdü. Önümüzdeki dönemde bu rakamlar daha da artacaktır.

HAVACILIK SEKTÖRÜ TURİZMİN AYRILMAZ PARÇASIDIR
Havacılık sektörü turizmin vazgeçilmez parçasıdır. Türkiye turizmi olacaksa havacılık sektörü olacaktır. Havacılık sektörü büyürken Türkiye"nin havacılık sektörünün büyümesi gerekmektedir. Bizim kendi yağımızla kavrulmaya ihtiyacımız vardır. IATA dünyada görülmemiş bir krizle karşı karşıyayız diye açıklama yapıyor. Son 10 ayda 60 uçak şirketi battı 20 şirket gözetim altında ve batacaktır. Binlerce kişi işsiz kalacaktır. Ulaştırma Bakanı ile 4 saat görüştük. Devlet ve özel sektörün ortak sorumluluk ve akıl üretmek zorunda olduğunda birleştik. Kriz döneminde vergi alzalır, sıfırlanır. Dünya bunu yaparken havacılıkta hava alanı konma konaklama ve üst geçiş vergilerinin iki yıllığına yüzde 70  azaltılmasını sunduk. İki yıllık kriz dönemi geçtiğinde yeniden düzeltilebilir. Sektör bunun üzerinde çalışıyor. Sektöre katkısı olmayan bir şeye çok para ödüyoruz.



UZUN ROOTLAR KISALIRSA 600 MİLYON DOLAR KAZANÇ SAĞLAYACAĞIZ
Bu arada hava koridorlarının kasıltılması düşünülüyor. Askeri endişelerle uzatılan rootların ele alınıp ekonomik hale getirilmesi mümkündür.. Bu sayede 600 milyon dolara yakın bir tasarruf gelir. Bu sektörün önünü açacaktır. Sektörün ayağa kalkması için adımlar atılmalı. Dünya sivil havacılık sektörü 5 milyar dolar kaybetti önümüzdeki yıl 4 milyar dolar kaybedecektir. Yükü ortadan kaldırmak için vergi yükünün düşürülmesi gerekmektedir. Vergilerin 12 aya yayılması pozitif bir girişimdir. Ancak başka vergiye ilişkin yeni düzenlemeler yapılamısı gerekmektedir. Önemli olan ayakta kalmaktır. Türkiye"nin bize özel olan yapımızı avantaj hale getirip kriz sonrası daha iyi hedeflere yürüyebileceğimizi umut etmek istiyorum.



CUMHUR GÜVEN TAŞBAŞI: ELEKTRONİK İLETİŞİMİNİ İYİ KULLANMALIYIZ
Kültür ve Turizm bakanlığı Tanıtma Genel Müdürü Cumhur Güver Taşbaşı, dünyadaki ekenomik kriz gerçeğinin herkes tarafından bilindiğini ve Türkiye"yi etkileyeceğini söyledi. Türkiye"de bankacılık sektöründe ciddi bir çatlak görülmediğini, dolar ve Türk lirası lehine artışın gerçekleştiğini söyledi. Bu sıkıntıların turizm sektörüne etkilerini ise bakanlık olarak yapılan tespitlerde rezervasyonlarda ciddi iptal görülmediğini belirtti. İstanbul olarak 2007 ekim ayı rakamlarının yakalandığını söyledi. İlk 7 aylık Türkiye ortalamasında yüzde 14-15 artış görüldüğünü söyledi. Son üç ayın Türkiye için çok önemli olduğunu belirten taşbaşı, “Turizm bu aylarda gelecektir. Eylül Ekim aylarında krizin etkileri görülmüyor” diyerek şöyle devam etti.

EURO"NUN DOLAR VE TÜRK LİRASI LEHİNE DEĞERLENMESİ FIRSAT OLABİLİR
“Krizin bizim yeniden büyümemiz için önemli bir fırsat oılduğunu düşüüyoruz. Aksine bir durum için sektörle sürekli diyalog içinde elimizden gelen gayreti göstereceğiz. Almamız gereken tedbirleri sektörle belirleyeceğiz. Bunu maliye bakanlığına ve hükümete ileteceğiz. Dolar Euro paritesinin dolar lehine yükselmesi Avrupa"da yaşayanların paralarının küçülmesi dolar bazındaki ülkelere seyahati düşürecektir. Euronun değerli olduğu yerlere yönelme olacaktır. Türkiye Avrupa pazarında euro ile iş yaptığı için Avrupa pazarında Türkiye"nin şansı vardır. İngilzer her türlü sıkıntaya rağmen tatilden vazgeçmiyor. Gelirinde bir düşme varsa tatilini daha ucuz ve uzun yapacağı ülkelere gidiyor. Böyle bir durum bizi ucuza yöneltebilir. Ancak kriz dönemlerinde böyle bir durum büyüme imkanı getirebilir. Dolar euroı paritesinin dolar lehine yükselmesi Türkiye için artı bir puandır.

TURİZM ÖRGÜTLERİNİN DİNAMİZMİ SIKINTILARI HALLEDEBİLİR
İnsanların seyahat alışkanlakların daha yakın ucuz yerlere yapmamı nedeniyle bizim yeni Pazar arayışlarına girmemiz gerekmektedir. Özellikle komşularımız bizim için değer ifade etmeye başladı. Onlarla pazarlama faaliyetlerini artırmamız gerekmektedir.
Berlin'de tanıtma ihalesinde bir sunum yapıldı WTO adına istatistik sunuldu.
Buna turizm pazarlamasında göre en etkili tanıtımı yüzde 35 aile ve arkadaşlar yapıyor.Yüzde 18 elektronik iletişim,, yüzde 12 film ve televizyon aracılığıyla, yüzde 10 gazete ve magazinle, yüzde 11 reklamdan etkileniyor. Yüzde 7 özel paket, yüzde 6 seyahat acentelerinden etkileniyorlar. Karar verdikten sonra yüzde 67 rehber, yüzde 12 seyahat acentesi ve yüzde 8 aile ve yakın arkadaşlarından bilgilenriyorlar. Bu nedenle interneti iyi kullanmamız gerekiyor. Sektörün buna değer vermesi gerekiyor.
Biz krizi günlük yaşamda bir araya gelerek çözmede başarılıyz. Son dakika çözmeyi seviyoruz ve başarılı oluyoruz. Birbirimizle iletişim içinde olursak krizleri atlatabiliriz. Ayrıca kültür sektöründe yapılacak atılımlarla Türkiye"nin önünü açabiliriz. Kültür yanımızı tanıtmamız gerekiyor.

TUROB Başkanı Timur Bayındır, “Dünyadaki 20 milyon işsizden 1,5 milyonu müşterimiz”

 

Konaklama sektöründe ekonomik krizin ilk etkilerinin iş turizminde görülmeye başlandığını söyleyen TUROB Başkanı Timur Bayındır, kongre ve toplantı iptalleri almaya başladıklarını açıkladı. Uluslararası İş Örgüt (ILO)'nun verilerine göre 2009'da 20 milyon kişinin işsiz kalacağını hatırlatan Bayındır, bu 20 milyon kişiden 1,5 milyon kişinin Türkiye'ye gelecek potansiyel turistler olduğunu açıkladı.

Krize karşı alınacak önlemlerde ilk akla gelenin işçi çıkarmak olduğunu vurgulayan Bayındır, otelciler olarak bunu son çare olarak gördüklerini kaydetti. Gelecek yılki turist rakamlarında hedeflerinin 2008 yılını yakalamak olduğunu belirten Bayındır, "Krize rağmen aynı sayıyı yakalarsak çok iyi bir yıl geçirmiş oluruz" dedi.

Mevcut yatırımların devam edeceğini, ancak küresel kriz nedeniyle planlanmış yatırımlarda, erteleme olabileceğine dikkat çeken Başkan Timur Bayındır, “Burada belki, biraz yeni yatırımlar etkilenebilir. Ben de, bir müessese sahibi olarak, yeni bir yatırıma girmem. Çünkü, yatırımcı hiçbir zaman, cebindeki parayla yatırımın tümünü finanse etmez. Muhakkak ki, belli bir sermaye kendi öz kaynaklarından koyar ve banka kredisiyle herhangi bir yatırıma girer. Global krizin olduğu bir dönemde, borç altına girmek büyük bir risktir. Çılgın olmayan yatırımcılar da, böyle bir risk almazlar. Özetle, önümüzdeki dönemde, yeni yapılacak yatırımlarda bir takım durgunluklar yaşanabilir. Yatırımların hızı kesilebilir” dedi.

Turizm sektörünün 40"a yakın sektörü tetiklemesi, istihdama katkısı ve sağladığı döviz girdisiyle lokomotif sektörlerden biri olduğunu anlatan Başkan Timur Bayındır, sektörde olabilecek krizler anında, Hükümetin, Kültür ve Turizm Bakanlığı"nın, ilgili kurum ve kuruluşların gerekli tedbirleri almasının önemli olduğunu söyledi.

TTYD Genel Sekreteri Koray Yetik, “Vergilerde artış sözkonusu bile olmamalı”

 

TTYD Genel Sekreteri Koray Yetik ise, şu an yaşanan reel krizin yanı sıra, bir de akıllarda sanal bir kriz olduğunu savundu. Ülkemizdeki toplam turizm yatırımının 35 milyar dolar olduğunu hatırlatan Yetik, bu rakamdaki yabancı yatırımcı oranın sadece 3 milyar dolar olduğunu kaydetti. Bu sanal kriz nedeniyle yatırımcıların planlarını durduklarını, var olan yatırımların devam ettiğini ancak yeni bir yatırımın başlamasının mümkün görünmediğini belirtti. Türkiye'de turizme yatırım yapanların sadece turizm işi yapmadıklarını, aralarında sanayici, tekstilci, otomotivci iş adamlarının bulunduğunu söyledi. "Bu yatırımcılardan küresel bir krizde turizme yatırım yapmalarını beklemek çılgınlık olur" diyen Yetik, yatırımcıları kaçırmamak için devletten acil önlemler almasını istedi. Böylesi bir dönemde konaklama vergisi gibi ek vergilerin telaffuz bile edilmemesi gerektiğini ifade eden Yetik, yatırımcılara cazip olanaklar sunacak düzenlemelere ihtiyaç olduğunu vurguladı.

 

TUREB Başkanı Şerif Yenen “Tanıtım kozumuz olmalı”

 

TUREB Başkanı Şerif Yenen ise küresel krize karşı alınan önlemler arasında önceliğin tanıtıma verilmesi gerektiğini ifade etti. Yurtdışında yapılan tanıtımlarda profesyonel turist rehberlerinin tecrübelerinden yararlanılmasını isteyen Yenen, bu yöntemin en etkili yöntem olacağının altını çizdi. Kriz nedeniyle zor günler geçirdiğimiz şu günlerde sektörün tüm birimlerinin ortak bir platformda buluşturan bir yapıya ihtiyaç olduğunu savunan Yenen, uzun süredir, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın programı arasında yer alan Turizm Üst Kurulu'nun bu ihtiyaca cevap olabileceğini savundu. Yenen, "Bu tip krizlerde altyapısı güçlü kurumlara ihtiyaç var. Bu yüzden Turizm Üst Kurulu bir an önce hayata geçirilmelidir. Sektörde yasal alt yapı eksikliği var. Mesela biz rehberlerin meslek yasası yok. Ayaklarımızın sağlam yere basması için bu yasanın çıkarılmasını istiyoruz" yorumunu yaptı.

 

Paneldeki konuşmacıların hemen hepsinin krizi aşmak için yaptığı turizmdeki tüm kurumlara işbirliği çağrısı üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanıtma Genel Müdürü  Cumhur Güven Taşbaşı, bu konuda Bakanlığın öncülük yapmaya aday olacağını açıkladı. Bakanlığın önümüzdeki günlerde krize karşı alınacak önlemler konusunda  tüm sektörün temsilcilerinin çağırılacağın toplantılar dizisi yapması gerektiği konusunda tüm katılımcılar hem fikir oldu.