KREDİLERE HORTUM DİYENLER NEREDE?

MURAT EMEN / EMEN&EMEN

Siyasiler bedelini ödedi. Kabul dedikleri kredilere “hortum” diye rapor yazan Murakıplar Kurulu.  Bağımsız denetim adı altında uygun raporu veren audit firmaları. Bulduklarını görmemek karşılığı pazarlıkla aldıkları fazlalıklar yanlarına kar kaldı. Hala aynı işe aynı şekilde devam ediyorlar.

Emen&Emen 28 Eylül / 4-Ekim 2008 Haftanın Ekonoımik Görünümü raporunda dünyayı altüst eden krizi ve  Türkiye'ye etkilerini yazarken ülkemizi hatalara sürükleyenleri sorguladı

AMERİKA"NIN EN BÜYÜK MEVDUAT BANKASI BATTI

Kurtarma paketi, siyasete yenilince ABD"nin en büyük mevduat bankası krize yenik düştü. Hükümetin el koyduğu bankanın bazı aktiflerini JP Morgan aldı. 1889 yılında kurulmuş 49.000 çalışanı olan bir banka idi.

Son yıllarda başarısız bir çizgisi vardı. Subprime krizinden büyük hasar almıştı ve el konma tarihine kadar mevduatların 16.7 milyar doları çekilmişti. Son bir aydır battığı söyleniyordu. Senato paketi reddedince işi bitti.

Economist"in dediği gibi, üzücü olan daha önce hiçbir bankanın Wa-Mu"yu alma konusunda teşebbüs etmemesi ta ki el konuluncaya dek. Bu da mevduat bankalarının portföylerinin tahsil edilemeyen subprime mortgage, araba kredisi, kredi kartı sorunları ve inşaat kredileri ile dolu olduğunun işareti. Bu da tasarruf sahiplerini huzursuz ediyor. Devlet garanti de vermiş olsa mevduat hareketleri, zayıfdan kuvvetli gözükene başladı bile.

Wa-Mu aylardır belirgin bir sıkıntının içinde idi. Ancak Lehman olayından sonra çok hızlı bir mevduat çekilişi yaşadı. Uzun zamandır FDIC gözetiminde idi.

Jamie Dimon, JP Morgan Chase"in patronu, herşeye rağmen ortamı bir fırsatlar dönemi olarak değerlenmeye devam ediyor. Bankanın kendi içinde de konut kredisi problemleri olsa da mali bünyesi hala güçlü. 2.4 trilyon mevduat ,1.8 Trilyon varlığı ve 180.000 çalışanı var. Rakibi Bank of America"ya iki fark atmış durumda. Önce Bear Stern"I çok ucuza almıştı. Merrill Lynch"i alan Bank of America farkı kapadı. JP Morgan Wa-Mu"nun bazı bölgesel assetlerini alarak öne geçti. Bugün Citi"nin arkasından ABD"nin 2.ci büyük bankası konumunda.

GERİSİ GELECEK Mİ?

Paulson planının kaderi henüz belli değil. Bütün gözler önümüzdeki haftaya odaklandı. Siyasi partiler görüşmeye devam ediyor. Önümüzdeki hafta netice alınamazsa birkaç el koyma haberi daha gelebilir. Kişisel kanaatim biraz farklı da olsa Senato"dan birşeyler çıkacak. Çünkü kredi pazarlarına mutlaka güven duygusu verilmeli. Yoksa durum kötü.

SIRA AVRUPADA MI?

Sıra sanki Avrupa da mı sorusu akla geliyor. Fortis ile ilgili kötü kokular var. ABN Amro birleşmesinden sonra toparlanmakta güçlük çeken ve likidite sorunu yaşayan Fortis"in bazı assetlerini satabileceği, bu arada Türkiye"ninde elden çıkarılabileceği dedikoduları çıktı. Bu ara alıcı bulmak zor. Hüsnü Bey bile bugünlerde banka almayı (şimdilik) düşünmez diyorum.

BAKAN YILDIRIM: ÇİFTE STANDART UYGULUYORLAR

Bu arada bizden ilginç bir demeç vardı. Bakan Binali Yıldırım, bir iftar yemeğinde IMF"ye çattı. Çifte standard uyguluyorlar dedi. Bize 2001 krizinde "Bankaları kurtarmayın" diyen IMF, ABD"ye niye farklı davranıyor, diye sitem etti. Bakan"ın dediği gibi o zamanın tevatürüne göre IMF "bırakınız batsınlar" demiş.

FİSHER: KARAR KENDİLERİNDİR

Hazır geçmişi sorgularken (Ergenekon falan) o günleride bir sorgulasak. IMF ile yapılan görüşmeler, kim bırakın batsınlar demiş ben şahsen merak ediyorum. Ben Fisher"e ABD"de şahsen sordum. Hayır dedi. Biz sadece endikatör belirleriz dedi. Yani bankaların sermaye taban ratiolarını endikatör olarak veririz, karar kendilerinin dedi.

Demişler mi dememişler mi? Yoksa bu bizim o dönem bürokratların basiretsizliklerini, sorumsuzluklarını IMF"ye yıkma taktiği mi?

Fisher mi talimat vermiş, yoksa IMF"de sıradan bir masa müdürümü ülkenin ve insanların kaderi ile oynamış, merak ediyorum. Geçen hafta Hüsamettin Özkan"ın bürokratlarımız karşısındaki aczini ve istifa tehdidlerini yazdım. Demek ki sorun siyasi irade değil, IMF esiri bürokrat iradesi. Ama bunu öğrenmemiz lazım.

FİRMALAR BATIRAN IMF BANKA KURTARIYOR

Bizi bu kadar acz içinde bırakan basiretsizlik nedendir? Pire için yorgan yaktıran. Binlerce insanı işsiz bırakan. Binlerce firmayı batıran. IMF kim? İşte bugünkü Amerika? Takır takır bankaları kurtarıyorlar. Bakanın dediği gibi nasıl bir çifte standard bu? IMF politikası bu işte. Geldiğimiz nokta 60 milyar dolar cari açık ve ithalat cenneti bir ülke ve ülke varlıklarını faiz ödemek için peşkeş çektiğimiz bir düzen. Derviş politikasından buyana dünyanın en yüksek faizini ödeyen bir ülke.

TÜRKİYE'DEKİ KRİZİN ANATOMİSİ İRDELENMELİ

Halk bu krizin faturasını o zamanki iktidara kesti ve seçimlerde tamamen kayboldular. Bu iki partiye iktidar kaybettiren ve RTE veya AKP"yi iktidara getiren krizin anatomisi mutlaka irdelenmeli ve sadece hortum diye geçiştirilmemeli. Bu lafı çıkaranlar ve amaçları belli onlar parsayı topladılar Bilerek veya bilmeyerek sorunu çözmek yerine buna çanak tutanlarıda vicdanları ile başbaşa bırakmak içimden gelmiyor.(!)

GERÇEK SUÇLULAR BULUNMALIDIR

Servetlerin el değiştirdiği krizlerin sebepleri mutlaka sorgulanmalıdır. Nedenlerini bulmak, ders almak ve sorumluları ortaya çıkarmak için. Hatırlayınız 1889-90 ABD krizi (Savings&Loan İnstitutions) davaları sonucunda Federal Mahkeme “ gerçek suçlu, zamanında gereken tedbirleri almayan Federal hükümettir”diye karar vermişti.

BİZİM SORUMLULAR NEREDE?

Nerede bizim sorumlular. Siyasiler bedelini ödedi de o dönemin üst bürokratları, 5 yıl önceye gidip OK dediklere kredilere “hortum” diye rapor yazan Murakıplar Kurulu. Bağımsız denetim adı altında uygun raporu veren audit firmaları. Bulduklarını görmemek karşılığı pazarlıkla aldıkları fazlalıklar yanlarına kar kaldı. Hala aynı işe aynı şekilde devam ediyorlar.

Hepinize dertlerden uzak bir bayram tatili, sağlık ve esenlikler diliyoruz.