KIRIM HANI'NIN ESERİNE ONARIM

ANKARA - Kırım'da 1500 yılında inşa edilen ve Kırım Hanı I. Mengli Giray'ın inşaatında bizzat çalıştığı zincirli medrese, TİKA başkanlığınca restore edildi.
Kırım Hanlığının günümüze kadar gelen en önemli mimari eserlerinden sayılan Zincirli Medrese ile Hacı Giray Han Türbesini, Kırım Tatar halkının kültür hayatına yeniden kazandırmay ı ve gelecek kuşaklara aktarmayı hedefleyen TİKA Başkanlığı, 3 yıl önce restorasyon çalışması başlattı.
Doğu Avrupa'nın en eski eğitim kurumları arasında yer alan, yılların getirdiği yıpranma ve bakımsızlık nedeniyle kullanılamaz hale gelen 5 asırlık medrese, TİKA'nın Kültür Bakanlığı uzmanlarının gözetim ve denetiminde, Ukrayna Kültür Bakanlığı ve Bahçesaray Valiliği ile işbirliği içinde yürüttüğü çalışmalar sonucunda onarıldı.



I. Mengli Giray Han'ın, inşaatında bizzat kum taşıyarak çalıştığı, "ilmin önünde her kim olursa olsun eğilmek gerek" düşüncesiyle kapısına zincir astırdığı, böylece içeriye girenlerin zincire çarpmamak için eğilmek zorunda kaldığı medrese, orijinal özelliklerine sadık kalınarak Kırım'ın kültür hayatına yeniden kazandırıldı.
Asırlar boyunca Arap filolojisi, mantık, felsefe, hitabet, hukuk, matematik, astronomi dersleri verilen medrese ile ilme duyduğu saygıyla tüm Müslüman coğrafyasında ün salan Hacı Giray Han'ın türbesinin restorasyonu, hem Bahçesaray'ın turizm potansiyelinin gelişmesine hem de tarihsel mirasın canlandırılmasına büyük katkı sağladı.
Medrese, Kırım'daki Türk varlıklarının sergileneceği müze olarak hizmet verecek.
Kırım Tatar halkının kültür hayatında önemli bir yeri olan Zincirli Medrese ve Hacı Giray Han Türbesi, Bahçesaray Salacık'taki Kırım Tatarlarını n önemli mimari eserlerinden biri olma özelliğini taşıyor. Avrupa Ortaçağ taassubu içinde iken "ilim-irfan öğrenilsin" diye inşa edilen medrese, Sovyet iktidarının Kırım'a yerleşmesine kadar faaliyetini sürdürdü.
Kırım Hanlığı'nın kültür hayatında ve bilginlerin yeti şmesinde önemli bir rolü olan medrese, 1917 yılındaki Bolşevik İhtilali'nden sonra tıp okulu oldu. 1939'da çıkarılan bir kararla Mengli Giray Han'dan sonra gelen hanlar ve İsmail Bey Gaspıralı döneminde medreseye ek olarak inşa edilen binalar akıl hastanesi yapıldı, Medrese'ye ait olan binalar ise depo olarak kullanıldı. 1995'te medresenin gözetimi Kırım Tatarlarına geri verildi.
Zincirli Medrese eğitim işlevinin yanı sıra günümüzde Kırım Tatarlarının Kırım'da var olma mücadelesinin simgelerinden biri olarak kabul ediliyor.