KİMSE UZUN HABER OKUMUYOR

NEW YORK -  Dünyanın en saygın gazetelerinden Wall Street Journalin Yayın Yönetmeni Robert Thomson, New York'ta bulunan Türk Kültür Merkezi'nin düzenlediği aylık sohbet programının bu ayki konuğuydu. Thomson, gazeteci Aydoğan Vatandaş'ın yönettiği programda, internet merkezli gazete yayıncılığı üzerine tecrübelerini anlattı ve WSJ'in başına geçtiğinden beri kendisi için en zor olan şeyin 'Wall Street'in çöküşünü izlemek olduğunu söyledi.
Zaman gazetesinin haberine göre; Rupert Murdoch'ın gazeteyi satın aldığı dönemde medyada birçok dedikodunun dolaştığını belirten Thomson, "Öncelikli olarak yapılması gereken, insanların güvenini kazanmaktı." diyor. Ona göre, toplumdan haberdar olması gereken gazeteci ve gazetelerin toplumun değiştiğinden bihaber olmaları dikkat çekici. Thomson, geçtiğimiz yıl sonunda başlayan krizin, birçok gazetenin kapanmasına neden olduğunu belirtiyor ve Murdoch'ın, bu zor dönemde verdiği mesajın, zekice ve topluma karşı duyarlı davranarak krizin aşılacağı yönünde olduğunu ifade ediyor. Son 6 ay içinde WSJ'in Amerika genelinde satışlarını artıran bir gazete olmasının da bunun ispatı olduğunu vurguluyor. Thomson, "Dünyada, her gün 23 milyon insan WSJ.com tıklıyor. iPhone için üç hafta önce hazırlanmış özel haber sistemini 650 bin okur indirdi. Belki insanlar bu hizmeti her gün kullanmıyor fakat bu rakam bize sizi izleyen kitlenin değiştiği ve buna bağlı olarak içeriğin de değişmesi gerektiğini gösteriyor.'' diyor.

The Times ve Financal Times gibi gazetelerde muhabirlik ve editörlük yapan Thomson, WSJ'ın, 5 milyar dolar gibi rekor bir fiyata Rupert Murdoch tarafından satın alınmasıyla 2 yıl önceki yapısından daha farklı bir noktaya geldiğini ifade ediyor. Thomson gazetede yapılan değişiklikleri ''2 yıl önce ana sayfamızda, bir-iki uluslararası haber görebiliyordunuz. Amerika'nın ekonomik durumu ne olursa olsun, küreselleşme devam ediyor, dünya değişiyor. İşadamı ya da sıradan bir vatandaş okuduğunun güncel ve global bir içeriğe sahip olmasını istiyor. Her gün 4-5 sayfa yayın yapan uluslararası haberler bölümü oluşturduk'' sözleriyle özetliyor.

1985'te Financal Times adına Çin'e muhabir olarak gittiğini anlatan gazeteci Thomson, o yıllarda Amerika'daki birçok gazetenin Çin'de temsilcisi olduğunu, şu anda ise büyük denilecek birçok gazetenin Çin'de muhabiri bile olmadığını söylüyor. Amerika'da, dünyada olup bitenle ilgilenen eğitimli bir okur kitlesi olduğu, fakat bu kitlenin yıllar içinde güvenebileceği haber kaynaklarının azaldığını belirten Thomson, bu durumu kendileri için bir fırsat olarak görüyor. The Times'ta çalıştığı dönemlerde Türkiye'yle ilgili haberlerin önemli haberler olarak değerlendirildiğine de dikkat çeken Thomson, ABD'de Türkiye hakkında yeterince haber olmamasını fırsata dönüştürdüklerini belirterek, "Artık, İstanbul'da bir muhabirimiz de var" dedi. ?

Gazetecilik okurlar için yapılıyor

WSJ'in yayın yönetmeni, gazetede daha sık görülen atlatma haber (scoop-oriented) konusunda farklı bir görüş bildiriyor; okurların uzun röportaj ve analizleri okumaya vakti olmadığını iddia ediyor. Robert Thomson, ''Gazeteciler çok uzun hikâyelere sahip fakat kimsenin bu uzun hikâyeleri okuyacak vakti yok. WSJ bir gazete ve uzun incelemelerden daha çok kısa öz haberlere yer vermeli. Biz, uzmanlara bir konuyu ya da bir ülkeyi değerlendirmeleri için para ödüyoruz. Bu konu, gazeteciler arasında da tartışılan bir durum. Birçok gazeteci, "WSJ, çok özel uzun inceleme yazılarını azaltarak özelliğini mi kaybediyor?" diyerek farklı yorumlar yapıyor fakat her seferinde kendime ve etrafımdakilere düşünmemiz gerekenin okuyucularımız olduğunu hatırlatıyorum. Gazetecilik gazeteciler için değil okuyucular için yapılıyor.'' şeklinde konuşuyor. ? ?

Gazete şartlarının her gün değiştiğini ifade eden Thomson, "Ortamın nasıl değiştiğinin farkında değilseniz tehlikedesiniz. İnternet üzerinde gezinirken bir reklama dikkat etmezsiniz fakat gazeteyi açtığınız reklamın büyük bir etkisi vardır. Gazeteniz, açık bir şekilde trende seyahat ediyorsanız, siz yürüyen bir reklam panosusunuzdur. Gazetelerin güçlü bir reklam alanı olduklarını ispatlamaları şart. Gazeteciler, bu konuda kötü iş çıkardı. Okuyucuların alışkanlıklarının nasıl değiştiğini anlamadılar.'' diyor. ?

***

Haber siteleri gazetecileri umursamıyor

Haber toplayıcı sitelerin profesyonel gazetecilik konseptini tehdit ettiğini anlatan Thomson'a göre, sağdan soldan içerik toplayarak para kazanan siteler, gazetelerin iflas etmesi ya da gazetecilerin işsiz kalmasını umursamıyor. Robert Thomson, "Uzmanlara, uzmanlıkları doğrultusunda yazmaları için para ödüyoruz. Fakat web sayfalarına göre bunun hiçbir önemi yok. Onlara göre, bu yaptıkları sayesinde okuyucunun ilgisi bizim sitelerimize yöneliyor ama diğer taraftan da ilgiyi öte tarafa da çekiyorlar. Hiç şüphesiz ki bizim içeriğimiz üzerinden reklam alıp ciro yapıyorlar. Dünyanın her yerinde gazete haber merkezlerinde bu konu tartışılıyor. Başkaları bizim içeriğimiz üzerinden reklam geliri sağlarken, biz nasıl kendi içeriğimizden bu kazancı elde edemeyiz. Mesela google.com'a bakın. Topladığı haberlerde kaliteye önem vermiyor. Google, böyle yapmasına rağmen para kazanıyor. Bu tarzda bir sürü site var piyasada. Profesyonel gazeteciliğin ölmesinde eli olan herkesle benim meselem olur." açıklamasında bulunuyor.