KAYIP SAVAŞ SANATI’ TÜRKÇE OLDU

İSTANBUL - Çin ve strateji tarihinin en önemli isimlerinden Sun Bin"in binlerce yıldır kayıp efsanevi eseri ilk kez Türkçeye çevrildi. Sun Bin"in ünlü kitabı, Kırmızı Kedi Yayınları tarafından "Kayıp Savaş Sanatı" ismiyle yayımlandı.
Sun Bin"in ünlü strateji dehası Sun Tzu"nun soyundan geldiği biliniyor. Ülkesinin kültüründe öylesine derin izler bırakmış ki, onun bir stratejisinden üretilen “Zhao"yu kurtarmak için Wei"i kuşatmak” deyimi Çin"de binlerce yıldır kullanılıyor. Mao Zedung bile Japon işgaline karşı gerilla savaşının stratejilerini incelerken, Sun Bin"e gönderme yapmıştı. İşin tuhaf tarafı bu büyük strateji ustasının, bütün çağdaşları tarafından olağanüstü diye nitelendirilen "Savaş Sanatı" isimli eseri, binlerce yıl önce kaybolmuştu. Aradan geçen onca zaman Sun Bin"in dehasını unutturmaya yetmedi. 2 bin yıl onu ve kayıp kitabını bir efsane haline getirdi. 1972 yılının Nisan ayındaysa efsane, gerçek haline geldi. Bu tarihte Shandong bölgesindeki Yingue Dağı"nda bulunan Batı Han Hanedanlığı"na ait mezarlarda çeşitli bambu tabletler keşfedilmişti. Yapılan incelemeler sonucunda tabletlerin arasında Sun Bin"in "Savaş Sanatı"nın da bulunduğu anlaşıldı.
Günümüzde Sun Bin"in kitabıyla Sun Tzu"nunki arasındaki benzerlikler ve farklılıklar üzerine birçok tartışma yapılıyor. Uzmanların görüşü Sun Bin"in devraldığı strateji ve savaş sanatı mirasını daha da geliştirdiği yönünde. Belki de bu yüzden Sun Bin"i okumadan Sun Tzu"yu incelemenin bir eksiklik olduğuna inanılıyor. Sun Bin"in kitabı kadim Çin askeri felsefesinin başlıca metinlerinden birisi olarak kabul ediliyor ve Sun Tzu"nun "Savaş Sanatı" kadar büyük bir saygı görüyor.
Günümüzde stratejiler yalnızca muharebe alanlarında uygulanan savaş hileleri olarak algılanmıyor. Strateji gündelik insan ilişkilerinden tutun, tartışmalara, birebir mücadelelere ya da ticarete kadar güç gereken her yerde kullanılıyor. Belki de bu yüzden Sun Bin"in eserinin 2 bin yıllık bir gecikmeyle Türkçeye çevrilmesini önemsemek gerekiyor.