KADIKÖY’DE ATIL TARİHİ TREN İSTASYONLARI KAMUYA AÇILMALI
Kadıköy’de Marmaray ve hızlı tren projeleriyle atıl durumda kalan ve şu an kullanılmayan tarihi tren istasyonları kamunun kullanımına açılmalı…

24 Şubat 2022 Perşembe 17:00
İSTANBUL-Marmaray ve hızlı tren projeleri nedeniyle 2013 yılında kapatılarak atıl halde bırakılan Kadıköy sınırları içinde kalan 6 adet tarihi tren istasyonundaki binaların kamunun kullanımına tahsis edilmesi gerektiğini belirten Kadıköy Belediye Başkanı Şerdil Dara Odabaşı, bu yapıların müze, kütüphane, kültür ve sosyal yaşam merkezine dönüştürmek üzere belediyeye tahsis edilmesi için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na çağrıda bulunmuştu.
Kadıköy Belediyesi, “Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul 5 No'lu Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından “1. Grup Kültür Varlığı” olarak tescil edilen Haydarpaşa-Bostancı arasındaki 6 istasyonun müze veya kültür merkezi olarak kullanılmasıni istiyor.
Gazete Kadıköy muhabiri Samet Akten’in haberine göre tarihi tren istasyonlarının kültürel ve mimari özellikleri ile kentsel gelişime olan katkılarını Kadir Has Üniversitesi Kültür Varlıklarını Koruma Doktora Programı Koordinatörü ve Mimarlık bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Yonca Kösebay Erkan‘a sordu.
Akten’in röportajında Erkan’a yönelttiği sorular ve yanıtlar şöyle:
Akademik çalışmalarınızda dünya miras alanları, demiryolu mirası, kentsel koruma ve toplumsal katılım konularına odaklanıyorsunuz. Demiryollarının kültürel mirasımız açısından önemi nedir?
Kadıköy sınırlarından geçen bu demiryolunun ilk inşa edildiği 1872 yılında Haydarpaşa’dan Bostancı’ya, Gebze’ye kadar olan araziler bütünüyle boştu. Bağlık olarak kullanılıyordu ve çok nadir yapılaşmanın olduğu bir bölgeydi. Demiryolu bu bölgenin iskana açılmasına, yapılaşmasına neden oldu. O dönemde istasyonlar, bu boş arazilerin içinde bir çekim merkezi noktasında. Hemen yanlarına bir cami, bir eğitim birimi gibi kamusal binaların da gelmesiyle bir çekirdek halinde gelişmeye başlıyor. Ve istasyon caddesi adını verdiğimiz bir aksla yerleşim alanına bağlanıyor. Bu istasyon caddelerinin de ticari faaliyetlerle geliştiğini yıllar içinde biliyoruz. Bu boş alanlar İstanbul içinde iskâna açılırken Anadolu içlerinde istasyonların çevresinde göçmenlerin yerleştirildiğini biliyoruz. O anlamda hem kentleşmeye hem sanayileşmeye büyük katkısı sağlıyor demiryolları.

GÖZTEPE TREN İSTASYONUNDA HAREM AĞALARININ TARİHİ ANLATILMAZ MI
II. Abdülhamit'ın musahiplerinden Nadir Ağa'nın Göztepe tren istasyonunun yanında oturduğunu anlatan Akın, “Nadir Ağa'yla Osmanlı'da harem ağalarının olduğunu biliyoruz. Onların tarihi anlatılamaz mı?”
Tarihimizde böyle önemli bir yeri ve katkısı bulunan demiryolu hattındaki istasyon binaları ise uzun yıllardır kullanılmıyor. Hatta bazı tarihi istasyon binalarının metruk bir halde olduğunu görüyoruz. Demiryolu mirası açısından ne durumdayız sizce?
Şu an çok sevindirici bir noktada değiliz maalesef. Marmaray projesi, tarihi demiryolu istasyonlarını atıl duruma düşürdü. En başta Haydarpaşa ve Sirkeci garları olmak üzere güzergâh üstündeki diğer istasyon yapıları da kullanım dışı kaldı. 2000 yılından beri Marmaray ile ilgili çeşitli plan, proje çalışmaları yapılmasına rağmen bu yapıların nasıl kullanılacağına dair bir tasarruf, geçen süre içinde hiç geliştirilemedi. Bu açıdan oldukça şanssız bir konumda demiryolu yapıları.

KIZILTOPRAK TREN İSTASYONU, VECİHİ HÜRKUŞ HAVACILIK MÜZESİ OLMALIDIR
“Kızıltoprak tren istasyonu, Vecihi Hürkuş Havacılık müzesi olmalıdır. Çünkü Cumhuriyet tarihimizin kahramanı Havacı Vecihi Hürkuş Kızıltoprak'lıdır. Kuşdili çayırında havaalanı vardı.”
Yetki ve sorumluluk, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’nın değil mi?
Tarihi istasyon yapıları, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’na ait. Bu açıdan bakımı ve korunması ile ilgili sorumluluk da onların. 2000’li yıllara kadar bu yapıların düzenli bakım ve onarımları yapılıyordu. TCDD’nin içinde ilgili birimler bu yapıların ayakta kalması için ciddi sorumluluklar alıyorlardı. Ancak özellikle 1999 Depremi’nden sonra tarihi yapılar kaderlerine terk edildi.
Bunun yerine neden asıllarına uygun olarak restore edilmiyorlar? Bugünkü durumlarının sebebi mi maliyet mi, ihmal mi, ilgisizlik mi?
Şöyle bir anlayış hakim olabiliyor, doğru olmamakla birlikte… “Bu yapıların restorasyonları çok maliyetli olacak, yapılan masrafa değecek bir sonuç elde etmek mümkün olmayacak. O yüzden onları kaderlerine terk edelim, yapıları doğal süreciyle tahrip olmaya terk edelim” gibi bir yaklaşım söz konusu. Ama bu yapıların hem mimari özellikleri hem tarihsel özellikleri hem toplumun sahip olduğu kolektif hafıza açısından çok büyük önemi var. O yüzden yaşatılmalarında ve topluma kazandırılmalarında büyük fayda var. Osmanlı döneminde yapılan demiryolları büyük borçlar alınarak inşa edildi. O yüzden bizim dedelerimiz, anneannelerimiz, büyüklerimiz bütün bu borçları alın terleriyle ödediler. Bu yapıların tümü kamuya aittir, serbest bir şekilde kullanıma açılmalıdır.
Tarihi tren istasyonlarının mimarının Alexandre Vallaury olduğunu biliyoruz. Bu yapıların mimari özellikleri için neler söyleyebilirsiniz?
Kızıltoprak’tan başlayarak Gebze’ye uzanan tarihi istasyonların mimarı Alexandre Vallaury. Bugün İstanbul Erkek Lisesi olarak kullanılan Düyun-u Umimiye binasının ve aynı zamanda Büyükada’daki yetimhanenin mimarı. İstanbul için çok önemli katkılar vermiş değerli bir mimar Vallaury.
Binaların mimari özelliklerine değinecek olursak üçlü bir planlama düzenine sahip diyebiliriz. Ortada yer alan bölüm yükseltilmiş ve genelde iki katlı olarak planlanmış. Yandaki kanatlar tek katlı ve yolcu bekleme alanları olarak düşünülmüş. Üst katların da lojman olarak kullanıldığını biliyoruz. Giriş katın yolcular tarafından kullanımıyla da ilgili ilk yapıldığı dönemde şöyle bir planlama ilkesi var. Birinci sınıf yolcu salonları ve bunlara eklenen kadınlara özel haremlik bölümlerinin olduğunu da biliyoruz. Bu, Osmanlı’nın sosyal yaşamının bir yansıması olduğu kadar kadınlar açısından da önemli bir fırsatı temsil ediyor. Şöyle ki; Osmanlı döneminde kadınların seyahat özgürlüğü yok. Demiryolunun gelmesiyle birlikte kendilerine özel vagonların ve istasyon yapıları içinde ayrışmış mekânların olması, kadınların toplumsal hayata katılmasını hızlandıran bir faktör olmuş.
İstasyon yapılarıyla ilgili bir başka özelliğe değinmek gerekirse tuvaletlerin yaşanan mekânların içine alındığı ilk yapılar istasyon yapıları. Daha önce dışarıda konumlanmış istasyonlardaki tuvaletler ama yolcu binalarının içinde de tuvaletlerin planlandığı ilk bu yapılarda görebiliyoruz.
Finlandiya’nın kış turizmi İstanbul’da tanıtıldıİstanbul’daki Türkiye Workshop’unda Finlandiya’nın Kuzey Kutbu'nda bulunan turizm tesisleri ile cam igloları, kuzey ışıkları turları, buz kıran gemileri ve Helsinki–Tallinn seferleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 20:27TURİZM
Malezya’nın renkleri ve lezzetleri İstanbul’da buluştuFairmont Quasar İstanbul’daki Colours of Malaysia etkinliğinde, şef Farhan’ın menüsü ve turizm sunumuyla Malezya’nın lezzetleri ve bölgeleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 00:10GASTRONOMİ
Hilton 2027 otel açılışlarını duyurduHilton, 2027’de portföyünü genişletmeye hazırlanıyor. Şirketin açıkladığı projeler arasında Londra’nın tarihi Admiralty Arch yapısında açılacak Waldorf Astoria, Yunan adalarındaki üç tesis ve Fas’ın ilk LXR oteli bulunuyor.17 Kasım 2026 Salı 23:30KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da turizm harcamaları 40,5 milyar dolara ulaştıSuudi Arabistan, 2026’nın ilk altı ayında 61,2 milyon turisti ağırladı. Ülkede turizm harcamaları 151,9 milyar Suudi Arabistan riyali, yaklaşık 40,5 milyar dolar olarak kaydedildi.17 Kasım 2026 Salı 23:00TURİZM
Rotana, Mısır’da 2030’a kadar 25 otele ulaşmayı hedefliyorMısır’da üç otel işleten ve sekiz otel projesi geliştiren Rotana, 2030’a kadar ülkedeki portföyünü 25 otele çıkarmayı hedefliyor. Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın ardından grubun üçüncü büyük pazarı olacak.17 Kasım 2026 Salı 22:00KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da şef adaylarına iki yıllık aşçılık eğitimiAdeera Hospitality ve Suudi Aşçılık Sanatları Akademisi ZADK, Suudi vatandaşlarını otelcilik ve turizm sektöründe kariyere hazırlamak için iki yıllık diploma programı başlattı. Ocak 2027’de başlayacak programa başvurular 31 Aralık 2026’ya kadar sürecek.17 Kasım 2026 Salı 21:00GASTRONOMİ
FITUR Screen 2027’de film ve dizi rotaları turizme kazandırılacakFITUR Screen 2027, 20–22 Ocak’ta Madrid’de düzenlenecek. İspanya Film Komisyonu, film ve dizi çekim yerlerini turizme kazandıracak stratejisini tanıtacak.17 Kasım 2026 Salı 20:00MICE
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu 190 ülke ve bölgede yayımlandı61. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu, Çeşme’den Ankara’ya uzanan rotasıyla 190 ülke ve bölgede yayımlandı. 2027 turu 25 Nisan’da başlayacak.17 Kasım 2026 Salı 19:00MICE
MG International ilk sürdürülebilirlik raporunu açıkladıMG International, Gebze’de tanıttığı ilk sürdürülebilirlik raporunda üretim başına enerji tüketimini yüzde 45,4, su kullanımını yüzde 21,2 azalttığını açıkladı.17 Kasım 2026 Salı 18:00GÜNDEM
İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri 20 Kasım’da3. İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri, 20–22 Kasım 2026’da Haliç Tersanesi’ndeki Forsa PSM’de ücretsiz konser ve söyleşilerle düzenlenecek.17 Kasım 2026 Salı 17:00MICE
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2005 Türkiye Turizm











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.