İYİ Kİ HİDİV PAŞALAR VARMIŞ!
Boğaz'ın iki yakasına inci gibi dizilen yalıların, mimari güzellikleri ve şatafatları dışında Türk kültür ve ekonomi tarihine ışık tutan özellikleri var.

16 Ocak 2010 Cumartesi 19:00
İSTANBUL - İstanbul'da Boğaz'ın iki yakasına inci gibi dizilen yalıların, mimari güzellikleri ve şatafatları dışında Türk kültür ve ekonomi tarihine ışık tutan özellikleri var. Mesela Boğaz'a yalı yaptırabilmek imkânını ve ekonomik gücünü 19. yüzyılın ortasına kadar padişahlar, eşleri, kızları, vezirleri ve sadrazamları yani saray eşrafı bulabilirmiş. Bir de o zamanın İstanbul'una epey uzağa Sarıyer taraflarına, azınlıklara mensup ticaret erbabı yalı yaptırabilirmiş. Onlarınki diğer yalılar kadar da görkemli olamazmış. Ama 19. yüzyılın ortalarına gelindiğinde işler biraz değişir. Mısır'da hanedanlık kuran ve hidiv ünvanını alan Kavalalı Mehmet Ali Paşa'nın soyundan gelenler, Nil'in verimli topraklarından kazandıklarını Boğaz'a yatırmaya başlar. Çünkü hanımları ancak kış aylarını Mısır'da geçirebiliyordur. Yaz oldu mu İstanbul özlemleri depreşir, mızmızlanırlar. Hidivler, çaresiz Boğaz'a yazlık yaptırır! Para da bol olunca bu yapılar padişahların ve hanım sultanlarınki kadar gösterişli olur.
Zaman gazetesinin haberine göre; Hidiv hanımlarının gösterişli evlerini ve giyim kuşamlarını bütün İstanbul ve saraylı hanımlar da konuşur. Arada şatafat yarışı başlar. Tarihçi Haluk Dursun, lükste yarışın, bir süre sonra hayırda yarışa dönüştüğünü söylüyor. Böylelikle Zeynep Kamil (Hidivlerin bağışı) ve Vakıf Gureba (Bezmiâlem Valide Sultan'ın bağışı) gibi hastaneler kurulur.
Hidiv ailesinden öncesine dair şöyle bir hikâyesi var Boğaziçi yalılarının: Boğaziçi büyük Sadabat yangınına kadar (1730) pek tercih edilen bir yer değildir. Haliç ve Sadabat daha gözdedir. Büyük bir yangınla burası küle dönünce Osmanlı seçkinleri Boğaziçi'ne yönelir. Sıcak yaz günleri için denize açılan sahilhaneler yaparlar. Yalılar içinde en görkemlisi padişah ailesine ait olanlar. Zaten 'sahil sarayı' olarak adlandırılıyorlar. Dursun, Boğaz'daki yalı rekabetini şöyle anlatıyor: "Padişahın dışında büyük ve görkemli olan binaların hidiv ailesine ait olmasının sebebi varlıklı olmaları. Bunlar bir nevi hanedan. Hanedan kadınlarıyla hidiv kadınları arasında lüks ve ihtişamda yarış var. Hatta Ahmet Cevdet Paşa gibi bir kısım tarihçiler Osmanlı'nın bütçe açığının kadınların bu yarışı yüzünden olduğunu söylüyor."
Özellikle 1850'lerden sonra Boğaziçi yalı şantiyesine dönmüş. Özellikle 1900'lerin başında Osmanlı hanedanının gücünün azaldığı ve karışık bir dönem olduğu için fırsatını bulan Boğaz'a yalı yapmış. Şimdi irili ufaklı 600 yapı var. 366'sı tarihî eser niteliği taşıyor. Birinci dereceden tarihî özelliğe sahip olanların sayısı 65. Devlete ait olmayanlar sermayeyi elinde tutanların arasında değiş tokuş ediliyor. Mesela son on yıl içinde 37 yalı el değiştirdi. Çiçeği burnunda yalı sahipleri arasında Ali Ağaoğlu, Remzi Gür ve Dünya Göz Hastanesi'nin sahibi Eray Kapıcıoğlu var. Her kriz döneminde bankası batan, holdingi malî krize giren yalısını elinden çıkarıyor; Dinç Bilgin, Halis Toprak... Unutmadan ekleyelim Boğaz'da en çok yalıya sahip aile Sabancılar. Tam 18 yalıları var.
Şimdilerde kamuya açık olan yalı ve köşkler ya saray eşrafına ait ya da hidivlere. Emirgan Korusu ve köşkleri hidivlerindi. Yıldız Köşkleri sarayın... hidiv Kasrı adından belli. Sabancı Müzesi, Hidivelerindi. Feriye Köşkleri sarayın. Otel olarak işletilen Sait Halim Paşa Yalısı da Hidivlerindi.
ZENGİNLİKTE PADİŞAHLA YARIŞANLAR
Hidiv büyük vezir demek. 1866'da padişahın izniyle Mısır Valisi İsmail Paşa'ya hidiv unvanı verildi. Bu padişah fermanı aynı zamanda valiliğin babadan oğlu geçmesi anlamına geliyordu. İsmail Paşa da amcası Sait Paşa'nın ölümü üzerine vali olmuştu. Kavalalı İbrahim Paşa'nın oğlu İsmail Paşa'nın ailesi Lozan Antlaşması'na kadar hidiv unvanıyla anıldı. Böylelikle Mısır'da iç işlerinde serbest, dışta Osmanlı'ya bağlı bir hidiv hanedanlığı yaşandı. Hidiv ailesinin sadece siyasi anlamda değil kültürel ve mimari anlamda da tarihimizde önemli bir yeri var. Hidivleri önemli kılan sebeplerden biri İstanbul'da Boğaz'ın siluetini değiştirecek bir akımı başlatmış olmaları. Zira Boğaz biraz da onların eşlerinin yani hidiv kadınlarının İstanbul sevgisi ve şatafat merakıyla şenlendi. Yaptırdıkları kasırlar, yalılar, köşkler ve yeşillendirdikleri tepeler (koruları), padişah ve hanım sultanlarınkiyle yarışır vaziyetteymiş. Hidivlerden önce saraylı olmayanların dışında Boğaz'da yalı yaptırmak neredeyse imkânsızdı.
İlhan Gencer Trio, tarihi Rumeli Han’da pop caz gecesiİstiklal Caddesi’ndeki Hugin & Munin Rumeli Sahne, İlhan Gencer Trio’yu ağırladı. Usta piyanist İlhan Gencer, pop cazın sevilen melodilerini seslendirirken parçaların hikâyelerini ve kendi anılarını da dinleyicilerle paylaştı.20 Kasım 2026 Cuma 10:00MICE
Finlandiya’nın kış turizmi İstanbul’da tanıtıldıİstanbul’daki Türkiye Workshop’unda Finlandiya’nın Kuzey Kutbu'nda bulunan turizm tesisleri ile cam igloları, kuzey ışıkları turları, buz kıran gemileri ve Helsinki–Tallinn seferleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 20:27TURİZM
Malezya’nın renkleri ve lezzetleri İstanbul’da buluştuFairmont Quasar İstanbul’daki Colours of Malaysia etkinliğinde, şef Farhan’ın menüsü ve turizm sunumuyla Malezya’nın lezzetleri ve bölgeleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 00:10GASTRONOMİ
Hilton 2027 otel açılışlarını duyurduHilton, 2027’de portföyünü genişletmeye hazırlanıyor. Şirketin açıkladığı projeler arasında Londra’nın tarihi Admiralty Arch yapısında açılacak Waldorf Astoria, Yunan adalarındaki üç tesis ve Fas’ın ilk LXR oteli bulunuyor.17 Kasım 2026 Salı 23:30KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da turizm harcamaları 40,5 milyar dolara ulaştıSuudi Arabistan, 2026’nın ilk altı ayında 61,2 milyon turisti ağırladı. Ülkede turizm harcamaları 151,9 milyar Suudi Arabistan riyali, yaklaşık 40,5 milyar dolar olarak kaydedildi.17 Kasım 2026 Salı 23:00TURİZM
Rotana, Mısır’da 2030’a kadar 25 otele ulaşmayı hedefliyorMısır’da üç otel işleten ve sekiz otel projesi geliştiren Rotana, 2030’a kadar ülkedeki portföyünü 25 otele çıkarmayı hedefliyor. Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın ardından grubun üçüncü büyük pazarı olacak.17 Kasım 2026 Salı 22:00KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da şef adaylarına iki yıllık aşçılık eğitimiAdeera Hospitality ve Suudi Aşçılık Sanatları Akademisi ZADK, Suudi vatandaşlarını otelcilik ve turizm sektöründe kariyere hazırlamak için iki yıllık diploma programı başlattı. Ocak 2027’de başlayacak programa başvurular 31 Aralık 2026’ya kadar sürecek.17 Kasım 2026 Salı 21:00GASTRONOMİ
FITUR Screen 2027’de film ve dizi rotaları turizme kazandırılacakFITUR Screen 2027, 20–22 Ocak’ta Madrid’de düzenlenecek. İspanya Film Komisyonu, film ve dizi çekim yerlerini turizme kazandıracak stratejisini tanıtacak.17 Kasım 2026 Salı 20:00MICE
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu 190 ülke ve bölgede yayımlandı61. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu, Çeşme’den Ankara’ya uzanan rotasıyla 190 ülke ve bölgede yayımlandı. 2027 turu 25 Nisan’da başlayacak.17 Kasım 2026 Salı 19:00MICE
MG International ilk sürdürülebilirlik raporunu açıkladıMG International, Gebze’de tanıttığı ilk sürdürülebilirlik raporunda üretim başına enerji tüketimini yüzde 45,4, su kullanımını yüzde 21,2 azalttığını açıkladı.17 Kasım 2026 Salı 18:00GÜNDEM
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2005 Türkiye Turizm











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.