İTALYAN MUTFAĞI, UNESCO İLE KORUNAN DÜNYADAKİ İLK MUTFAK OLDU

ROMA - Prosecco'yu açmanın ve belki de masaya bir tabak tagliatelle al ragù sipariş etmenin zamanı geldi . İtalya'nın kutlamak için çok lezzetli bir nedeni var: Ulusal mutfağı, BM'nin kültür kuruluşu UNESCO tarafından tanınan ilk bütünsel gastronomi tarzı oldu; bu statü, onu taklitçilerden korumaya yardımcı oluyor.
İtalyan Başbakanı Giorgia Meloni, UNESCO'dan beklenen açıklama öncesinde, İtalyan mutfağının somut olmayan kültürel miras olarak tescil edilmesi kararını Çarşamba günü doğruladı.
"Bu takdiri dünyada ilk alan biziz ve bu, kim olduğumuzu ve kimliğimizi onurlandırıyor," dedi bir açıklamada. "Çünkü biz İtalyanlar için mutfak sadece yemek veya tarifler koleksiyonu değildir. Çok daha fazlasıdır: Kültür, gelenek, emek ve zenginliktir."
Bu statü, İtalya Tarım Bakanlığı'nın ülkenin geleneksel gıda yetiştirme, hasat etme, hazırlama ve sunma yöntemlerinin tanınması için yürüttüğü üç yıllık kampanyanın başarılı bir şekilde sonuçlandığını gösteriyor.
İtalya'nın teklifinin editörlerinden Pier Luigi Petrillo, ilk teklifte şöyle yazmıştı: "İtalya'da yemek pişirme eylemi, basit beslenme gerekliliğinin ötesine geçerek karmaşık ve katmanlı bir günlük uygulama haline gelir."
Bu durum, ülkenin "sahte" İtalyan yemeklerine karşı mücadelesini sürdürdüğü bir dönemde yaşanıyor; yakın zamanda Avrupa Parlamentosu'na, raflarda önceden paketlenmiş karbonara sosu kavanozlarının görülmesi üzerine bir şikayet dilekçesi verilmişti. İtalya ayrıca sahte zeytinyağı üretimine ve İtalya'da üretilmeyen ürünlerde İtalyanca gibi görünen isimlerin kullanılmasına karşı da mücadele veriyor.
Ülkenin tarım bakanı Francesco Lollobrigida, UNESCO'nun bu tanınmasının, mutfağı bu tür mutfak suiistimallerinden korumaya yardımcı olacağını söyledi.
Lollobrigida yaptığı açıklamada, “Bu tanınma, gurur kaynağı olmasının yanı sıra, ürünlerimizin, bölgelerimizin ve tedarik zincirlerimizin daha da değer kazanacağının da bir göstergesidir” dedi. “Ayrıca, tüm dünyanın ‘Made in Italy’de tanıdığı değeri istismar etmeye çalışanlara karşı koymak için ek bir araç olacak ve bölgelerde iş ve refah yaratmak ve UNESCO'nun Dünya Mirası Alanı olarak tanıdığı geleneği sürdürmek için yeni fırsatlar sunacaktır.”

Yaşayan gastronomi manzarası

UNESCO Dünya Mirası statüsü, genellikle tarihi yapılardan İzlanda'daki havuzda yüzme veya Slovenya'daki arıcılık gibi diğer somut olmayan varlıklara kadar çeşitli alanlara ek prestij kazandırır. Ayrıca, ülkelerin kültürel hazinelerini koruma konusunda ek bir sorumluluk yükü de getirir.
Bu durum genellikle turizmde artışa yol açar, ancak Avrupa'nın en çok ziyaret edilen yerlerinden biri olan İtalya, zaten yoğun dönemlerde ziyaretçi akınına uğramaktadır .

Meloni, bu kararın ülke ekonomisine mali açıdan fayda sağlayacağını söyledi.

"Zaten 70 milyar euro değerinde tarım ve gıda ürünü ihraç ediyoruz ve tarımsal katma değer açısından Avrupa'nın önde gelen ekonomisiyiz," dedi. "Bu tanınma, İtalyan ekonomisine yeni zirvelere ulaşması için belirleyici bir ivme kazandıracak."
İtalya'nın somut olmayan kültürel miras listesine daha önceki katkıları arasında elle çan çalma (2024), opera şarkıcılığı (2023), trüf mantarı avcılığı ve çıkarılması (2019), Napoli pizza ustaları (2017) ve omuzda taşınan büyük törensel yapıların kutlamaları (2013) yer almaktadır. İtalya ayrıca 2013 yılında eklendiğinde Akdeniz diyetinin uygulandığı yerler arasında da listelenmişti.
İtalya, başvurusunda ülkenin "yaşayan gastronomi manzaralarının" ulusun biyokültürel çeşitliliğini yansıttığını ve mutfağın sürdürülebilirlik, mevsimsellik ve israfsız tariflere bağlı kalmasının onu benzersiz kıldığını savundu. Teklifte ayrıca, geleneklerin aileler içinde nesilden nesile aktarılmasının, yemekle duygusal bir bağ oluşturduğuna da dikkat çekildi.