İSLAM ÜLKELERİ YILLARDIR NEDEN KARIŞIK?

MURAT EMEN-EMEN&EMEN

---

Haftanın Ekonomik Görünümü (4-10 Ocak 2010)
İSTANBUL- Bütün İslam ülkelerini şöyle bir inceleyin. Hepsinde az veya çok harp, terör, karışıklık, mezhep kavgaları ne ararsanız var. Niçin?
Bakın Irak"a yıllardır kurtulamadı. ABD işgali altında. Ülke bölünüyor. En önemlisi Müslümanlar birbirlerini katlediyor. Iran aynı şekilde. 2010"da daha da karışmaya aday. Afganistan"da resmen ABD-Nato ile Taliban çarpışıyor.Sözde Afganistan"a yardım ediyorlar. ABD ve Nato yeni takviye gönderiyor. Pakistan giderek kaosa belkide darbeye sürükleniyor. Malezya karışıktı bir zamanlar.



Somali malum. Yemen terörist yatağı. Gazze, Filistin durulmadı. Nijerya gene karıştı. Körfez, Kafkaslar ve Türki Cumhuriyetlere bakarsanız da koyu bir diktatörlük yüzünden sakin görünüyorlar. Geçenlerde Ürdün"de idim. Gördüğüm en medeni arap ülkesi ama kral, bir ay önce parlementoyu feshetmiş. Bizde de karıştırmalar devam ediyor. Niye dünyanın diğer ülkelerinde bunlar olmuyor da İslam ülkelerinde oluyor ! 2010 yılında biraz bunu düşünelim.



İSLAM DÜNYASININ TESANÜDE İHTİYACI VAR
İslam dini bütün dinlerin üstünde kardeşliği, sevgiyi ve paylaşmayı öneren din. Ama gelin görün ki bunların hiçbirinden eser yok. Mollalardan biri söylemiş, “İslam dünyasının sadece müslümana karşı birlik ve tesanüde ihtiyacı var” diye. Teşhisi güzel koymuş. Müslüman, müslümanı kılını kıpırdatmadan çoluk çocuk demiyor öldürüyor. Bizim İslamcı yazarlardan bu konulara değinen yok. Mısır Gazze konvoyuna yol vermedi. Tık yok. Acaba niye. ABD Adliyesi 17 sivil Iraklıyı öldüren Blackwater şirketinin Amerikalılarını beraat ettirdi. Irak hükümeti sadece teessürlerini bildirebildi. Dünyada tık yok. Sayın Erdoğan"ın dışında Filistin konusunda laf eden İslam lideri çıkmadı.Akliselim yokmu bu insanlarda.



İSLAM ÜLKELERİNİN EPİDEMİK KAOSU ÜRKÜTÜYOR
Türkiye olarak bu ülkelere yakınlaşmamıza hiçbir itirazım yok. Biz eski Osmanlıyız. Yılların birlikteliği var, din birliği var. Tabii ki yakınlaşacağız. Ama İslam ülkelerinin içinde bulunduğu bu epidemik kaos beni ürkütüyor. Niçin, neden soruları beynimi karıştırıyor. Çocuklarımın oralara değil huzur bulacakları ve bir şeyler öğrenebilecekleri batı ülkelerine gitmelerini istiyorum.



DÜNYA EKONOMİSİ 2009'U 'UCUZ ATLATTI'
Andrew Walker / BBC Ekonomi muhabiri
2009 yılı, küresel ekonominin, 2008'de yaşadığı yıkımın yaralarını sarmakta olduğu bir yıl oldu. Ancak çoğu iktisatçıya göre, durum çok daha kötü olabilirdi. Ekonomi, 2009'da olduğu gibi 2010'da da uluslararası gündemin ilk sıralarında yer alacak.Dünya ekonomisi, 1930'ların Büyük Buhranı'nın yeniden yaşanacağına ilişkin korkuların yaygın olduğu bir yıl geçirdi. Hızla girilen bir ekonomik durgunluk yani resesyon sonucunda, son yarım yüzyılda küresel ekonomi ilk kez bu denli küçüldü.
Kalkınmış ülkelerdeki hükümetler, sorunu çözmek için ellerinde ne varsa ortaya koyarken, banka kurtarmaları, faiz oranlarının neredeyse sıfır düzeyine çekilmesi, kamu harcamaları ve para arzını arttırmak için alışık olunmadık önlemler yaşama geçirildi. Krizin en kötüsünün atlatıldığı, ülkelerin çoğunun büyüme sürecine girdikleri bir döneme geçildi.
Büyüme nasıl olacak?



RESESYON ÜLKELERİN KAMU FİNANSMANINA AĞIR DARBE VURDU
2000'lerin başındakine benzer hızlı ve güçlü bir büyümenin yaşanma ihtimali düşük görülüyor. Çoğu ekonomide tüketiciler, özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere'de, ağır borçlarından kurtulma, en azından borç yüklerini azaltma arayışında.
Bankalar hayatta, ama krizden ağır yaralı çıkmış durumda. Resesyon, Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere başta olmak üzere çoğu ülkede kamu finansmanına ağır darbe vurdu.Kamu borçları da hızla artmakta.Vergi artışı ve kamu harcamalarında kesinti önümüzdeki dönemde sıkça duyulacak önlemler olacak. Ama bu da muhtemelen ekonomik büyümeye kısıtlayacak bir etki yaratacak. Kalkınmakta olan ülkeler ise, krizden daha iyi bir halde çıkmış görünüyor, ama en önemli ihracat pazarları olan zengin ülkelerdeki zayıf büyüme kalkınmakta olan dünya için sorun yaratacak. Ama, durum çok daha kötü olabilirdi.



ASYA"DA DEV BİR SERBEST TİCARET BÖLGESİ DOĞUYOR
Doğu Asya'da, Avrupa Birliği ve Kuzey Amerika serbest ticaret bölgesine rakip olacağı düşünülen yeni bir serbest bölge 1 Ocak'tan itibaren yürürlüğe giriyor.
Serbest bölgenin içinde Çin ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği'nin (ASEAN) altı kurucu üyesi yer alacak.
Bu ülkeler Endonezya, Malezya, Singapur, Tayland, Filipinler ve Brunei.
Yeni serbest ticaret bölgesi, üye ülkelerin toplam nüfusu açısından dünyadakilerin en büyüğü olacak. Zira bölgeye dahil yedi ülkenin toplam nüfusu yaklaşık 1 milyar 900 milyon. Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN)'a üye ise toplam 10 ülke bulunuyor.
Birliğin merkezi, Endonezya'nın başkenti Cakarta'da yer alıyor.



IMF GELMEDEN ZAMLAR GELDİ
Vatandaşın yeni yıl hediyesi beklenmedik zamlar oldu. Arkasıda gelecek. Yılın son günü akşam geç saatlerde metrobüs duraklarında bekleyen yığınla insanı görünce içim burkuldu. Ülkenin bir kısmı gininip kuşanıp, yılbaşı kutlamalarına giderken, işinden çıkan yüzlerce insan evine ulaşmaya çalışıyordu. İşte bu zamlar ötekileri değil, durakta bekleyen garibanları vurdu. Zamlar IMF sinyalini esasen veriyordu. JP Morgan"da zamları gördükten sonra IMF"yi dogruladı. IMF"nin mali endişelerine cevap veriliyor diye yorumladı. Benzin, sigara, alkol, MTV, telefon ve köprü zamdan paylarını aldılar. Alkollüde biraya darbe vuruldu ve %34 zamlandı. Viskiyi en fazla düşük gelirliler kullanıyor ki en az vergi ona geldi. Sigaraya beklenenin çok üstünde paket başına 60 kuruş zam geldi. Şarapta %63"lük nisbi vergi kaldırıldı. Ocak"ta doğalgaza zam yok. Ama Şubatta var.
IMF ile birlikte yeni zamlarda kapıda denilebilir. Ancak IMF konusunda bizim ekonomistler gene de temkinli davranıyorlar. Ali Babacan mesaj verdiğinde inanmamışlardı. Bu sefer başbakan konuştu ve piyasalar buna tepki verdiler. Borsa 53.000 ile tepe yaptı.



BÜYÜK MAGAZALAR YASA TASARISI
Büyük Mağazalar Yasa Tasarısı Ocak ayında Meclise sunuluyor. Üretici, tedarikçi, satıcı ve tüketicilerin çıkarlarını gözeten bir yasa taslağı hazırladıklarını belirten Sanay, ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün, müdahaleci anlayıştan uzak bir düzenleme olduğunun altını çizdi.
Nüfus, şehrin altyapısı, trafik ve çevre gibi etkenleri değerlendirmeden plansız kurulan AVM"lerin talep analizi yapılmadan gelişme gösterdiğini kaydederek,” Bu alana bir kural getirmek kaçınılmaz hale geldi” dedi. Başta Fransa olmak üzere pek çok gelişmiş ülkede benzer uygulamalar olduğunu hatırlatan Ergün, “Sistem, bu kurallar çerçevesinde düzenli bir şekilde işliyor. Hem üretici ve tedarikçileri hem satıcıyı hem de tüketicilerin çıkarlarını gözetiyoruz. Sağlıkçı şehirleşme, çevreye duyarlılık, tüketici memnuniyeti, üretici ve tedarikçilerin eşit rekabet koşullarında ticaret yapabilmeleri ile piyasa ekonomisi işleyişine uygunluğu gözeten bir düzenleme yapmak durumundayız” dedi.



2009"U KAPATIRKEN PİYASALAR
2009"un son günlerinde açıklanan Chicago PMI verisi, istihdamdaki iyileşme ve yeni siparişlerdeki hızlanmayla tahminleri aşarak son dört yılın en iyi seviyesine ulaşılırken, olumlu veriler hacimsiz piyasalardaki kar satışlarını dengeledi. Dow Jones endeksi % 0.03 artışla 10.547.14 seviyesinden, S&P % 0.02 artışla 1.126.40 seviyesinden, ve Nasdaq endeksi de % 0.13 artışla 2.291.28 seviyesinden günü sonlandırdı.



IMF HABERLERİ PİYASALARA HAREKET GETİRDİ
Basına yansıyan haberlerde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan"ın Ak Parti Merkez Yürütme Kurulu (MYK) toplantısında IMF ile yapılan görüşmelerde mesafe alındığını kaydettiği öğrenildi. Basına kapalı yaklaşık 3 saat süren toplantıda IMF ile yapılan görüşmeler de Türkiye"nin şartlarının kabul edildiği ve 2 yıllık bir anlaşmanın imzalanacağının konuşulduğu belirtiliyor. IMF haberlerinin basına yansıması yılın son gününde piyasalara hareket getirdi. Haber doğru çıkarsa mevcut seviyelerden faizlerde ve kurlarda düşüşe, borsada ise yükselişe neden olacaktır.

PARİTE
2009"un son işlem gününde hem paritedeki hareket, hem de IMF haberlerinin etkisi USDTRL kotasyonlarının 1,50 seviyesinin altına gevşemesine neden oldu. Başbakan Erdoğan"ın MYK toplantısında IMF ile ilgili yaptığı pozitif açıklama kurların gevşemesine neden olurken dün 1,4280 seviyesine kadar gevşeyen EURUSD paritesinin yeniden 1,4450 seviyesine yükselmesi kurların 1,50 seviyesinin altında işlem görmesine neden oldu.

2009 YILININ KAPANIŞ RAKAMLARI
Borsa 52.825
Dolar 1.50
Euro 2.1511
Parite 1.4389 olarak yılı kapattı.
Yeni yılda aynı trendin IMF gerçekliğine göre hareket etmesi bekleniyor. Asıl tepki IMF heyeti resmen Türkiye"ye davet edilirse görülecektir.
Yılsonu kapanışı banka bilançoları açısından çok önemliydi. Bankaların faizi aşağı çekmeleri, piyasaları uçurdu denilebilir. IMKB yükselişte dünya üçüncülüğünü kılpayı kaçırdı. 25 Aralık itibariyle 9.56 olan faiz 1 puanlık düşüşle 8.59"u gördü.
Bütün okuyucularımızın, dostlarımızın yeni yılını tekrar kutlar, sağlıklı ve mutlu bir yıl dileriz. Unutmayalım 2009 yılının öğrettiklerini. İnsanlar nasıl çıkarsa öyle inerler. Önemli olan sağlıklı tırmanmaktır.
Esen kalın.

(DİKKAT: Haftalık ekonomik yorum Emen&Emen tarafından turkiyeturizm.com için hazırlanmaktadır.  İzinsiz kopyalanıp kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Aksi takdirde Basın Yasası ve Telif Hakları Yasası'na göre yasal işlem yapılacaktır)