İRAN’DAN KAÇIRILAN PARA GERÇEK Mİ?

MURAT EMEN-EMEN&EMEN
Haftanın Ekonomik Görünümü (21-27 Eylül 2009)

---

"İran: Türkiye'ye giren para araştırılsın.(BBC).
 BBC, geçtiğimiz günlerde Guardian Gazetesinde yeralan aşağıdaki habere yer vermiş.
Guardian gazetesi, İranlı yetkililerin, Uluslararası Para Fonu IMF'ye Türkiye'ye girdiği iddia edilen 18 buçuk milyar dolar civarındaki kaynağı belirsiz paranın araştırılması başvurusu yaptığını duyuruyor.
Paranın Türkiye'ye kamyonlarla taşındığı iddialarına da yer veren gazetenin İstanbul'daki yazarı Robert Tait'in yazısından öne çıkan satırlar şöyle:



İRAN PARANIN İADESİNİ İSTEDİ
"Konu, küresel bir finans kuruluşunun soruşturacağı bir konu olmaktan çok bir Hollywood filmi senaryosunu andırıyor. Aralarında eski İran Dışişleri Bakanı İbrahim Yezdi'nin de bulunduğu üç muhalif İranlı siyasetçi IMF başkanı Dominique Strauss-Kahn'a bir mektup yazarak İran'dan kaçırıldığı iddia edilen bu paranın, ülkelerine ait olduğunu ve iade edilmesini istedi.
"İranlı işadamı İsmail Seferyan-Nasab'ın, bu miktarı nakit ve altın olarak Almanya üzerinden Türkiye'ye getirdiğini iddia etmesiyle birlikte dikkatler, Türkiye ekonomisine istikrar getirdiği belirtilen paranın kaynağı konusuna çevirdi. Türkiye medyasında çıkan haberlerde, bu miktarın, Başbakan Erdoğan tarafından geçen yıl açıklanan 18.5 milyar dolarlık miktarla da örtüştüğü belirtiliyor."
"Kaynağı belirsiz para Türkiye'yi IMF borcundan kurtardı"



TÜRKİYE'Yİ IMF'DEN KURTARDI MI?
Bazı iktisatçıların, "Bu para Türkiye'yi IMF'den borç almaktan kurtardı" dediğini aktaran gazete şöyle devam ediyor: "Başbakan Recep Tayyip Erdoğan bu parayı Tanrı'nın inayetinin bir sonucu olarak açıklıyor gibi görünüyor. Türkiye Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz bu paranın İran parası olduğu iddialarını reddediyor.
"Bazı Türk iktisatçılara göre, bu para, hükümetin, yurt dışında varlıkları olan yatırımcıların, bu paralarını ceza ödemeden Türkiye'ye geri getirebilmeleri için ilan ettiği affın bir sonucu olabilir.
"Eski İran Dışişleri Bakanı, İbrahim Yezdi Guardian'a yaptığı açıklamada, "Paranın kendisine ait olduğunu söyleyen kişi, paranın İran'dan geldiğini söylüyor" dedi. İranlı siyasetçiler, IMF başkanına yazdıkları mektupta da,"paranın asıl sahibi İran ulusudur" diyor."



TÜRKİYE'NİN IMF'YE İHTİYACI VAR MI YOK MU?
Dünya Bankası ve IMF İstanbul Toplantısı yaklaşırken, Türkiye"nin IMF desteğine ihtiyacı var mı yok mu tartışması gündemdeki yerini koruyor. Başbakan dayatmacı tutumunu sürdürerek, ihtiyaç olmadığını her vesile ile belirtiyor. Orta Vadeli Programı açıklayan Babacan ise IMF kredisinin piyasa koşullarına göre çok ehven olduğunu belirtmeden geçemiyor. Hazine yetkililerinin de bu konuda IMF den yana oldukları biliniyor.



SİYASET VE EKONOMİ YÖNETİMİ ARASINDA ÇATIŞMA
Burada siyaset ile ekonomi yönetiminin çarpışması var. Siyaset özellikle Erdoğan bu koşullarda bir IMF kredisini istemiyor. IMF"nin bize uygulayacağı klasik şablona itirazı var. Seçime giderken üç yıl elini kolunu bağlayacak bir IMF anlaşması istemiyor. Ekonomi yönetimi de önünde rakamlar, ihtiyacı olan IMF desteğini istiyor. Global krizin halen devam ettiği günümüzde kredi bulmanın zorluklarını bilen, Hazine Yönetimi bu konuda ısrarını sürdürüyor. Ancak siyaset ve iktidar hırsı ağır basıyor.
Önümüzdeki günlerde İstanbul"da yapılacak Dünya Bankası-IMF toplantısında  Başbakan gerçekleri, daha doğrusu giderek artacak bütçe açığını görüp, son kozlarını oynayıp ikili görüşeceği IMF Başkanından biraz daha “ serbest saha” avantajı koparabilirse bu anlaşma imzalanır. Haydi hayırlısı.



TCMB FAİZLERİ İNDİRMEYE DEVAM EDİYOR
Tarihin en düşük TCMB faizlerine ulaştık. Gecelik borçlanma faiz oranını 7.75"den %7.25"e, borç verme faizini 10.25"den %9.75"e indirdi. Yapılan açıklamada son açıklanan verilere göre, iktisadi faaliyetlerdeki toparlanmanın yavaş ve kademeli olacağına ilişkin görüş teyit edilerek, dış talep ve yurtiçi yatırım talebinin zayıf seyrini sürdürürken, istihdam koşullarında belirgin bir iyileşme görülmediği ifade edildi. İstihdam koşullarındaki olumsuz seyrin devam ettiği belirtilen açıklamada,faiz indirimlerinin büyüklüğü ve ne kadar süreceği toparlanmanın hızına bağlı olacak denilmektedir.



ORTA VADELİ PROGRAM AÇIKLANDI
Genel hatlarıyla gerçekçi bulunan ancak programın yaşanan ciddi kriz ortamında beklentileri karşılayamayacağı ifade ediliyor.
TÜSİAD Başekonomisti Ümit İzmen, krizden çıkış için genişlemeci maliye politikalarının bir süre daha kullanılmaya devam edileceğinin anlaşıldığına işaret ederek, vergi oranlarında değişikliğe gidilmeden, gelirlerde öngörülen artışın sağlanmasının zor olacağı ve bu durumda bütçe açığının öngörülenden daha yukarıda gerçekleşmesi beklenebilir, diyor.
Uzunca bir süredenberi beklenen mali kuralın hazırlıklarının 2010"da tamamlanacağının açıklanması, bütçe disiplininin ancak 2011 yılında tesis edileceğini düşündürmektedir. Bu program bütçe açığının nasıl finanse edileceğini müphem bırakmış. Kamu açığının büyüklüğü ve finansmanı, kamu borçlarının sürdürebilirliği ve büyüme, faiz, kur, enflasyon dengelerinin sağlanabilmesi açısından önem taşımaktadır.(TÜSİAD Açıklaması)
Anlaşılan o ki, bütçe açıkları ekonomik canlanmanın sağlayacağı vergi artışıyla daralacaktır.



SIKI MALİYE POLİTİKASI İLE KRİZDEN ÇIKILMAZ
Aynı konularda yorum getiren Güngör Uras ise, “Sıkı maliye politikası ile krizden çıkamayız” diyor. Uras yorumunda “ Kriz döneminden geçiyoruz. Üretim durdu. Üretimi harekete geçirebilmek için talebin uyanması gerekiyor. O zaman, bu olağandışı dönemde, olağandışı “şok” uygulamalara ihtiyaç var demektir” diyor.
İşte bu dönemde (şimdiye kadar uygulanmayan) mali kuralı gündeme getirerek hükümetin bütçeyi ve iç borçlanmayı sınırlaması, kendi elini kolunu bağlaması demektir. Unutalım önümüzdeki yıl için mali kuralı. Şu üretimi canlandıralım, normal şartlar oluşsun”diyor Uras.

Uras"a göre;
• Hızlı büyümeye mecburuz,
• Bu yavaş büyüme ile işsiz sayısını azaltamayız,



KILIÇDAROĞLU: FATURAYI EMEKLİLER VE İŞSİZLER ÖDEYECEK
CHP Başkan Yardımcısı Kılıçdaroğlu yaptığı basın toplantısında “Faturayı emekliler, işsizler ödeyecek” diyor. Faik Öztrak ile birlikte yaptıkları basın toplantısında, Öztrak; hükümetin ekonomiyi küresel dalgalara teslim ettiğini, dış açık ve kaynak bağımlısı haline getirdiğini söylerken, Kışıçdaroğlu, Türkiye, Avrupanın en büyük otobüz üretim merkezi iken, yurtdışından milyonlarca dolarlık otobüsler alındı.Böylece o ülkelerin krizlerini hafiflettik. Onların işçileri üretim yaptı.Biz 22.000 metal sanayi işcisine mecburi izin verdik.



TÜRKİYE IMF HEYETİNİ YUMUŞATMA GAYRETİ İÇİNDEDİR
Kılıçdaroğlu"nun bu yaklaşımı üzerinde durmak istiyorum.
Geçtiğimiz günlerde TSKB, bir İspanyol firmasına Türkiye"de hidroelektrik santral, HES yatırımı yapması için 50 milyar dolar kredi tahsis etti. Benim bildiğim yabancı sermaye için talebimiz kredi paketi ile birlikte gelmesidir. Yok çantasını alıp geliyorsa benim kendi müteşebbisim var. Ülkeye tahsis edilen bir imkanı bir yabancı firmaya kullandırmanın lojiğini anlayamadım gitti. Bildiğim kadarıyla HES yatırımı için sırada bekleyen dünya kadar Türk müteşebbisi de var.
Benim düşünceme göre;
Anladığımız kadarıyla, orta vadeli programa hakim olan sınırlayıcı hükümlerle Türkiye, IMF heyetini yumuşatma gayreti içindedir. Üstelik mali kuralı gündeme getirerek kendini bağlamak istemektedir. Bakın sizin bu konularda ısrarcı olmanıza gerek yok. Biz zaten öyle bir program hazırladık demek istiyor. Ancak seçime giderken Başbakan"ın IMF konusunda ne derece samimi ve istekli olduğu sorgulanabilir.

Türkiye Pazar gününden itibaren üç günlük bayram tatiline giriyor. Ancak dünya dönüyor.

Biz EMEN&EMEN Ailesi olarak bütün okurlarımızın bayramlarının şeker gibi olmasını dileyerek , haftaya Çarşamba günü tekrar buluşmak üzere esenlikler diliyoruz.

Esen Kalın.

(DİKKAT: Haftalık ekonomik yorum Emen&Emen tarafından turkiyeturizm.com için hazırlanmaktadır.  İzinsiz kopyalanıp kullanılamaz.  Aksi takdirde Basın Yasası ve Telif Hakları Yasası'na göre yasal işlem yapılacaktır)