IMF İLE ANLAŞMA ÖN PLANA GELDİ

MURAT EMEN- EMEN&EMEN

---

HAFTANIN EKONOMİK YORUMU (16-22 Kasım 2008)
G-20"ler Washington"da Başkan Bush"un başkanlığında toplandılar. II inci Bretton Woods hazırlığımı diye düşünenler kadar, bir netice çıkmayacak diyenlerde vardı. 19 devlet ve AB den oluşan G-20 zirvesi kriz gündemiyle toplandı.. 1944 yılında Bretton Woods"da bir araya gelen ülkeler o zaman IMF, World Bank ve dünya ticaretinin temellerini atmışlardı. Bu defa Kapitalist Sistemin yeni düzenini kurmak için bir araya geldiler diye yorumlar yapıldı ama netice öyle olmadı.

IMF'NIN ETKEN OLMASI SAĞLANACAK
İlk gün uzmanlar ve maliye bakanları düzeyinde başlayan görüşmeler, Pazar günü liderler seviyesinde sürdü. Türkiye'nin de aralarında olduğu gelişmekte olan ve sanayileşmiş 20 ülkeyi bir araya getiren G20 grubunun, esasen tek hamlede çözüm formülleri geliştirmesi beklenmiyordu. Bu hafta sonu yapılan toplantının tekrarı, gelişmeleri görüşmek üzere nisan 2009"da yapılacak.
Nihai hedef, dünyanın finansal kurallarını bu krizden alınan dersler ışığında yeniden düzenlemek. Kredi derecelendirme kuruluşlarını denetime almak, bankaların alabilecekleri riskleri kısıtlamak, yeni mali denetim birimleri kurmak masaya getirilen ve kabul edilen öneriler arasında. En önemlisi IMF ve Dünya Bankası"nın daha etken olması sağlanacak.



Zirvenin ev sahibi George Bush, aşırı denetime yönelmenin çözüm getirmeyeceği uyarısında bulunuyor.

Geçtiğimiz haftanın önemli haberi, tek para sistemine geçtikten sonraki ilk resesyonunu yaşayan AB ülkeleri oldu. AB'de ortak para kullanan 15 ülkenin dahil olduğu Avro Bölgesi, ikinci çeyrekteki binde 2 küçülmenin ardından üçüncü çeyrekte de binde 2 daraldı.

RESESYON KABUSU YAŞAYAN ÜLKELERDE DURUM KÖTÜ
Küçülen ekonomiler arasında yüzde 1'le Estonya, binde 5'le Almanya ve İngiltere, binde 2'yle İspanya ve binde 1'le Macaristan yer aldı. Avro Bölgesi'nin en büyük ekonomisi Almanya, ikinci çeyrekte de binde 4 küçülmüştü.
Resesyon (durgunluk) kabusu yaşayan ülkelerden Macaristan"da durum çok kötü. İflaslar ardı ardına gelirken, İtalya etkilendi. Hollanda ipin ucunda gözüküyor. Fransa şimdilik kurtardı. Almanya"da otomativ sektörü krizde. Devamlı kan kaybediyor. Hükümet otomative destek kararı aldı.

BDDK BAŞKANI: FISILTI İSTEMİYORUM
Geçtiğimiz hafta İstanbul"da yapılan “Finans Zirvesi” nde iki gün kriz karşışında dünya ve Türk ekonomisi konuşuldu. Devlet ve bankacılık yetkililerini bir araya getiren toplantılarda, temkinli bir hava vardı. Birkaç konuşmacı dışında tehlikenin büyüklüğüne işaret eden fazla olmadı. Prof. Vefa Tarhan en realist konuşma ile gelen tehlikenin önemine ve bizim bundan kaçınamayacağımıza dikkat çekti. BDDK Başkanı bankaları sert bir şekilde eleştirdi hatta gözdağı verdi denilebilir. Fısıltı istemiyorum dedi. İnşallah mesajlar yerine gitmiştir. Bu arada başkan sermaye taban rasyosunun asgari 12 olduğunu ve bunun altında banka bulunmadığını belirtti.

'BİZE BİR ŞEY OLMAZ'  DEMEK ANLAMSIZ
Banka genel müdürleri temkinli konuştular. Ellerinden geleni yaptıklarını söylediler. Özellikle bizde mortgage ve türev ürünlerinin hemen hemen hiç olmaması sevindirici denildi.
Hatırda kalan sıcak suya konulan kurbağa örneği oldu. Suyu yavaş yavaş ısıtırsanız bir müddet sonra rehavet içindeki kurbağa ölüyor. Ama birden kaynar suya bırakırsanız zıplayıp kendini kurtarıyor. Bize bir şey olmaz demenin anlamsızlığı vurgulandı. Tedbir almakta geçikmeyelim denildi.

MALİ DİSİPLİN KAÇINILMAZ
Gelenlerin çoğu” kredi daralması” konusunda bir şeyler duymak için gelmişti ve likidite rasyosu için bir şey yapılabilirmi beklentisi vardı. Eğer mevduata tam güvence verilip, likidite rasyosu düşürülürse piyasaları rahatlatmak mümkün diye düşünülüyordu. Ama mevduat garantisi konusunu kimse sahiplenmedi. IMF ile klasik anlaşmanın yeterli olmayacağı, mutlaka mali disiplinden kaçma olasılığı sağlanmalı denildi. Tulumbanın ilk suyunun mutlaka devlet harcamalarından gelmesi önemlidir tezi savunuldu.
Kimse kredileri geri çağıracağım demiyor ama tedbiride elden bırakmıyor. Bankalararası mevduat hareketlerinin neredeyse sıfır noktalarında olduğu kuliste konuşulan konular arasında idi. Herkes hangi bankanın ne zaman sendikasyonunun vadesi geliyor onu merak ediyor.

RATİNG KURULUŞLARI RATINF KAYBEDİYOR
Haftanın son haberi S&P"nin ülke notunu durağandan negatife çevirmesi oldu ve soğuk duş etkisi yaptı. Bunun nedeni, Türkiye'nin dış finansman ihtiyacı ve bu ihtiyacın teminindeki zorluk olarak gösterildi. Türkiye'nin dış finansman ihtiyacının bir kısmının bankalar, önemli bir kısmının ise şirketlerden kaynaklandığı kaydedildi. Batan İzlanda"ya bizden iyi rating veren S&P gibi rating kuruluşları rating kaybediyorlar.

Gazetelerde Prof. Boratav"ın “dolar yükselmeğe devam edecek” mealinde bir yazısı vardı. Gerekçe olarak,Boratav ülkedeki sıcak para çıkıncaya kadar bu yükselme devam edecek diyor. Piyasada döviz mevduat faiz oranlarının %8 düzeyine çıktığıda bir realite. Belli bir döviz likidite problemi yaşanıyor.

PİYASALARDA SON DURUM
Mali piyasalarda ise az da olsa bir ferahlama görülüyor. Avrupa borsalarındaki yükseliş İMKB'ye de yansıdı. Borsada ibre bu kez yukarı yönde, dolar da sakin seyrini devam ettiriyor.
İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında (İMKB) işlem gören hisse senetleri günlük bazda ortalama yüzde 1,30 oranında değer kazandı. İMKB Ulusal 100 Endeksi, ikinci seansta 59,33 puan artarak 25.425,26 puandan kapandı.

Hisse senetlerinin ikinci seanstaki ortalama değer artışı yüzde 0,23 oldu. İlk seanstaki 265,95 puanlık artış dikkate alındığında, Borsa endeksi günün tamamında 325,28 puan yükseldi. Hisse senetleri günlük ortalama yüzde 1,30 değer kazandı.

Avrupa borsalarında endeksler, 3 günlük kaybın andından bugün yüksek açıldı.
FTSEurofirst 300 Endeksi yüzde 2,6, Almanya'nın DAX Endeksi yüzde 2,96, FTSE Endeksi yüzde 3,47, Fransa'nın CAC Endeksi 2,85 arttı.

Rusya Borsası'nda açılışta endekslerde görülen yükselme ile birkaç gündür yaşanan kayıpların büyük bölümünü kapattı. MICEX Endeksi yüzde 7,3 RTS Endeksi de yüzde 9 yükseldi.
Tokyo Menkul Kıymetler Borsası yükselişle kapandı. Nikkei Endeksi, yüzde 2,72 oranında değer kazanarak 8.462,39 puandan kapandı. ABD"de, yapılacak küresel ekonomi zirvesine yönelik umutlar Asya"daki diğer borsaların da değer kazanmasında etkili oldu.
New York Wall Street Borsasında Dow Jones ve Nasdaq endeksleri günü yükselişle kapattı. Borsanın temel göstergesi Dow Jones 552 puan artışla 8 bin 835 puana çıkarken, teknoloji endeksi Nasdaq 97 puan kazanımla 1.596 puana yükseldi.

BU HAFTA NELER OLUR?
Washington"dan gelecek haberler piyasaları yakından etkileyecektir. Özellikle Türkiye"nin IMF ile sona yaklaşıldığına ilişkin haber bu hafta müsbet etkisini gösterecektir. Financial Times"da Polonya ve Türkiye"nin bu konuda risk içerdiğine ve IMF ile anlaşmasının gerekliliğini vurgulayan bir yazı yayınlandı.

Bu olumlu etki özellikle İMKB "de hissedilecek diye düşünüyorum. Dolar gelişmelerden ayrı olarak iç talebe dönük farklı seyredebilir. Ancak 1.60-1.65 çizgisini geçmeyecektir.Faizler mevcut çizgisini devam ettirecektir. Borsa hala riskli ama en iyi alternatif olmaya devam ediyor.

Esen kalın.

17-21 Kasım ABD Veri Takvimi

Salı günü açıklanacak, üretici fiyat endeksi ile Çarşamba günü açıklanacak tüketici fiyat endeksi enflasyon baskısının fiyatlara yansımasını göstermesi bakımından önem arzediyor.