19 Kasım 2026
  • İstanbul18°C▼
  • Ankara13°C
  • Antalya16°C

IATA: YOLCU DİJİTALLEŞİYOR, VİZE ENGELİ BÜYÜYOR

IATA’nın 2026 Küresel Yolcu Anketi’ne göre yolcuların yüzde 49’u seyahat planlamasında yapay zekâ kullanırken, yüzde 58’i son bir yılda biyometrik işlemlerden yararlandı. Giriş ve göçmenlik koşulları nedeniyle vazgeçenlerin oranı yüzde 43’e yükseldi.

IATA: Yolcu dijitalleşiyor, vize engeli büyüyor

29 Ekim 2026 Perşembe 00:30

MAKAO – Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) yayımladığı 2026 Küresel Yolcu Anketi, hava yolculuğunda dijital teknolojilere ilginin arttığını, ancak karmaşık vize ve ülkeye giriş süreçlerinin seyahat kararları üzerindeki baskısını sürdürdüğünü ortaya koydu.

200’ü aşkın ülkeden 10 binden fazla yanıta dayanan araştırmada üç eğilim öne çıktı: Biyometrik kimlik doğrulamanın yaygınlaşması, yapay zekânın seyahat planlamasında daha fazla kullanılması ve giriş koşullarının büyüyen bir seyahat engeline dönüşmesi.

Biyometrik kullanım yüzde 58’e ulaştı

Ankete göre yolcuların yüzde 58’i, son 12 ayda havalimanındaki işlemlerinin en az bir aşamasında biyometrik kimlik doğrulama kullandı. Bu oran 2025’te yüzde 50 seviyesindeydi. Kullanım oranındaki artış, 2022’ye kıyasla 24 yüzde puana ulaştı.

Biyometrik işlem deneyimi yaşayan yolcuların yüzde 87’si uygulamadan memnun olduğunu belirtti. Yolcuların yüzde 78’i ise kontrol noktalarında pasaport veya biniş kartı göstermek zorunda kalmayacaksa biyometrik bilgilerini paylaşmaya hazır olduğunu bildirdi. Bu grubun yüzde 75’i, yolculuk boyunca otomatik olarak tanınabilmek için önceden tek seferlik kayıt yaptırmayı tercih ediyor.

Dijital pasaporta güçlü talep

Araştırma, dijital pasaportların kullanımına yönelik ilginin de yüksek olduğunu gösterdi. Katılımcıların yüzde 84’ü çevrimiçi check-in sırasında fiziksel pasaport yerine dijital pasaport kullanmak istiyor.

Yolcuların yüzde 82’si, vize gereklilikleri hakkında bilgilendirme gibi kişiselleştirilmiş hizmetler sunulması halinde dijital pasaportunu havayoluyla paylaşmaya ilgi duyuyor. Aynı orandaki katılımcı, dijital cüzdan, dijital pasaport ve sadakat kartlarını bir araya getiren akıllı telefon uygulamalarıyla seyahat işlemlerini yürütmek istiyor.

Bununla birlikte veri güvenliği kaygıları sürüyor. Biyometrik veriler konusunda en çok dile getirilen endişeler; yüzde 59 ile veri ihlalleri, yüzde 49 ile bilgilerin başka kuruluşlarla paylaşılması ve yüzde 41 ile kişisel verilerin nasıl işlendiğinin yeterince açık olmaması oldu.

Her iki yolcudan biri yapay zekâ kullanıyor

Ankete katılanların yüzde 49’u seyahat planlamasında yapay zekâdan yararlandığını belirtti. Yolcuların yüzde 21’i belirli bir destinasyona uçuş aramak, yüzde 19’u en ucuz uçuşları bulmak, yüzde 17’si ise gideceği yer konusunda fikir edinmek için yapay zekâ kullandı.

IATA Operasyonlar, Güvenlik ve Emniyetten Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Nick Careen, havayollarının bu değişime uyum sağlaması gerektiğine dikkat çekti. Careen, şirketlerin sundukları hizmetlerin yapay zekâ araçlarında görünür olmasını sağlamanın yanı sıra, bu araçlarla yapılan görüşmeleri rezervasyona dönüştürecek bağlantılar geliştirmesinin önemini vurguladı.

Giriş koşulları seyahat kararını değiştiriyor

Dijitalleşmeye yönelik talebe karşın, ülkeye giriş ve göçmenlik koşulları yolcuların önünde önemli bir engel olmaya devam ediyor. Bu koşullar nedeniyle bir destinasyonu ziyaret etmekten vazgeçenlerin oranı, 2025’teki yüzde 33 seviyesinden 2026’da yüzde 43’e çıktı.

Seyahatinden bu nedenle vazgeçenlerin yüzde 53’ü sürecin karmaşıklığını gerekçe gösterdi. Gizlilik endişeleri ve maliyet ise ayrı ayrı yüzde 17 ile dile getirildi.

Jeopolitik çatışmalar nedeniyle bir destinasyona gitmekten vazgeçen yolcular arasında başlıca neden yüzde 72 ile güvenlik oldu. Bu grubun yüzde 13’ü, seyahatin mümkün olup olmadığına ilişkin belirsizliğe işaret etti.

Yolcular işlemleri havalimanına gelmeden bitirmek istiyor

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 86’sı, sınır geçişlerini hızlandırmak amacıyla göçmenlik bilgilerini seyahat öncesinde dijital olarak paylaşmaya açık. Bu oran 2025’te yüzde 83’tü.

Göçmenlik işlemlerini havalimanına ulaşmadan tamamlamayı tercih edenlerin oranı da yüzde 41’den yüzde 45’e yükseldi. Yolcuların yüzde 60’ı vize başvurularını çevrimiçi yapmayı, yüzde 25’i ise konsolosluk veya büyükelçiliğe şahsen başvurmayı tercih ediyor.

Careen, hükümetlere giriş şartlarını basitleştirme, tekrarlanan kontrolleri kaldırma ve güvenli dijital seyahat kimliklerinin kullanımını hızlandırma çağrısında bulundu. E-vizelerin süreçleri kolaylaştırabileceğini belirten Careen, 100’den fazla ülkenin e-vize vermesine rağmen doğrulama yöntemlerinde yeterli tutarlılık bulunmadığını, ortak standartların havayollarının kontrollerini daha verimli hale getireceğini ifade etti.

Avrupa temkinli, Orta Doğu teknolojiye daha açık

Anket, bölgeler arasında belirgin farklılıklar bulunduğunu da ortaya koydu:

  • Avrupa: Genel memnuniyetin en düşük olduğu bölge olarak öne çıktı. Yapay zekâ ve biyometrik kullanım küresel ortalamanın altında kalırken, dijital seyahat teknolojilerine yaklaşım daha temkinli.

  • Orta Doğu: Seyahat planlamasında yapay zekâ kullanımının en yaygın olduğu bölge oldu. Dijital pasaport ve biyometrik kimlik doğrulamaya ilgi de yüksek.

  • Kuzey Amerika: Biyometrik kullanımda ilk sırada yer alırken, veri ihlalleri konusunda da en yüksek kaygıyı taşıyor.

  • Asya-Pasifik: Genel yolcu memnuniyetinin en yüksek olduğu bölge. Biyometrik kullanımda ikinci sırada bulunuyor.

  • Afrika: Giriş koşullarının seyahatten en fazla caydırdığı bölge olarak dikkat çekiyor. Biyometrik kullanım düşük olsa da dijital seyahat çözümlerine ilgi güçlü.

  • Latin Amerika ve Karayipler: Genel memnuniyette 2025’e göre en büyük iyileşmeyi kaydetti. Yolcular, işlemlerini havalimanına gelmeden tamamlamaya ve bilgilerini önceden dijital olarak paylaşmaya istekli.

 

Kaynak: IATA,
Yorumlar
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
SON DAKİKA