GÖBEKLİTEPE SERGİSİ BERLİN’DE KAPILARINI AÇIYOR

BERLİN- Dünyanın bilinen en eski yerleşim alanlarından Göbeklitepe ve Taş Tepeler bölgesi, Berlin’de 93 seçkin eserle uluslararası izleyiciyle buluşuyor

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Göbeklitepe, çevresindeki Taş Tepeler yerleşimleriyle birlikte Almanya’da kapsamlı bir sergiyle tanıtılacak. Berlin Devlet Müzeleri bünyesindeki Ön Asya Müzesi tarafından hazırlanan sergi, Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Alman Arkeoloji Enstitüsü İstanbul Şubesi işbirliğiyle hayata geçirildi. “Toplumun Keşfi. Göbeklitepe, Taş Tepeler ve 12.000 Yıl Önceki Yaşam” başlıklı sergi, 6 Şubat–19 Temmuz 2026 tarihleri arasında ziyaret edilebilecek.

Yurt dışında ilk kez sergilenen eserler

Sergide Türkiye’den getirilen ve daha önce hiç yurt dışında gösterilmemiş arkeolojik eserler yer alıyor. Basın mensuplarına ön gösterimi yapılan serginin resmi açılışı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Almanya Kültür Bakanı Wolfram Weimer tarafından gerçekleştirilecek.

Taş Tepeler projesiyle genişleyen bakış

Taş Tepeler Araştırma Grubu Koordinatörü Prof. Dr. Necmi Karul, Berlin’deki serginin iki temel dayanağı bulunduğunu belirterek, Alman arkeologlarla Türkiye’de yüz yılı aşkın süredir devam eden ortak çalışmalara dikkat çekti. Karul, 2021 yılında başlatılan Taş Tepeler Projesi’nin Göbeklitepe’nin tekil bir örnek olmadığını ortaya koyduğunu ve erken yerleşik hayata dair bilinenlerin önemli ölçüde genişlediğini vurguladı.

Şanlıurfa’da on ayrı noktada sürdürülen kazıların çok uluslu ekiplerle yürütüldüğünü ifade eden Karul, Çin’den Almanya’ya uzanan 36 akademik kurumun projede yer aldığını aktardı. Bu çalışmaların yerleşik yaşamın başlangıcı ve besin üretimi konusundaki bilgileri yeniden şekillendirdiğini söyledi.

Berlin’de ilk kez bu kapsamda

Taş Tepeler’den yaklaşık 100 orijinal eserin ilk kez Berlin’de sergilendiğini belirten Karul, Türkiye’den getirilen bu eserlerin Almanya’da bulunan ve daha önce replikaları yapılmış buluntularla birlikte sekiz ayrı tema altında sunulduğunu ifade etti. Serginin, elde edilen bilgilerin uluslararası kamuoyuyla paylaşılması açısından projenin en önemli ayaklarından biri olduğunu kaydetti. Alman medyasının sergiye gösterdiği yoğun ilginin de bu önemi yansıttığını dile getirdi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın benzer sergileri dünyanın farklı kültür başkentlerinde açmayı planladığını aktaran Karul, Berlin’de yaşayan Türkiye kökenli vatandaşlar için de serginin özel bir anlam taşıdığını, bu eserlerin adeta onlara sunulmuş bir armağan olarak görülebileceğini söyledi.

12 bin yıl önceki yaşam dünyasına doğrudan bakış

Ön Asya Müzesi Direktörü Barbara Helwing ise serginin Berlin’de açılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Göbeklitepe çevresinde benzer yaklaşık 30 alanın bulunmasının bu merkezi daha anlaşılır ve etkileyici kıldığını ifade etti. Helwing, ilk kez bu kapsamda orijinal eserlerin Berlin’de sergilendiğine dikkat çekti ve serginin o dönemin günlük yaşamına ışık tutan buluntulardan oluştuğunu vurguladı.

Serginin kendisi için kişisel bir anlam da taşıdığını belirten Helwing, 1988–1989 yıllarında Nevali Çori kazılarında öğrenci olarak görev aldığını hatırlattı. Sergide yer alan görseller ve eserler sayesinde erken toplulukların yaşam dünyasının ziyaretçilere doğrudan ve güçlü biçimde aktarılabildiğini, bunun Avrupa ve Endonezya’daki Paleolitik mağara resimlerinin yarattığı etkiye benzer bir duygu uyandırdığını söyledi.

Sekiz bölüm, çok katmanlı bir anlatı

Toplam sekiz bölümden oluşan sergi, erken yerleşik toplulukların sanatsal ifadelerini doğumdan gündelik yaşama ve ölüme uzanan geniş bir perspektifte ele alıyor. Sergi kapsamında İspanyol fotoğraf sanatçısı Isabel Muñoz’un Göbeklitepe’de çektiği fotoğraflar da ziyaretçilere sunulacak.

Göbeklitepe daha önce de uluslararası ilgi görmüş, Roma’daki Kolezyum’da açılan “Göbeklitepe. Kutsal Bir Yerin Gizemi” sergisini altı milyondan fazla kişi ziyaret etmişti. Berlin’deki serginin de benzer bir ilgiyle karşılanması bekleniyor.