ETİK BAŞKANI İŞLER: ‘TÜRKİYE TURİZMDE KRİTİK BİR DÖNEMEÇTE’

İZMİR - Ege Turistik İşletmeler ve Konaklamalar Birliği (ETİK) Başkanı ve Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Başkan Yardımcısı Mehmet İşler, Türkiye turizminin 2026’ya yönelik değerlendirmelerinin “kritik bir dönemeç”e işaret ettiğini belirtti. İşler, son yıllardaki rekor büyümeden bugünkü kırılgan yapıya geçişin nedenlerini fiyat krizi, yeni rekabet ortamı, pahalı ülke algısı, maliyet makasındaki bozulma, küresel paradigmaların değişimi, baskılanan kur ile sektörde zorunlu hâle gelen değişim, dönüşüm ve devinim başlıklarıyla açıkladı.

“Bu süreci bu koşullarda yönetemeyiz”

İşler’e göre 2025 sezonunda ortaya çıkan veriler, Türkiye’nin Avrupa pazarında açık biçimde “yüksek maliyetli destinasyon” kategorisine yerleştiğini gösteriyor. Sektörün yalnızca fiyat rekabetinde değil, makroekonomik baskılar, yatırım ortamındaki daralma, artan küresel rekabet ve tüketici güvenindeki zayıflama nedeniyle de kritik bir noktada bulunduğunu vurgulayan İşler, dövizle satış yaparken maliyetlerin Türk lirası üzerinden artmasının yönetilebilir olmadığını söyledi.

İşler, TL’deki kontrolsüz maliyet artışları ve baskılanan kurun sektörü çıkmaza sürüklediğini, maliyet makasının bozulduğunu ifade etti. 1 Ocak 2024 ile 1 Ocak 2025 arasındaki asgari ücret artışının en az yüzde 30 olduğunu, ancak dolar kurundaki artışın yüzde 8,5’ta kaldığını hatırlatarak gıda, vergi, yakıt, enerji ve su gibi kalemlerdeki farkın çok daha yüksek olduğuna dikkat çekti. Maliyetlerin TL bazında her gün arttığını, ancak kur aynı oranda yükselmediği için makasın kapanmadığını belirten İşler, kredi kullanımında yüksek faizlerin devreye girdiğini, ciro artsa bile kârlılığın sağlanamadığını söyledi.

Türkiye’nin pahalı görünmesinin temel nedeninin kurun maliyetlere paralel biçimde değerlenmemesi olduğunu vurgulayan İşler, Avrupa’da yaşayan Türk vatandaşlarının bile Yunanistan, İspanya, Mısır ve Fas’ı tercih etmeye başladığını aktardı. Bu destinasyonlarda 7 gecelik paket turların 720–850 Euro seviyesindeyken Türkiye’de 1000 Euro’ya çıktığını, Türkiye’nin rakiplerine göre yüzde 30–45 daha pahalı göründüğünü belirtti. Bu farkın sürdürülebilir olmadığını, baskılanan kur ve yükselen maliyetler devam ettikçe makasın daha da açılacağını söyledi.

2025 sezonunda erken rezervasyon yapan pek çok kişinin sezon içinde daha düşük fiyatlarla karşılaşmasından dolayı hayal kırıklığı yaşadığını ifade eden İşler, bunun tüketici güvenini sarstığını, 2026’da Türkiye’nin yeniden son dakika satışlarına bağımlı hâle geleceğini dile getirdi.

“Yeni küresel rekabet artık başka bir düzlemde”

İşler’e göre Türkiye’nin karşısında artık yalnızca geleneksel rakipler değil, yeni bölgesel güçler bulunuyor. Mısır düşük iş gücü maliyetleri, fiyat istikrarı ve agresif yatırımlarla; Fas yeni konsept resortları ve devlet destekli turizm stratejisiyle; Dubai ve BAE dijital turizm, tematik mimari ve yapay peyzajla; Suudi Arabistan Vision 2030 kapsamındaki mega destinasyon projeleriyle; Uzak Doğu dijitalleşme ve sürdürülebilirlik odaklı modeliyle; Yunanistan ise güçlü destinasyon markası ve sürekli yenilenen konseptleriyle öne çıkıyor. İşler, “Bu ülkeler dün bizim için risk değildi; bugün ise Türkiye’nin alternatifi hâline geldiler” dedi.

3D formülü: Değişim, Dönüşüm, Devinim

İşler, Türkiye’nin acilen 3D yaklaşımını hayata geçirmesi gerektiğini vurguladı. Buna göre;

Değişim yeni fikirler ve ürün geliştirme yeteneğini,

Dönüşüm yapısal ve finansal reformları,

Devinim ise rekabete hızlı uyumu ifade ediyor.

Yeni ürünleme ve modelleme yapılmadığı takdirde sektörün “tezgâh üstüne konan buz gibi her gün eriyeceğini” belirten İşler, pahalı destinasyon algısı kırılmadan, fiyat istikrarı sağlanmadan, maliyetler disipline edilmeden ve tüketici güveni onarılmadan Avrupa pazarında yeniden ivme kazanmanın mümkün olmadığını söyledi.

2026’nın Türk turizmi için bir yol ayrımı olduğunu vurgulayan İşler, “Ya hataları telafi edeceğiz ya da küresel rekabette geriye düşeceğiz” dedi.