EFELERİN KÖRÜKLÜ ÇİZME ZAMANA DİRENİYOR
Tireli usta Hasan Hüseyin Öter’in ellerinde yaşamaya devam ediyor. 65 yıldır deriye şekil veren 76 yaşındaki Öter, akordeon çapraz körük tekniğini aktaracağı bir çırak bulamamanın üzüntüsünü taşıyor.

18 Ekim 2026 Pazar 23:30
İZMİR – Efenin kendisi görünmeden çizmesinin sesi duyulurmuş… Ege’nin efe ve Yörük kültüründe körüklü çizmeye yüklenen anlamı anlatan bu söz, bir zanaatın taşıdığı heybeti de özetliyor. Her adımda çıkan “gırç gırç” sesi, yalnızca derinin sesi olarak değil, efenin duruşunun ve varlığının işareti olarak yorumlanıyor.
Bu kültürel mirası yaşatan ustalardan Hasan Hüseyin Öter, İzmir’in Tire ilçesine bağlı Karateke Mahallesi’nde, 1961 yılında başladığı mesleğini sürdürüyor. Öter, en zahmetli modellerden biri olarak anlattığı akordeon çapraz körük tekniğini dünyada uygulayan tek usta olduğunu belirtiyor.
EFENİN GELİŞİNİ ÇİZMESİ HABER VERİRDİ
Körüklü çizmenin çevresinde oluşan anlatıların merkezinde, yürürken çıkardığı kendine özgü ses bulunuyor. Halk arasında bu sesin, efe daha görünmeden gelişini haber verdiği; dosta güven, düşmana korku taşıdığı anlatılıyor.
Çizmenin sesine yüklenen bu anlam, tarihî bir olaydan çok, efe kültüründeki heybet ve itibarın sembolik ifadesi olarak öne çıkıyor. Körüklü çizme, böylece bir giysi olmanın ötesinde, onu taşıyan kişinin duruşuyla bütünleşiyor.
Öter de hakiki körüklü çizmenin en belirgin özelliklerinden birinin yürürken çıkardığı ses olduğunu vurguluyor. Usta, kaliteli deri katmanlarıyla özel körük kıvrımlarının her adımda temas etmesiyle oluşan bu sesin, giyene ayrı bir heybet kazandırdığını söylüyor.
YEDİ KÖRÜĞE YÜKLENEN ANLAM
Körüklü çizmeyle ilgili kültürel anlatılardan biri de yedi körük üzerine kurulu. Bazı kaynaklarda, çizmedeki yedi körüğün Ege’nin yedi ilini temsil ettiği aktarılıyor. Çizmenin ortaya çıkışını açıklayan kesin bir tarihî bilgi niteliği taşımayan bu yorum, yöre insanının zanaata yüklediği anlamı gösteriyor.
Her kıvrımı emek isteyen çizme, Yörük ve Türkmen kültürünün, efe giyiminin ve geleneksel el işçiliğinin yaşayan parçalarından biri olmayı sürdürüyor.
SOĞUK BİR GÜNDE BAŞLAYAN 65 YILLIK YOLCULUK
Hasan Hüseyin Öter’in meslek hikâyesi, babasının kendisini bir potin ustasının yanına götürmesiyle başlıyor. Dışarıdaki soğuğa karşı atölyede yanan mangalın sıcaklığı, küçük yaştaki Öter’in hayatının yönünü değiştiriyor.
Usta, o günü şöyle anlatıyor:
“1961 yılında babam beni potin yapan bir ustanın yanına götürdü. İçeri girdik, dışarısı buz gibi soğuk, içeride ise sıcacık bir mangal yanıyordu. Babama ‘Ben burada çırak olurum’ dedim. Ustam da babama ‘Bu oğlanın hevesi var, kalsın’ dedi.”
Sekiz yıl boyunca ustasının yanında yetiştiğini belirten Öter, kendi iş yerini açarken dönemin Ahilik geleneğinden geçtiğini de aktarıyor. O yıllarda dükkân açmak isteyen gençlerin ustalar tarafından sınandığını, yeterli görülenlere mesleği sürdürmeleri için icazet verildiğini söylüyor.

AKORDEON KÖRÜĞÜN USTALIK SIRRI
Körüklü çizmenin geçmişte 34 farklı çeşidinin bulunduğunu söyleyen Öter, kendi uyguladığı akordeon körük modelinin, ustası Elvan Kahya tarafından 1950 yılında geliştirildiğini ifade ediyor.
Dana ve keçi derisini işleyen usta, kullandığı yöntemde körüklerin derinin kendi formuyla oluşturulduğunu belirtiyor. Bu tekniğin çizmenin hem biçimini hem de kendine özgü sesini uzun yıllar korumasını sağladığını anlatıyor.
Öter’e göre işin en zor yanı, deriyi kıvırmaktan ibaret değil; her körüğe aynı düzeni vermek, çizmenin iki eşini uyumlu hazırlamak ve ustadan öğrenilen incelikleri sabırla uygulamak.
ŞENLİKLERDE YAŞAYAN KÜLTÜREL MİRAS
Geçmişte varlık ve itibar göstergesi olarak da kullanılan körüklü çizmeler, günümüzde özellikle Yörük-Türkmen şenlikleri için verilen özel siparişlerle yaşatılıyor. Antalya, İstanbul ve Ege’deki kültürel buluşmalar, bu geleneksel zanaatın görünür olmasına katkı sağlıyor.
Ancak siparişlerin sürmesi, mesleğin geleceğini tek başına güvence altına almıyor. Öter’in en büyük kaygısı, yılların birikimini devralacak bir çırağın bulunmaması.
“BU İŞİ YÜREKTEN SEVMEK GEREKİR”
Mesleğinin geleceğini düşünürken üzüldüğünü belirten Hasan Hüseyin Öter, duygularını şu sözlerle dile getiriyor:
“Bu iş sadece parayla yapılmaz, çizme yapmayı yürekten sevmek gerekir. Ne yazık ki benden sonra bu tekniği sürdürecek, arkamdan gelecek bir usta kalmadı.”
Öter, ürettiği çizmelerden birinin Cumhurbaşkanlığı Müzesi’nde yer aldığını belirterek, eserinin korunmasının kendisine teselli verdiğini söylüyor.
Ege’nin kültürel hafızasında efelerin adımlarına eşlik eden körüklü çizmenin geleceği, şimdi bu emeği öğrenmeye gönüllü yeni elleri bekliyor. Hasan Hüseyin Öter’in atölyesinde işlenen her deri, aynı zamanda ustadan çırağa aktarılmayı bekleyen bir bilgi ve hatıra taşıyor.
Finlandiya’nın kış turizmi İstanbul’da tanıtıldıİstanbul’daki Türkiye Workshop’unda Finlandiya’nın Kuzey Kutbu'nda bulunan turizm tesisleri ile cam igloları, kuzey ışıkları turları, buz kıran gemileri ve Helsinki–Tallinn seferleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 20:27TURİZM
Malezya’nın renkleri ve lezzetleri İstanbul’da buluştuFairmont Quasar İstanbul’daki Colours of Malaysia etkinliğinde, şef Farhan’ın menüsü ve turizm sunumuyla Malezya’nın lezzetleri ve bölgeleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 00:10GASTRONOMİ
Hilton 2027 otel açılışlarını duyurduHilton, 2027’de portföyünü genişletmeye hazırlanıyor. Şirketin açıkladığı projeler arasında Londra’nın tarihi Admiralty Arch yapısında açılacak Waldorf Astoria, Yunan adalarındaki üç tesis ve Fas’ın ilk LXR oteli bulunuyor.17 Kasım 2026 Salı 23:30KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da turizm harcamaları 40,5 milyar dolara ulaştıSuudi Arabistan, 2026’nın ilk altı ayında 61,2 milyon turisti ağırladı. Ülkede turizm harcamaları 151,9 milyar Suudi Arabistan riyali, yaklaşık 40,5 milyar dolar olarak kaydedildi.17 Kasım 2026 Salı 23:00TURİZM
Rotana, Mısır’da 2030’a kadar 25 otele ulaşmayı hedefliyorMısır’da üç otel işleten ve sekiz otel projesi geliştiren Rotana, 2030’a kadar ülkedeki portföyünü 25 otele çıkarmayı hedefliyor. Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın ardından grubun üçüncü büyük pazarı olacak.17 Kasım 2026 Salı 22:00KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da şef adaylarına iki yıllık aşçılık eğitimiAdeera Hospitality ve Suudi Aşçılık Sanatları Akademisi ZADK, Suudi vatandaşlarını otelcilik ve turizm sektöründe kariyere hazırlamak için iki yıllık diploma programı başlattı. Ocak 2027’de başlayacak programa başvurular 31 Aralık 2026’ya kadar sürecek.17 Kasım 2026 Salı 21:00GASTRONOMİ
FITUR Screen 2027’de film ve dizi rotaları turizme kazandırılacakFITUR Screen 2027, 20–22 Ocak’ta Madrid’de düzenlenecek. İspanya Film Komisyonu, film ve dizi çekim yerlerini turizme kazandıracak stratejisini tanıtacak.17 Kasım 2026 Salı 20:00MICE
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu 190 ülke ve bölgede yayımlandı61. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu, Çeşme’den Ankara’ya uzanan rotasıyla 190 ülke ve bölgede yayımlandı. 2027 turu 25 Nisan’da başlayacak.17 Kasım 2026 Salı 19:00MICE
MG International ilk sürdürülebilirlik raporunu açıkladıMG International, Gebze’de tanıttığı ilk sürdürülebilirlik raporunda üretim başına enerji tüketimini yüzde 45,4, su kullanımını yüzde 21,2 azalttığını açıkladı.17 Kasım 2026 Salı 18:00GÜNDEM
İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri 20 Kasım’da3. İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri, 20–22 Kasım 2026’da Haliç Tersanesi’ndeki Forsa PSM’de ücretsiz konser ve söyleşilerle düzenlenecek.17 Kasım 2026 Salı 17:00MICE
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2005 Türkiye Turizm











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.