DOLAR HALA NİYE DEĞERLİ?

MURAT EMEN- EMEN&EMEN

---

HAFTANIN EKONOMİK GÖRÜNÜMÜ (2-8 Kasım 2008)

Benim oyum Obama"ya

ABD Bu hafta yeni başkanına karar verecek. Başkanlık koltuğuna oturacak ister Obama ister Mc Cain olsun, son 60 yılın en büyük krizinin ve sancılı bir resesyonun başlangıcında bu zor görevi yürütmeğe çalışacak. Bir siyahın başkan olabileceğini tahayyül dahi edemezdim. Ama galiba gerçek oluyor. Tecrübesinin azlığına rağmen başarılı bir kampanya ile önde giden Obama, bir sürpriz olmazsa ABD başkanı olacak gözüküyor. Ama ABD seçimleri her zaman sürprizlere gebedir.

Kriz ve yıkılan efsaneler

Piyasalarda toparlanma devam ediyor. ABD"de Amerikan Hazinesinin bankalara ortak olarak
verdiği destekle şimdilik bir vukuat yok. Avrupa"da elenenler dışında kısa vadede yeni iflaslar beklenmiyor. Asya, özellikle Japonya şimdilik muamma. Bazılarına göre dünyanın yeni şeklini, Çin ve Hindistan belirleyecek.

Bize gelince
Hükümet kanadında IMF konusunda henüz anlaşma sağlanamadı. Başbakan hayır derken, Sn. Şimşek ihtiyari stand-by yapalım. Para kenarda hazır beklesin diyordu. Anlaşılan yaklaşan yerel seçimler sebebiyle iktidar mali disiplini biraz delmek istiyor. Bu konuda taviz koparmak istiyor. Bu durum piyasalarda tereddüt yaratıyor.

Bu kadar hengameden sonra dolar hala niye değerli ?

Gerçekten son üç ayda euro karşısında %16 yükselen doların, YTL karşısındaki durumu da malum.

Harvard"dan Prof. Dani Rodrik,” Kalkınma ve Globalizasyonun Geleceğini” irdelediği söyleşisinde; 

ekonomik krizin gelişmekte olan ülkeleri nasıl etkileyeceği sorusuna;
“Gelişmekte olan ekonomiler bu krizden iki ana kanaldan ciddi şekilde etkilenecekler. Bunlardan acil ve bulaşıcı olanı, global likiditenin daha emin gördüğü varlıklara bu arada önemli ölçüde US hazine bonolarına kaymasıdır.
Nitekim görüntü o. Daha uzun vadeli kanalda ise, gelişmiş ve ihracat potansiyeli yüksek ülkelerin zorlandığını göreceğiz. Alım gücünün düşmesi satma zorluğu içine girecek Japonya, Çin gibi ihracat ağırlıklı yatırımlara öncelik vermiş ülkeleri vuracak. “

Doların değerlenmesinde;

Sn. Rodrik"in de belirttiği “güvenli liman” arayışı en birinci etken. Özellikle US Hazine Bonoları günümüzün en rağbet gören kağıtları. İkincisi dünyaya yayılan ABD sermayesi geri dönüyor. Üçüncüsü ülkeler dolar bazlı büyük borçlara girdiler. Borçlarını kapatmak için dolar alıyorlar.

Euro/Dolar paritesinin geçtiğimiz hafta son iki yılın yeni rekor seviyeleri olan 1.25"leri gördük. FED"in faizleri %1"e çekmesi ile parite yükseldi. Bu konuda yeni başkanın kim olacağı bu konuda yeni ufuklar açabilir.

Bize gelince;

Geçtiğimiz haftaya 1.70 seviyelerinden başlayan dolar, hafta sonu 1.46"ya kadar geriledi. IMF ile olan belirsizlikler nedeniyle tekrar 1.54 seviyelerine yükseldi ve haftayı bu şekilde kapattı.
Yurtdışında önemli olumsuzluklar olmadığı takdirde dolar 1.50-1.57 bandında hareket edecektir. Prof. Rodrik"in dediği gibi “bulaşıcı kanal” burada da çalışıyor. Bazı fonlar “safe heaven” arayışı içinde ülkeyi terk etmeğe devam edecektir.

Bu arada faizler haftayı %24.73"ten kapattı. Yabancı fonlar şimdilik yerli enstrümanlarda ve faizde uygun kur bekliyorlar. Olumsuz bir gelişme olmazsa %22 beklenebilir. Bunuda bu hafta açıklanacak ekim enflasyonu belirleyecek. Gıda ve petrol fiyatlarında son dönemde yaşanan düşüş nedeniyle düşük enflasyon bekleniyor. Tahminler TÜFE"de %1.55, ÜFE"de %1.35.

Hükümet"in kredi daralması konusunda hiçbir aktivitesi yok. Söylenenler havada kalıyor. Bir bakan kredi kartı borçları için düzenleme var dedi. Ses çıkmadı. Kobiler için sıkıntı var denildi. Kimseden çıt çıkmıyor. BDDK, bankalara 2008 karlarını dağıtmayın gibi zamansız bir uyarı yaptı. Mevduata tam güvence için hükümete yetki veren yasa bu hafta TBMM"de görüşülecek.

Esen Kalın

3-7 Kasım ABD Veri Takvimi

Bu hafta önemli 12 veri bekleniyor. En önemlileri Hükümetin işsizlik raporu ve ISM Endeksi. Ayrıca büyük firmaların earning açıklamaları var. Tabii haftanın en önemli olayı Salı günü yapılacak başkanlık seçimleri olacak.