DİYARBAKIR'A TEŞVİK LAZIM

ÖZKAN ALTINTAŞ-TÜRKİYE TURİZM

---

DİYARBAKIR- Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası"nın düzenlediği Diyarbakır Turizm Platformu Sümer Park Kongre Salonu"nda yapılan toplantının öğleden sonraki oturumuna Dünya Gazetesi Yazarı Osman Arolat moderatörlük yaptı.



Panele TYD Başkanı Turgut Gür, Akfen Holding Başkan Yardımcısı Mustafa Keten, TÜYAP Fuarcılık Başkanı Bülent Ünal, Big Chiefs sahibi Gamze Cizreli, SunExpress Havayolları Genel Müdür Yardımcısı Hacı Say, Türsab Kültür Komitesi Üyesi Gülsen Kırbaş, Yatırım İşletmeler Genel Müdürlüğü Baş Kontrolörü İsmail Toktaş katıldı.



Konuşmacılar eğitimli insan faktörünün temin edilmesi, yabancı yatırımcıları bölgeye çekilmesi, bölge için özel teşvikler verilmesi gerektiğini söylediler.



Panelde söz alan TurizmYatırımcıları Derneği-TYD Başkanı Turgut Gür. Toplantının “Turizmci Gözüyle Diyarbakır” başlıklı oturumunda “2023"e Doğru Türkiye Turizminde Yatırım Hamlesi”ni içeren raporu anlattı. 1983"te Türkiye"de 50 bin yatak bulunduğunu belirten Gür, turizm sektörü olarak planlama yaparak sonraki 25 yılı değerlendirdiklerini belirtti.

GÜR: BÖLGEYE YENİ TEŞVİKLER VERİLMELİ
GAP bölgesindeki 9 ilde yeni yataklara ihtiyaç olduğunu belirten Gür şöyle devam etti:
“2023"te misafir sayısının 70 milyon döviz girişinin 85 milyar dolar olması için çalışmalar yapıldığını bildirdi.Toplam yatırım tutarının 35 milyar dolardır. Bunu kredi alarak sağladık. Yatırım yaparken arazi tahsisi, ithal mallara gümrük muafiyeti, kaynak kullanımı destekleme, ucuz vadeli kredi ve düşük faiz bizleri yatırımcı yaptı. Buna kaynak lazım. GAP"ın bir adı var. Turizmde özel önem taşıyan bölgedir. Buraya özel teşvikler verilmelidir. Böyle olursa hızlanır. Türkiye deniz kum güneşi bitirdi. Marina, sağlık, golf, ova, yayla, kış ve inanç turizmi yeni hedeflerdir. Turizm alternatiflerini çoğaltarak diğer turizm çeşitlerini ayakta tutarak geliri artırabiliriz. Bunlar için 14 milyar dolar yeni yatırıma ihtiyaç var diyoruz. 2023"e kadar ise 24 milyar dolara ihtiyaç bulunuyor. Eğitilmiş insan, iyi çevre ve halk… Turisti anlayacak sempatik güler yüzlü dostluk. Yatırım teşviklerden başlayarak eğitimden ve bölgeye özel teşviklerden yola çıkarak bu sonuca ulaşılır. Akfen Başkan yardımcısı ile yatırım için buraya geldik.”



MUSTAFA KETEN: YABANCI ZİNCİR OTEL GELMELİ
Daha sonra söz alan Akfen Başkan Yardımcısı, Kültür ve Turizm Bakanlığı eski müsteşar yardımcısı Mustafa Keten, Diyarbakır"da çok şey öğrendiğini belirterek “Bir yatırımcı olarak arayacağımız ne olmalıdır denirse, ben uzlaşma, kaynaşma, refahı, mutluluğu ve paylaşmayı ararım. Bunlar olmazsa yatırımda olmaz yatırımcı da olmaz” diyerek şöyle devam etti:
“Sadece yatırımcı değil başka yönlerden de konuya bakılırsa. Yeni proje alanlarını iyi tanıtabildik mi diye sorarım. Birbirimizin gözüne gönlüne sevgi dolu bakılırsa burada yapılacak çok iş olduğu görülür. Diyarbakır"ın binlerce yıllık geçmişini tanıtamayan, uluslararası zincir olmayan yatırımcı burası için uygun olmaz. Diyarbakır daha akılcı kolay anlaşılabilir bir isimle dünyaya açılsın. Buraya hayatiyet veren bir yatırım modelini çalışmalıyız. Yatırımcı için önemli olan bir yerin imar planın düzgün olmasıdır. Genel teşvikler sadece parasal değil, önüne engel çıkarmamak bile teşvik sayılır. Yatırımcı problemsiz yeri tercih eder. Uzlaştırıcı, birleştirici yatırım modeli geliştirilirse yatırımcı güç kazanır. Çünkü öfke gelir akıl gider.”
Kim gönül kapısını açarsa biz de akıl kapımızı açarak oralarda yatırım yapacağız. Bu yörelerde bizim potansiyel yatırım alanımızdır. Türkiye"ye Accor, Novotel, İbis gibi otelleri getirdik. Halen 9 yatırımımız var. Yeni bir yatırımın proje çalışmaları sürüyor. İstihdam ve uluslararası bir zinciri getiriyoruz. Dünyanın her yerinden rezervasyon yapılan uluslar arası bir marka olarak çalışıyoruz. Çalışanlar ise o yörenin insanlarıdır.”



BÜLENT ÜNAL: İNSAN GÜCÜNE İHTİYAÇ VAR
Tüyap Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Ünal, Diyarbakır"da fuar açtıklarını ve fuarcılığın turizmin bir dalı olduğunu belirtti. Kongre turizmi için ise meslek mensupların yönlendirmesiyle yapıldığını söyledi. Fuarın devamlılığı için meslek gruplarının sahiplenmesiyle uzun vadeli olabileceğini anlattı. Fuarlarda yeni iş ve ilişkiler beklentisi ile gelirlerin artırılmasının amaçlandığını söyledi. Yüzde 60"ının 50-60 kişilik, 2000"ün üzeri ise yüzde 8 oranında olduğunu söyleyen Ünal, kongre turizmine yatırımın büyük maliyetlerle mümkün olabileceğini anlattı. Kongre için yanında konaklama ve başka cezp edici imkanların oluşturulması gerektiğini belirterek “Bir çok hizmetin bir arada düşünülmesi gerekir. Diyarbakır"ın kongre merkezi olması için akılcı hedeflere ve insan gücüne ihtiyaç bulunmaktadır. Kongre için turizm platformu dışında, tanıtma bürosu kurulmalıdır. Altyapısı hazırlanmalıdır ” dedi.



GAMZE CİZRELİ: HALKA TURİZM EĞİTİMİ VERİLMELİ
Big Chefs sahibi Gamze Cizreli, Diyarbakırlı olduğu ve Ankara"da yaşadığını belirterek turizmin önemli ayaklarından birinin yeme içme sektörü olduğunu söyledi. Geçen yıl neden 80 bin turist geldi, Mardin"e 300 bin turist gitti. Bu rakamın sebebi incelenmelidir. Her yerde güvenlik sorunu ortaya çıkıyor. Ancak çekici bazı noktalar güvenlik sorunun önüne çıkıyor. Çekici bölümleri daha çok öne çıkarmak gerekiyor. Halkın turizm eğitiminin eksik olduğunu düşünüyorum. İlkokuldan turizm eğitim koyulmalı. Halkı turizm konusunda bilinçlendirirsek turizme daha çok sahip çıkarlar.
Halkın arasından seçilerek turizm güvenlik elemanları istihdam edilmelidir. Gelen turistin güvenliğini sağlayabilirler. Bunun yanında hizmet sektörü istenen standartlarda değildir. Turist iyi yemek iyi hizmet ve temizlik bekler. Önemli restoran yatırımcılarının gelmesiyle kalite artmaya başlar. Diyarbakır mutfağı yeterince anlatılamıyor.
Öküz Gözü Üzümü"nün Diyarbakır üzümü olduğunu kimse bilmiyor. Diyarbakır"ı yansıtan hediyelik eşya yoktur.!



HACI SAY: DİYARBAKIR"A ÖZEL PLAN YAPILMALI
SunExpress Havayolları Genel Müdür Yardımcısı Hacı Say, 4 yıldan beri Diyarbakır"a sefer düzenlediklerini belirterek iç hatları liberalleşmesiyle artışın devam ettiğini söyledi. THY ile özel sektörün alacağı uçak sayısının 65 olduğunu belirten Hacı Say, “Diyarbakır"ı İzmir, Antalya ve İstanbul"a bağlıyoruz. Almanya turizme 70 milyar dolar harcıyor. Bu turisti Diyarbakır"a çekmek için eksikleri görmek gerekir. Diyarbakır kendine özel planlama yapmalıdır. Antalya tüm yönetim kademeleriyle aynı çalışmayı yapıyor. İzmir dağınık olduğu için başarılı olamıyor. Diyarbakır dünyanın kataloglarına girmelidir. Seyahat acenteleri ve oteller bu kataloglara girmezse görülemez. Diyarbakır farklılığını iyi seçer ve Van, Mardin gibi parkurları içine alarak iyi bir yol çizerse başarılı olur. Misafire her kademede fiyat ve kaliteyi iyi sunmak gerekir.



GÜLŞEN KIRBAŞ: DİYARBAKIR"A YERLİ YATIRIMCI LAZIM
Türsab Kültür komitesi üyesi ve Kastamonu Konakları sahibi Gülşen Kırbaş, Diyarbakır"da kültür turizmini öne çıkarmak gerektiğini anlatarak “Kitle turizmi politikaları ile Diyarbakır"da başarılı olunamaz. Diyarbakır"a kendi potansiyel yatırımcılarının daha faydalı olacaktır. 1985 yılında rehber olarak bu bölgeye gruplar getirdim. Kültür turları için hala geliyorlar. Kastamonu"da eski konakları restore ederek butik otel olarak kazandırdım. Diyarbakır"ında aynı potansiyel sahip yapıları bulunuyor. Bölgesel turizmin şehirlere daha faydalı olacağına inanıyorum. Yabancı sermaye yerine yerli sermayenin yatırım yapmasından yanayım.”



İSMAİL TOKTAŞ: DİYARBAKIR"A OTEL ZİNCİRİ LAZIM
Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü Baş Kontrolörü İsmail Toktaş, Diyarbakır"da otel zincirinin artması gerektiğine katılarak “Accor oteli getirmek isteyen Mustafa Keçeli"yi bırakmayın” dedi.

KÜLTÜR VE İNANÇ TURİZMİ
Diyarbakır Turizm Konferansı"nın son oturumu “Kültür ve İnanç Turizmi” başlıklı olarak yapıldı. Moderatörlüğünü yazar Şeyhmuz Diken yaptı. Türsab Kültür Komitesi Başkanı Faruk Pekin, Fatih Belediye Başkan Yardımcısı Erhan Poflaz, Antakya eski Belediye Başkanı İris Şentürk, Bursa kent Müzesi Proje Koordinatörü Ahmet Erdönmez, Şanlıurfa Profesyonel Rehberler Derneği-ŞURED Başkanı Doç.Dr. Hasan Akan



DİYARBAKIR"DA KAPKAÇ SORUNU ÇÖZÜLMELİ
İlk söz alan Türsab Kültür Komitesi Başkanı Faruk Pekin, bölgeye yaptığı turlardan örnekler vererek deneyimlerini anlattı. Diyarbakır surlarının Çin Seddi"nden daha değerli olduğunu söyledi. Kültür turizminin Diyarbakır için uygun bir terim olduğunu belirten Pekin, “Diyarbakır"da kapkaç olayları var. Güvenlikçiyle turist gezdirdim. Her güvenlikçi ekstra bir güvensizlik demektir. Tur operatörleri Diyarbakır"da konaklamadan geçiyorlar. Güvenlik sorunun çözülmesi gerekiyor. Öğrencilerden turist rehberi ve güvenlikçi yapmayalım. Turizm profesyonelce yapılırsa başarılı olur.

HASAN AKAN: DİYARBAKIR KENDİNİ ANLATAMIYOR
Şanlıurfa Profesyonel Rehberler Derneği-ŞURED Başkanı Doç.Dr. Hasan Akan bölgede yaptıkları çalışmalardan örnekler vererek alternatif turizmler konusunda çalışmalar yaptıklarını söyledi. Diyarbakır'ın önemli tarihi değerlere sahip olduğunu söyleyen Akan, "Önümüzdeki aylarda Diyarbakır'da bir toplantıda botanik turizmi konusunda sunum yapacağım. Yörenin rehberi olarak Diyarbakır neden turizmde yok, turizm buradan neden teğet geçiyor. Diyarbakır yeterli şekilde anlatılmıyor. Öncelikle tanıtım eksikliği bulunuyor. Bizler fırsat buldukça anlatıyoruz. Ama yeterli olmuyor. Diyarbakır'ın kendini anlatacak bir çalışmaya ihtiyacı var" dedi.