DİYARBAKIR 4 AYAKLI MİNARE'NİN SIRRI
Diyarbakır'da Dört Ayaklı Minare olarak bilinen Şeyh Mutahhar ya da Şeyh Matar Camiinin 4 ayaklı minaresi, görenleri hayretler içinde bırakıyor

01 Aralık 2015 Salı 10:00
ÖZKAN ALTINTAŞ-TÜRKİYE TURİZM
DİYARBAKIR- Diyarbakır Suriçinde bulunan ve halk tarafından “Dört Ayaklı Minare” olarak bilinen Şeyh Mutahhar ya da Şeyh Matar Camii’nin 4 ayaklı minaresi, görenleri hayretler içinde bırakıyor. Diyarbakır, “çözüm süreci” denilirken içinden çıkılmaz bir hale büründü. Çatışmalarda Diyarbakır'ın simgesi olan ve 4 mezhebi buluşturan, 4 Ayaklı Minare'de kurşun yaraları alarak zarar gördü.
BARO BAŞKANI SİLAHLARIN SUSMASINI İSTEMİŞTİ
En son Diyarbakır Baro Başkanı Tehir Elçi öldürülünce işin ne kadar tehlikeli boyutlara taşındığı anlaşıldı. Tahir Elçi, Diyarbakır’ın kültür değeri 4 Ayaklı Minare önünde yapılan basın toplahtısında silahların durmasını isemiş ve bu catışmalar sırasında tarihi minareye verilen zararı anlatmıştı. Ancak onun demokratik davranışını Kabul edemeyen hani ellen onun canını 4 Ayaklı Minare’nin önünde aldı. Diyarbakır’ın dar sokaklara sahip bulunan tarihi Sur Mahallesi ise bir kez daha ablukaya alınarak terrorist avı yapıldı. Bütün bunlar olurken herkesin merak ettiği turistik ve tarihi degere sahip olan 4 Ayaklı Minare’nin sırrını paylaşalım istedik.


Diyarbakır’ın UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne giren merkez Sur İlçesi’ndeki Saraykapı Semti’nde bulunan tarihi Kurşunlu camiiden sonra bir zamanlar dinler ve dillerin hoşgörü içinde bir arada yaşadığı ‘Gavur Mahallesi’ ismiyle kitaplara konu olan Fatihpaşa Mahallesi’ndeki Şeyh Mutahhar Camii’nin 4 Ayaklı Minaresi, çıkan çatışmalarda mermilerin hedefi olmuştu.
Akkoyunlu Kasım Han tarafından yaptırılan Şeyh mutahhar Camii’sinin dört ayaklı minaresi yekpare dört sütun üzerinde inşaa edilmiş ilginç anıtlardandır. Balıkçılarbaşı semtindeki Kasım padişah diye de adlandırılır. Camii Şeyh Mutahhar türbesinin bulunduğu arsa üzerinde inşa edildiği için bu adı almıştır. Minaresindeki kitabesinde camiinin 1500 tarihinde Akkoyunlu sultanı Kasım Bey’in zamanında yapıldığı yazar. 4 yalın sütun ile başlıklar üzerinde oturan kare mimarisi ile Anadolu camiileri içinde tek örnek oluşturmaktadır.
DİYARBAKIR’DAN ONU GÖRMEDEN AYRILMAK YOK
Diyarbakır’ın. Sur içi denilen eski şehir (kadim şehir) bölgesi, bir açık hava müzesi gibidir. Diyarbakır’a ne zaman gitsem Hasanpaşa Hanı’nda kahvaltı eder, 4 Ayaklı Minare’nin altında durur ve Ulucami ile kaleyi gezerim. Her seferinde ara sokaklara dalarım. Su Mahallesi’nde taş yapıların ara sokaklarında oynayan yüzlerce çocuğun “para… para…” diye çevreme birikmelerini engelleyerek dolaştım. Bu arada en çok dikkat edeceğiniz telefon, saat, cüzdan gibi kıymetli eşyaların bir anda ortadan kaybolacağı tehlikesidir. bu nedenle mümkün olduğunca çocuklardan uzak durmanız gerekiyor.
Bu kez gidişimde, toplantı bittikten hemen sonra kendimi ara sokaklara attım. “Dört Ayaklı Minare” beni karşıladı. Balıkçılarbaşı denilen semte giden herkesin bir tarif ve buluşma noktası bu minare idi.Minare caminin kuzeydoğu tarafındadır. Bugün ise yol ortasında kalıyor.
Diyarbakır asırlar boyu 4 mezhebin tek İslam dini altında toplanmasının simgesi olarak barış ve kültür şehri olarak tanındı. Camilerde her dinden, her mezhepten insan namaz kılarken tek Allah olduğunun inancı içinde dua ettiler. Hepsi de insanlığın selameti için dua ettiler. Ancak günümüzde insanların en kolay bölünebileceği yolun inanç olduğunu bilen karanlık güçler bu güzelim şehri bir kaos ortamına çektiler.
AKKOYUNLU KASIM HAN YAPTIRDI
Bu ilginç mimariye sahip olan minare, 500 yılı aşkın bir süreden beri 4 ayak üzerinde sapasağlam bugüne kadar geldi. Yavuz Sultan Selim’in Mısır’ın fethine çıkmadan hemen önceki yıllarda yapıldı. Yani 1500’lerin başında yapıldı. Bölgede Osmanlı değil, Akkoyunlular hüküm sürüyordu. Camiyi ve minareyi yaptıran da Akkoyunlu hükümdarı Kasım Han’dır.
Bu görülmeye değer mabedin adı Şeyh Mutahhar Camii’dir. Diyarbakırlılar “Şeyh Matar Camii” olarak adlandırıyor. Şeyh Mutahhar adlı bir zatın mezarının olduğu yere yapıldığı için bu isim verildiği biliniyor.
TÜRÜNÜN TEK ÖRNEĞİ
Hala 4 ayağı üzerinde duran Şeyh Matar Camii’nin minaresi, türünün tek örneğidir. Türkiye’de bu tarzda bir minare hiç bulunmuyor
Minarenin hemen yanında bir kaç nesildir gömlek üreten dükkan sahibiyle sohbet ettim. Sonra ise kepenk (yerel tabirle daraba) üretimi yapan usta usta ve kalfası ile çay içip sohbet ettik.
Diyarbakır'ın önemli seyahat acentelerinden Yatkın Turizm'in sahibi Abdülaziz Yatkın'ın ev sahipliği ve rehberliğinde, İlos Turizm ve Uslan Hotels Başkanı Serhad Uslan ile birlikte Diyarbakır'ı keşfettik.
MİNARENİN EFSANELERİ
Minare ile ilgili anlatılan farklı efsaneleri paylaşıyorlar. Bunlardan birisi, minarenin ayakları arasından 7 kez geçenlerin dileklerinin kabul edildiğine dair olanı idi.
Bu doğru mudur bilmeyiz. 7 kez geçenleri bulup onlara sorma fırsatım olmadı. Bende 7 kez geçtim. Sonra ne dilediğimi unuttum. Ama bildiğim bir şey var. Yapının çok ilginç olmasıdır. Görenler dönüp tekrar tekrar bakıyorlar ve şaşkınlıklarını gizleyemiyorlar.
Kimilerine göre, 4 ayak, Diyarbakır surlarının. Mardinkapı, Urfakapı, Saraykapı ve Dağkapı’dan oluşan dört kapısını temsil ediyor.
En bilinen yorum ise İslamiyetteki 4 mezhebi temsil etmesidir. 4 temel üzerine oturan minarenin İslam dininin tekliğini ifade ediyor olmasıdır.
KAMYONLAR SÜRTÜNÜYOR
Dört ayak üzerinde yüzyıllara meydan okuyan görkemli eser, zamanla yol ortasında kalan mahzun bir minaret oldu.
Her gelen belediye başkanı yolun üzerine bir kat ilave yaptığı için çevre dükkanlarla birlikte minarenin ayakları da kısa kaldı. Çevre esnafının söyledikleri ise daha acı oldu.Büyük kamyonlar yol ortasındaki minarenin yanından geçerken ayaklara sürtüp geçiyormuş. Bir ay kadar önce bir kamyon geçerken kancaları minarenin taşlarından birinin köşesini kırmış. Bu yola araç girmesinin yasaklanmasını istiyorlar.
RESTORASYON GÖRDÜ
Minare iki ay süren orta çaplı bir restorasyon görmüş. Diyarbakır Valiliği, İl Kültür Turizm Müdürlüğü tarafından Kalkınma Bakanlığı Cazibe Merkezleri Destekleme Programı kapsamında onarım yapılmış. Ancak bu çalışmalar, minareyi yolun ortasından kurtarmaya yönelik olmamış. Bu kadar değerli 500 yıllık Dört Ayaklı Minare, oradan geçen bir kamyon şoförünün insafına teslim edilmiş. Şimdi ise sadece kamyon değil, kurşun yaraları, eteğinden değerli insanların ölümü, teröristlerin acımasızlığı ile tarihi minare farklı yaralar almaya başladı.
Finlandiya’nın kış turizmi İstanbul’da tanıtıldıİstanbul’daki Türkiye Workshop’unda Finlandiya’nın Kuzey Kutbu'nda bulunan turizm tesisleri ile cam igloları, kuzey ışıkları turları, buz kıran gemileri ve Helsinki–Tallinn seferleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 20:27TURİZM
Malezya’nın renkleri ve lezzetleri İstanbul’da buluştuFairmont Quasar İstanbul’daki Colours of Malaysia etkinliğinde, şef Farhan’ın menüsü ve turizm sunumuyla Malezya’nın lezzetleri ve bölgeleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 00:10GASTRONOMİ
Hilton 2027 otel açılışlarını duyurduHilton, 2027’de portföyünü genişletmeye hazırlanıyor. Şirketin açıkladığı projeler arasında Londra’nın tarihi Admiralty Arch yapısında açılacak Waldorf Astoria, Yunan adalarındaki üç tesis ve Fas’ın ilk LXR oteli bulunuyor.17 Kasım 2026 Salı 23:30KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da turizm harcamaları 40,5 milyar dolara ulaştıSuudi Arabistan, 2026’nın ilk altı ayında 61,2 milyon turisti ağırladı. Ülkede turizm harcamaları 151,9 milyar Suudi Arabistan riyali, yaklaşık 40,5 milyar dolar olarak kaydedildi.17 Kasım 2026 Salı 23:00TURİZM
Rotana, Mısır’da 2030’a kadar 25 otele ulaşmayı hedefliyorMısır’da üç otel işleten ve sekiz otel projesi geliştiren Rotana, 2030’a kadar ülkedeki portföyünü 25 otele çıkarmayı hedefliyor. Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın ardından grubun üçüncü büyük pazarı olacak.17 Kasım 2026 Salı 22:00KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da şef adaylarına iki yıllık aşçılık eğitimiAdeera Hospitality ve Suudi Aşçılık Sanatları Akademisi ZADK, Suudi vatandaşlarını otelcilik ve turizm sektöründe kariyere hazırlamak için iki yıllık diploma programı başlattı. Ocak 2027’de başlayacak programa başvurular 31 Aralık 2026’ya kadar sürecek.17 Kasım 2026 Salı 21:00GASTRONOMİ
FITUR Screen 2027’de film ve dizi rotaları turizme kazandırılacakFITUR Screen 2027, 20–22 Ocak’ta Madrid’de düzenlenecek. İspanya Film Komisyonu, film ve dizi çekim yerlerini turizme kazandıracak stratejisini tanıtacak.17 Kasım 2026 Salı 20:00MICE
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu 190 ülke ve bölgede yayımlandı61. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu, Çeşme’den Ankara’ya uzanan rotasıyla 190 ülke ve bölgede yayımlandı. 2027 turu 25 Nisan’da başlayacak.17 Kasım 2026 Salı 19:00MICE
MG International ilk sürdürülebilirlik raporunu açıkladıMG International, Gebze’de tanıttığı ilk sürdürülebilirlik raporunda üretim başına enerji tüketimini yüzde 45,4, su kullanımını yüzde 21,2 azalttığını açıkladı.17 Kasım 2026 Salı 18:00GÜNDEM
İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri 20 Kasım’da3. İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri, 20–22 Kasım 2026’da Haliç Tersanesi’ndeki Forsa PSM’de ücretsiz konser ve söyleşilerle düzenlenecek.17 Kasım 2026 Salı 17:00MICE
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2005 Türkiye Turizm











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.