DENİZİ HIYARININ KİLOSU 150 DOLAR
Yurtdışında kilosu 150 dolara alıcı bulan denizi hıyarını Türkiyede henüz üreten yok. Oysa balık çiftliklerindeki gibi kontrollü alanlarda yetiştirmek mümkün.

04 Ağustos 2014 Pazartesi 11:30
İSTANBUL- Yurtdışında kilosu 150 dolara alıcı bulan denizi hıyarını Türkiye’de henüz üreten yok. Oysa balık çiftliklerindeki gibi kontrollü alanlarda yetiştirmek mümkün. Avrupa’da kozmetik ve ilaç sanayisinde Uzakdoğu’da yerel mutfaklarda kullanılıyor.
Deniz hıyarı (patlıcanı) Türkiye’de fazla bilinmeyen ancak ihracat şansı çok yüksek bir ürün. Ege Denizi’nde özellikle Çeşme-Datça arasındaki bölgede bol miktarda bulunuyor. Türkiye’de henüz üreten de tüketen de yok. Avcılık yöntemiyle denizden toplanan deniz hıyarlarının tamamı yurtdışına gönderiliyor. Dondurulmuş ya da kurutulmuş olarak ihraç ediliyor.
UZAKDOĞU’DA ÇOK KIYMETLİ
Deniz hıyarı dünyanın hemen her bölgesinde bulunuyor. Yaklaşık olarak bin 200 türü olduğu tahmin ediliyor. Ancak bunlardan sadece birkaç tanesi ekonomik değere sahip. Ekonomik değeri olan türler ülkemizde mevcut. Deniz hıyarları dünyada en çok Hindistan, Fiji, Papua Yeni Gine, Çin ve Japonya’da avcılık yoluyla elde ediliyor. Ne yazık ki birçok deniz canlısında olduğu gibi deniz hıyarı da aşırı avcılıktan nasibini almış. İşte bu nedenle son dönemde dünyada sadece deniz hıyarı yetiştirilen çiftlikler kuruluyor. Zira uluslararası pazarlarda her zaman alıcı bulan bir ürün.
Örneğin dünyanın en büyük B2B sitesi olan Çinli Alibaba.com’da kilogram fiyatı 30-150 dolar arasında satılıyor. Deniz hıyarını Türkiye’de henüz yetiştiriciliği yapılmıyor. Ancak girişim uzmanları ihracata dönük üretim yapanların kazançlı bir iş fırsatı yaratabileceklerini söylüyor. Peki, bu kıymetli deniz ürünü en çok hangi ülkelerde tüketiliyor? Türkiye’de yeterince değerlendiriliyor mu? Bu alana yatırım yapma planları olan girişimciler nasıl bir yol izlemeli? İşte detaylar…
NASIL YETİŞTİRİLİR?
Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bölümü bu konuyla ilgili bir proje hazırlamış. Ayrıca su ürünleri yetiştiriciliği konusunda önemli araştırmalara imza atan Prof. Dr. Atilla Alpbaz’ın da deniz hıyarı yetiştiriciliği konusunda çalışmaları var.
Prof. Dr. Atilla Alpbaz’a göre, ülkemizde yetiştiricilik konusunda Ege Denizi’nin kıyıları çok uygun. Deniz hıyarı yetiştiriciliği için çok büyük alanlara ihtiyaç yok. Bazı kriterler yerine getirildiği takdirde klasik balık çiftliklerindeki kafeslerde olduğu gibi kontrollü küçük alanlarda bile üretilebilir. Bu işe başlamak için uygun bir bölge ve belirli bir alan gerekiyor.
Yer tespiti yapıldıktan sonra bu alanın devletten kiralanması gerekiyor. Bu aşamalar tamamlandıktan sonra deniz hıyarı üretilecek alanın korunmaya alınması şart. Seçilecek bu alanlarda yapılacak basit çalışmalar sayesinde yüksek oranlarda verim elde edilebiliyor. Örneğin bu alanlarda balıkçılığın engellenmiş olması ya da koşullu avcılığa izin verilmesi sayesinde çok verimli alanlar ortaya çıkarılıyor. Yetiştirme alanlarının seçiminde su koşulları, akıntı, yiyici canlıların durumu, yem durumu ve deniz alglerinin gelişme durumlarının dikkate alınması gerekiyor.
Yetiştiricilik konusunda yer seçiminin çok önemli olduğunu belirten Alpbaz, “Kurulacak bir tesisin başarıya ulaşması mutlaka gerekli kriterleri göz önüne almanız gerekiyor. Yer seçiminin yanı sıra rutin çalışmaların da aksatılmaması gerekiyor” diyor. Deniz hıyarı yetiştiriciliği için iki seçenek var. Birincisi, doğal üreme alanlarına bırakılarak bölgenin zenginleştirilmesi şeklinde yapılıyor. Diğer yöntem ise, balık çiftliklerinde olduğu gibi kontrollü alanlarda çoğalmaları sağlanıyor. Buna göre deniz balıkları yetiştiriciliği yapılan bir ağ kafes işletmesinde deniz hıyarı yetiştiriciliği yapmak mümkün.
ÇOK HIZLI ÇOĞALIYOR
Deniz hıyarı çok hızlı çoğalan bir tür. Uygun damızlık bulduğunuz takdirde çok verimli bir şekilde çoğalmalarını sağlanabiliyor. Bir tanesi 1-2 milyon yumurta verebiliyor. Hatta bazılarının yumurta sayısı 10 milyona kadar çıkabiliyor. Deniz hıyarlarının yumurta verimi vücut ağırlığıyla da ilgili.
İlk etapta damızlık olarak kullanılacakların denizden toplanıp uygun koşullarda üremeleri için ortam sağlanması gerekiyor. Bu aşama oldukça önemli. Uygun koşullar oluşmadan bu işleme başlanmaması gerekiyor. Örneğin damızlık olarak kullanılacakların toplanması için su sıcaklığının mutlaka 15-17 derecelerde olduğu dönem seçilmeli. Toplanan deniz hıyarlarının bazı özelliklere sahip tanklarda muhafaza edilmesi gerektiğini belirten Alpbaz, “Damızlık deniz hıyarlarının bir metreküpte 30 tane olacak şekilde tanklara alınması gerekiyor. Oksijen miktarının 5 miligramdan yüksek olması gerekiyor. Günlük yemlemenin canlı ağırlığın yüzde 5-10 arasında diğer su ürünleri etleri verilerek yapılması yeterli” diyor.
Deniz hıyarlarının yumurtlama işlemi ısı şoku ile yapılıyor. Bunun için su sıcaklığını 10-15 dakika içerisinde normalden 5 derece yukarıya çıkarılması yeterli. Ardından ısıtılmış su güçlü bir şekilde tanka verilerek tankta bir akıntı yaratılıyor. Bu işlemden sonra deniz hıyarlarının yumurta bıraktıkları gözleniyor. Yumurtaların çapı 120-130 mikron dolayında oluyor. Bir metreküpte bir milyon yumurta bulunacak şekilde tanklara alınıyor. Larvalar ‘doliolaria’ ve ‘pentactula’ safhasına ulaştıklarında vücut şekilleri değişmeye başlıyor. İki gün sonra ‘genç birey’ durumuna ulaşıyorlar. Bu dönemde vücut uzunlukları 400 mikron dolayında oluyor. Daha sonra bunlar deniz içine yerleştirilen kafeslere nakledilerek büyümeleri bekleniyor. Yeterli olgunluğa ulaştıklarında toplanıp kurutuluyorlar.
Sinan KIZILTAN / Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller ihracatçıları Birliği Başkanı
“YILDA 40 TON İHRAÇ EDİYORUZ”
Türkiye’de yılda ortalama 150 ton civarında deniz hıyarı toplanıyor. Bunun 40 tonu, kurutularak ihraç ediliyor. İhracatın büyük bölümü Avrupa Birliği ülkeleri, Çin, Japonya ve Güney Kore’ye yapılıyor. AB ülkelerinde çoğunlukla kozmetik sektöründe kullanılıyor. Deniz hıyarının besin değeri oldukça yüksek. Eklem iltihapları ile bazı hastalıkların tedavisinde kullanılıyor.
KOZMETİK VE İLAÇ SANAYİSİNDE KULLANILIYOR
Deniz hıyarı ‘Holothuridae’ ve ‘Stichopodidae’ familyasına dahil bir deniz canlısı. ‘Stichopus japonicus’ türü deniz hıyarları ticari açıdan en önemli tür olarak kabul ediliyor. Ayrıca ‘Holothuria scabra’ diğer önemli bir tür olarak gösteriliyor. Bu ikisi yetiştiricilik bakımından en çok tercih edilen türler olarak kabul ediliyor.
Türkiye’de deniz hıyarı tüketimi söz konusu değil. Sadece bazı bölgelerde olta yemi olarak değerlendiriyor. Yurtdışında ise bazı ülkelerde gıda maddesi olarak değerlendiriyor. Özellikle kozmetik ve ilaç sanayisi güçlü olan ülkelerde bu iki sektörde katkı maddesi olarak kullanılıyor.
Ersan Çıplak/Para Dergisi
Finlandiya’nın kış turizmi İstanbul’da tanıtıldıİstanbul’daki Türkiye Workshop’unda Finlandiya’nın Kuzey Kutbu'nda bulunan turizm tesisleri ile cam igloları, kuzey ışıkları turları, buz kıran gemileri ve Helsinki–Tallinn seferleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 20:27TURİZM
Malezya’nın renkleri ve lezzetleri İstanbul’da buluştuFairmont Quasar İstanbul’daki Colours of Malaysia etkinliğinde, şef Farhan’ın menüsü ve turizm sunumuyla Malezya’nın lezzetleri ve bölgeleri tanıtıldı.18 Kasım 2026 Çarşamba 00:10GASTRONOMİ
Hilton 2027 otel açılışlarını duyurduHilton, 2027’de portföyünü genişletmeye hazırlanıyor. Şirketin açıkladığı projeler arasında Londra’nın tarihi Admiralty Arch yapısında açılacak Waldorf Astoria, Yunan adalarındaki üç tesis ve Fas’ın ilk LXR oteli bulunuyor.17 Kasım 2026 Salı 23:30KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da turizm harcamaları 40,5 milyar dolara ulaştıSuudi Arabistan, 2026’nın ilk altı ayında 61,2 milyon turisti ağırladı. Ülkede turizm harcamaları 151,9 milyar Suudi Arabistan riyali, yaklaşık 40,5 milyar dolar olarak kaydedildi.17 Kasım 2026 Salı 23:00TURİZM
Rotana, Mısır’da 2030’a kadar 25 otele ulaşmayı hedefliyorMısır’da üç otel işleten ve sekiz otel projesi geliştiren Rotana, 2030’a kadar ülkedeki portföyünü 25 otele çıkarmayı hedefliyor. Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın ardından grubun üçüncü büyük pazarı olacak.17 Kasım 2026 Salı 22:00KONAKLAMA
Suudi Arabistan’da şef adaylarına iki yıllık aşçılık eğitimiAdeera Hospitality ve Suudi Aşçılık Sanatları Akademisi ZADK, Suudi vatandaşlarını otelcilik ve turizm sektöründe kariyere hazırlamak için iki yıllık diploma programı başlattı. Ocak 2027’de başlayacak programa başvurular 31 Aralık 2026’ya kadar sürecek.17 Kasım 2026 Salı 21:00GASTRONOMİ
FITUR Screen 2027’de film ve dizi rotaları turizme kazandırılacakFITUR Screen 2027, 20–22 Ocak’ta Madrid’de düzenlenecek. İspanya Film Komisyonu, film ve dizi çekim yerlerini turizme kazandıracak stratejisini tanıtacak.17 Kasım 2026 Salı 20:00MICE
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu 190 ülke ve bölgede yayımlandı61. Cumhurbaşkanlığı Türkiye Bisiklet Turu, Çeşme’den Ankara’ya uzanan rotasıyla 190 ülke ve bölgede yayımlandı. 2027 turu 25 Nisan’da başlayacak.17 Kasım 2026 Salı 19:00MICE
MG International ilk sürdürülebilirlik raporunu açıkladıMG International, Gebze’de tanıttığı ilk sürdürülebilirlik raporunda üretim başına enerji tüketimini yüzde 45,4, su kullanımını yüzde 21,2 azalttığını açıkladı.17 Kasım 2026 Salı 18:00GÜNDEM
İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri 20 Kasım’da3. İstanbul Uluslararası Perküsyon Günleri, 20–22 Kasım 2026’da Haliç Tersanesi’ndeki Forsa PSM’de ücretsiz konser ve söyleşilerle düzenlenecek.17 Kasım 2026 Salı 17:00MICE
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2005 Türkiye Turizm











Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.