DENİZ KELEBEKLERİNE ASİT TEHDİDİ

ANTARKTİKA - Bilim insanları, okyanuslarda çözülen karbondioksit oranının okyanuslardaki canlıların hayatını son derece olumsuz etkilediği belirtti. Okyanuslardaki asit oranının artması, gıda zincirinin temelini oluşturan küçük su canlılarının yok olmasına neden oluyor. En büyük kurban ise deniz kelebekleri oluyo.
Okyanuslarda giderek artan asitlenme oranı, deniz canlılarını giderek daha fazla tehdit etmeye başlıyor. Bilim insanları, asit oranının artmasıyla, gıda zincirinde önemli bir yer tutan “deniz kelebeklerinin” büyük risk altına girdiğini belirtti.
Asit, deniz kelebeklerinin kabuklarının erimesine ve bu canlıların ölmesine neden oluyor. İlk olarak Antarktika’nın Güney Okyanusu’nda yapılan incelemelerde deniz kelebekleri ve diğer kabuklu küçük canlıların zarar gördüğü tespit edildi.
Açık okyanusların yüzey tabakalarında yaşayan ve boyutları 1 santimetreyi geçmeyen deniz kelebekleri, balık ve diğer deniz canlılarının hayatlarını sürdürmesi adına büyük önem taşıyan yüzen planktonlardan bir tanesi.

GEREKLİ MİNERALİ YOK EDİYOR
İngiltere’nin Cambridge kentindeki İngiltere Antarktik Araştırmaları araştırma merkezinden Geraint Tarling, “Deniz kelebekleri balıklar ve kuşlar için önemli bir yiyecek olduğu gibi ekosistemin ne kadar sağlıklı olduğunu anlamak adına da önemli bir belirteç” dedi.
Tarling, “Deniz kelebekleri sadece kabuklarının erimesi nedeniyle ölmüyor. Ancak bu durum daha kolay av olmalarına ve enfeksiyon kapmalarına, böylece de gıda zincirinin zarar görmesine neden olabilir” dedi.
Bilim insanları, Güney Okyanusu’ndaki Scotia Denizi’nden 2008’de elde ettikleri numunelerde, ilk kez deniz kelebeklerinin kabuklarında asidin neden olduğu zararı gözlemlemişti. Analizler, deniz kelebeklerinin kabuklarını oluşturmak için ihtiyaç duyduğu aragonit mineralinin, denizde azaldığını gösterdi.
ABD’nin Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’nden (NOAA) Nina Bednarsek, “Kabuklarda yaşanan erime, bu canlıların ne kadar hassas olduğunu gösteriyor... İnsanların neden olduğu karbondioksit artışının okyanuslardaki asit oranını artırması, bu olumsuzluğa katkıda bulundu” dedi.

MESAFE GİDEREK AZALIYOR
Araştırmacılar, kabukları zarar görmüş canlıları, okyanusun soğuk ve besin değerinin zengin olduğu yukarı akıntı bölgelerinde buldu. Bu bölgeler, deniz kelebekleri ve diğer planktonlar için besin değeri yüksek olmasından dolayı tercih ediliyor. Araştırmacılar, yukarı akımların da kabuklulara zararlı olduğunu çünkü suda çözülmüş olan aragoniti azaltan karbon dioksiti denizin üst tabakalarına çektiğini ifade etti.
Atmosferdeki karbondioksit artışının da aragonit seviyesini asitlilik yönüne kaydırdığı ve deniz kelebeklerinin yaşadığı sığ suların risk altına olduğu anlaşıldı. Bednarsek, “Deniz kabuklularına zararlı olan asitlilik oranının 1000 metre derinlikte olduğunu biliyoruz. Ancak bugün bu mesafe 200 metreye düşmüş durumda” dedi.
Dr. Tarling ise insanların neden olduğu karbondioksit artışının olumsuzluklarına değinerek, “Eğer 100 yıl önceki karbondioksit seviyesi geçerli olsaydı, bugün gözlemlenen olumsuzluklar var olmayacaktı. Eğer bu hızla devam edersek asitlilik oranının arttığı bölgeler daha da artacak” ifadesini kullandı.