ÇİN, KANAL VE 3.KÖPRܒYE TALİP

İSTANBUL- Çin Devlet Başkan Yardımcısı Şi Cinping’in Türkiye ziyareti sırasında Çinli dev firmalar ‘Kanal İstanbul ve 3. köprüye talip oldu. Firmalar “Projeleri belirlediğiniz sürenin yarısında bitiririz” dedi.
Tüm dünyanın yakından takip ettiği Çin Devlet Başkan Yardımcısı Xi Jin Ping’in ziyaretinde 4.3 milyar dolarlık anlaşmaya imza atılırken, Türkiye’nin başta Kanal İstanbul olmak üzere 3. Köprü gibi dev projelerine Çinli şirketlerin talip olduğu belirtildi.
Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin dün düzenlediği ve Xi Jin Ping, Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ve Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan ve işadamlarının katıldığı Türkiye Çin Ekonomik ve Ticari İşbirliği Forumu’nda 1.3 milyar dolarlık toplam 28 anlaşmaya imza atıldı. Ayrıca 3 milyar dolarlık finansal kredi anlaşması yapıldı. Star’ın edindiği bilgiye göre Türkiye’nin en önemli projelerinden Başbakan Erdoğan’ın seçimlerden önce açıkladığı Kanal İstanbul projesi ve 3. Boğaz Köprüsü’nün yapımına da Çinliler talip oldu. China Naitional Machinery ve China Communications Construction ve ismi açıklanmayan üçüncü bir Çinli şirketin de bu projelerle ciddi şekilde ilgilendiklerini ilgili bakanlara ilettiklerini belirtildi. Bu şirketlerin teknolojilerinin üst düzeyde olduğu öğrenilirken, resmi görüşmelerde Çinli heyetin ‘Projeleri bize verirseniz, yapımını belirlediğiniz sürenin yarısı zamanda tamamlarız’ dediği öğrenildi.

TEŞVİK PAKETİNİ BEKLİYORLAR
Türkiye Çin İşadamları Derneği Başkanı Murat Sungurlu, Çin’in en büyük 3 müteahhitlik firmasının bu projelerle ilgili olarak yeni teşvik paketinin açıklanmasını beklediklerini vurgulayarak “Paketin açıklanmasının hemen ardından ilk olarak 3. köprü ihalesine ardından da Kanal İstanbul Projesi’nin yapımına talip olacaklar” dedi. Toplam 6 milyar dolarlık Marmara Otoyolu ve 3. köprü yapım işini de kapsayan ilk ihaleye Çinli firmaların girmediğini söyleyen Sungurlu, bunun sebebinin ise Türkiye’de bir teşvik ve destek mekanizmasının bulunmaması olduğunu söyledi.

‘TÜRKİYE EN ÇEKİCİ EKONOMİLERDEN BİRİ’
Çin Devlet Başkan Yardımcısı Xi Jin Ping ise toplantıda, Türkiye’nin son yıllarda bölgesindeki en çekici ekonomilerden birisi olduğunu söyledi. 3 milyar doları finansal ve 1.3 milyar doları da ticari olmak üzere 4.3 milyar dolarlık anlaşmaya imza attıklarını söyleyen Ping “2001 yılından 2011 yılına kadar Türkiye ve Çin arasındaki ticaret Çin istatistiklerine göre 1 milyar dolardan 19 milyar dolara, Türk istatistiklerine göre ise 24 milyar dolara çıktı. Son yıllarda Türk şirketlerin Çin’e, Çinli şirketlerin ise Türkiye’ye yaptığı yatırımlar hıza artıyor. Ancak gerçek potansiyele tam olarak ulaşılamadı. Biz Çinli şirketleri yatırıma teşvik edeceğiz” dedi. Başbakan Erdoğan’ın Nisan ayında Çin’e ziyaretini beklediklerini de ifade eden Ping “Çin ve Türkiye, ticaretin liberalleşmesi ve kolaylaşması konusunda çalışarak dünya ekonomisinin iyileşmesine katkıda bulunmalıdır” dedi. Türk şirketlerinin Çin’e yatırımının arttığını, Çinli şirketlerin de Türkiye’ye yatırımının yükseldiğini söyleyen Ping “Siyasi diyaloglar tam olarak ticari yatırımlara sirayet etmemektedir” diye konuştu. Ping, Çin ile Türkiye arasında yatırımların artırılması için önerilerde bulundu. Jin Ping “Önerilerimden ilki Türkiye ile Çin arasında karşılıklı siyasi güveni perçinlemelidir. İkinci olarak ticari ortaklıkları artırmalıyız. Üçüncü olarak ticari korumacılığa karşı koyulmalıdır” dedi.

BABACAN: ÇİN’DE BANKA İSTİYORUZ
Başbakan Yardımcısı Babacan, Türkiye ile Çin arasındaki ilişkilerin karşılıklı banka kurularak güçlendirilmesini istedi. Babacan “Çin’de banka lisansı almayı ve Çinli bankaların da buraya gelmesini istiyoruz” dedi.
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan da, Forum’da yaptığı konuşmada Türk bankalarının Çin’deki faaliyetlerine ilişkin “Ziraat Bankası olur, başka bir banka olur, ama Çin’de de kurulu, Çin’de lisans almış bir bankanın orada hizmete girmesi çok faydalı olacaktır” dedi. Babacan, Türk Çin Ekonomik ve Ticari İşbirliği Forumu sonrasında gazetecilerin sorularını yanıtlarken, geçen yıl bir Çin bankasına İstanbul’da büro açmasıyla ilgili lisans verdiklerini ve bu bankanın çalışmaya başladığını hatırlattı. Türkiye’de kurulmuş bir Çin bankası görmeyi de arzu ettiklerini dile getiren Babacan “Yine Ziraat Bankası olur, başka bir banka olur, ama Çin’de de kurulu, Çin’de lisans almış bir bankanın orada hizmete girmesi çok faydalı olacaktır. BDDK, görüşecek” şeklinde konuştu.

ÇİNLİ FİRMALAR TÜRK ÜRÜNLERİNİ TAKLİT EDİYOR
Çin’den Türkiye’ye gelecek başka banka olup olmadığı sorusuna ise Babacan “Biz açığız. Bankacılığın tabiatı gereği, başvuru süreçleri karar alınana kadar biraz daha örtülüyor. Ama kapı açık. Tabii ki BDDK’nın kriterleri var. BDKK’nın kriterlerine uyan Çin bankalarına kapı açık” karşılığını verdi. Çinlilerin Türk tahvillerine olan ilgisine ilişkin de Babacan, bu konuda fiili işlemlerin birkaç ay önce başladığını bildirdi. Nükleer enerjiye ilişkin bir soru üzerine ise Babacan, Enerji Bakanlığı ile Çin’in ilgili birimleri arasında bir diyalog süreci başlayacağını söyledi. TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi de Çin ile yaşanan ticari sıkıntılara değinerek, bazı Çinli firmaların Türk ürünlerini taklit ettiğini söyledi. Büyükekşi “Fikri mülkiyet hakları konusunda firmalarımızın şikayetleri var. Bazı Çin firmaları Türk firmalarının markalarını taklit ederek üretim yapmaya devam etmektedir. Bazı firmalar ise Türk firmalarına ait markaları kendi adlarına tescil ettirmek için başvuru yapıyor. Vizelerle ilgili yaşanan bir takım sıkıntılarımız var” dedi.

ASYA’NIN İKİ YAKASI BİR ARAYA GELİYOR
Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan da, Çinli işadamlarını Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘çılgın proje’ olarak nitelendirdiği Kanal İstanbul’a yatırım yapmaya davet etti. Jin Ping’in temaslarının Türkiye ve Çin’e büyük yararları olacağını vurgulayan Çağlayan “Asya’nın iki yakasını bir araya getirecek ülkeleriz. Bu anlamda iki yakanın bir araya gelmesi önemli. Artık, Türkiye ve Çin dünyada belirleyici bir konuma geliyor” dedi. Çin Ticaret Başkan Yardımcısı Gao Hu Cheng ise “Dün (önceki gün), 3 milyar dolarlık çerçeve anlaşması yapıldı. Bu forumda da 1.3 milyar doları aşan ekonomi anlaşmalar imzalanıyor. Bunlar iki ülke arası yakınlığın ilerleyişini mümkün kılacak” diye konuştu.

Star Gazetesi / Kaan Zenginli