BURSA'NIN YERALTI HARİTASI ÇIKARTILIYOR

BURSA -Bursa'nın antik dönemlerinden Roma ve Bizans dönemlerine ve oradan Osmanlı dönemine ilişkin yerüstündeki tarihsel değerlerini gün yüzüne çıkaran Osmangazi Belediyesi, yeraltındaki tarihi değerlerin de daha doğru tespiti için arkeojeofizik çalışması başlattı.

Prof. Dr. Metin İlkışık başkanlığındaki bir ekip tarafından yürütülen çalışmalar daha çok Hisar bölgesinde yoğunlaştırıldı. Yaklaşık 9 aydır belirli zaman aralıklarında Bursa'ya gelerek çalışma yapan ekibin son durağı, Tophane'deki askeri garnizondu. Ekip, garnizonun kurulu olduğu alanda olduğu bilinen Bey Sarayı ile ilgili kalıntıları taradı. Prof. İlkışık, İsrail'in Harem ül Şerif'te yaptığı kazıları incelemek üzere Türk Hükümeti'nin bölgeye gönderdiği heyetin de başında yer alıyordu.

Prof. İlkışık yönetimindeki ekip çalışmalara, Devlet Hastanesi karşısındaki Haşim İşcan Parkında ve Tophane Parkı'nda sismik, elektrik özdirenç ve yer radarı uygulamasıyla başladı. Bu bölgede yapılan çalışmalarda, bölgenin antik dönemine işaret eden önemli verilere ulaşıldı. Haşim İşcan Parkı'nda yapılan yaklaşık 100 profil kaydında; yüzeyden 3- 3,5 m derinlikte tonoz ve bazı yer altı dehlizlerinin varlığına işaret eden bulgular ile duvar kalıntıları tespit edildi. Radar yöntemiyle yürütülen yer altı tarama çalışmalarında; 19 yüzyıl sonunda Ahmet Vefik Paşa tarafından yaptırılan Memleket Hastanesinin bazı temel ve tonoz kalıntıları da tespit edildi.



Bizans Döneminde Tekfur Sarayı Osmanlı Döneminde Bey Sarayı'na doğru gittiği sanılan bu tonoz ve dehlizlerin, daha sonraki çalışmalarda ortaya çıkarılması amaçlanıyor. Tophane Parkında yapılan çalışmalarda ise, vaktiyle, bugünkü Ordu evinin olduğu yerde olan Tekfur sarayı(Bey Sarayı) ile ilişkilendirilebilecek duvar izleri tespit edildi.

Osmangazi Belediyesi Koruma Kurulu'nun da önerileri doğrultusunda; Hisar Bölgesi'nde kent içi antik parklar ve kent içi ören yerleri oluşturma hedefine yönelik bir çalışmayla, Bursa'da yaşanan tüm tarihsel dönemlerin kent içinde algılanabilir kılınmasını amaçlıyor. Konuyla ilgili bilgi veren Osmangazi Belediye Başkanı Recep Altepe, yer altı zenginliklerimizin de bu kentin tarih ve turizmine kazandırılması için çalıştıklarını söyledi. Alanında uzman bir ekiple çalıştıklarını ifade eden Altepe, çalışmalar tamamlandığında bir rapor halinde Bursa kamuoyuna sunulacağını ve bundan sonraki tüm yer altı ve yerüstü çalışmalarının bu rapora göre şekilleneceğini söyledi. Altepe, "Çalışma yapılan bölgelerin bir kısmının raporları tamamlandı, diğer kısımların verileri değerlendiriliyor. Rapor sonucuna göre, Hisar bölgesi başta olmak üzere civar bölgelerin Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerini içeren genel bir kalıntı haritası çıkarılacak. Ardından bu çalışma Osmangazi'nin tüm tarihi noktalarında yapılacak" diye konuştu.

Çalışmaları değerlendiren Prof. Dr. Metin İlkışık ise, Bursa'da yapılan çalışmanın, kent merkezlerinde yapılan çalışma açısından ilk olduğunu vurguladı. Kullandıkları teknolojinin, yeraltındaki tarihsel değerleri tespit etmede hem çok sağlıklı veriler sunduğunu hem de bu tür verileri elde etmek için yer üstünde gereksiz kazı yapmayı ortadan kaldırdığını vurgulayan Prof. İlkışık, "Bugüne kadar yaptığımız çalışmaların birkısmının raporlarını sunduk. Kalan kısımlarıyla ilgili raporlar değerlendiriliyor. Bizce tarihi yerleşim alanları üzerine kurulu tüm şehirlerin benzer çalışmayı yapması gerekiyor. Kentlerle ilgili planlamalar yapılırken de, bu arkeolojik raporların dikkate alınması gerekiyor" dedi.

ARKEOJEOFİZİK YÖNTEMİ NEDİR?

Arkeojeofizik yöntemi, ülkemizde son yıllarda birçok tarihi ören yerlerinin tespiti için kullanılan bir yöntem. Sistem; arkeolojik kalıntılara sahip alanların sismik, jeoradar, elektrik özdirenç gibi farklı jeofizik yöntemlerin uygulanmasıyla, yeraltının arkeolojik potansiyelinin -kazı yapmadan- görülmesini sağlıyor. Uygulanan bu yöntemle oldukça başarılı sonuçlar elde edilebiliyor. Yeraltını ortalama 6 metrelik derinliğe kadar tarayabilen sistem; yer üstünde yapılan gereksiz kazı çalışmalarını da önlüyor.