BORÇLANMA TAVANI OBAMA'YI ZORLUYOR

MURAT EMEN- EMEN&EMEN
Haftanın Ekonomik Görünümü- 30 Eylül-5 Ekim 2013
İSTANBUL - Ekim ayı ABD açısından sancılarla geçecek bir ay olacak. Amerika iki konuda dünya gündeminde. Birincisi İran ile başlattıkları nükleer görüşmeler. Nihayet nükleer silahlar konusu masaya yatırıldı. İran tarafı çözüme dönük bir hava sergiliyor ve konunun üç ay içinde halledilmesini istiyor. Obama geçtiğimiz gün Ruhani ile uzun bir telefon görüşmesi ile gelişmeleri teyit ettiler.
Diğer batı ülkeleri de ilk yapılan toplantıda temsilci bulundurdular. Görüşmelere Cenevre’de devam edilecek. Bu konu hallolur ve İran’ın nükleer çalışmaları sonlandırılırsa Ortadoğu’da beklenen huzurun ilk ayağı atılmış olacak.
Her ne kadar İran Cumhurbaşkanı Ruhani, Tahran’a dönüşünde havaalanında hem lehte hemde aleyhte gösterilerle karşılandı. Kendisine ayakkabı fırlatıldı. Ancak dini lider Ali Hamaney gerekli ağırlığını çözümden yana koyduğu ve batı ile dostluk ve ticari ilişkileri istediği için sonuca gidilebilecek gözüküyor.
Amerika’nın ikinci konusu, borçlanma tavanı meselesi. 15 Ekimde dolacak süre ile ABD Hükümetinin borçlanmasına eğer yeni yetki verilmez ise durum vahim.
Muhalefetin hakim olduğu Temsilciler Meclisi ile Demokratların kontrolündeki Senato arasında top dolaşıyor. Cumhuriyetçiler anlaşma için sağlık harcamalarından kısıntıyı şart koşuyorlar. Obama’da bu konuda taviz vermiyor. Başımıza silah dayanmışken böyle tehditlere pabuç bırakacak bir parti değiliz diyorlar. Eski Başkan Clinton’a göre yetki verilmez ve iflas durumu ortaya çıkarsa başkanın tek taraflı kararı ile borçlanabileceğini iddia ediyor. Son güne kadar bu konu ABD gündemini işgal edeceğe benziyor.
Dünya piyasalarına da bu gelişmelere endeksli olarak kötümser bir hava hakim. Asya borsaları bunun etkisinde haftaya negatif başladı. 2011 yılında da olan aynı durum son gün çözülmüş ancak ABD not kaybına uğramıştı. Aynı süreç tekrar yaşanır mı diye piyasalara endişe hakim.
Suriye'nin kimyasal silahları konusunda Birleşmiş Milletler oybirliği ile karar aldı. ABD ve Rusya’nın ortak teklifi kabul edildi. Suriye için kimyasal silahlardan arındırma süreci resmen başladı.
Geçtiğimiz günlerde Mısır’da yatırımı olan bir dostumla konuşuyordum. Anlattığına göre eski Mısır gitmiş, yeni Mısır gelmiş. Nursi neredeyse unutulmuş. Ortalık sütlimanmış. Halkın çoğunluğu Mübarek diyormuş.Ordu duruma tam hakim durumda dedi. Mısır örneğide gösteriyor ki; kökten dinci İslamiyet anlayışı şimdilik rafa kalktı.

TÜRKİYE DOSYASI

Demokratikleşme Paketi açılıyor.

PAKET....PAKET....PAKET

Ülkenin siyasi haritasında Başbakan'ın açıklayacağı demokratikleşme paketi var.
Başbakan pazartesi itibariyle açıklama yapacak ve arapça, kürtçe olarakta yayınlanacak paket merak ediliyor. AKP tarafının gizlilikle hazırladığı ama sızan bilgilere göre oldukça kalabalık bir değişim ve yenilikler var. Kamuda başörtü serbestisinden Ruhban okuluna kadar uzayan bir dizi hüküm içeriyor. Alfabeye kürtçede kullanılan harflerin ilave edilmeside var.



Ülkenin gündeminde bir taraftan Mart 2014 tarihinde yapılacak mahalli seçimler de var. Mücadele birkaç büyük şehirde kıyasıya geçecek. AKP’nin aldığı İstanbul seçimleri her iki taraf açısından da en büyük yarışa sahne olacak. Henüz adaylar konusunda beliren fazla isim olmamakla beraber isim tahminleri yapılıyor. İstanbul’da Topbaş’ın karşısına bu sefer Sarıgül çıkacak gözüküyor. Ekonomiye gelince;
Ülke ekonomik açıdan düşüşlerin yaşandığı bir hafta yaşadı. FED kararını takiben 80binlere fırlayan borsa yavaş yavaş düzeltme hareketi ile 75binlere geri geldi. Bu hafta muhtemelen gerilemesine devam edip 70 binlere dönecek diye bekliyoruz.
Faizler biraz gerilemişti. Haftanın son günü hafif yükselerek 8.48’lerde oluştu. On yıllık tahviller %10’nun altında devam ediyor. Ancak fazla derinlik yok.
Dolar şaşırtıp 1.95’lere gerilemişti. Ancak Almanya’da Merkel zaferi Euro’yu sıçratınca tekrar 2.02’lere yükseldi. Her ne kadar Sn. Başçı 2013 sonu itibariyle 1.92, 2014 sonunda da doları 1.80 gördüğünü söylese de çok inandırıcı olamadı... Bu arada bir seminerde konuşan Ali Babacan’da seçim ekonomisi uygulanmayacağını, mali programa sadık kalınacağını açıklıkla belirtti.
Geçtiğimiz hafta İstanbul’da derecelendirme kuruluşu Fitch’ın toplantısı vardı. Konuşan Fitch kıdemli Direktörü, verdikleri notun arkasında olduklarını ifade ederken ülkenin cari açık problemine değindi.,Türkiye’nin dünyanın içinde bulunduğu perfect storm un kıyısında olduğunu hatırlattı. Bu arada banka sisteminin sağlamlığı ve kamu borçlarının dengesinden de lehte faktörler olarak bahsetti. Fitch’in bu açıklaması piyasalara rahatlık verdi.

ALMANYA DOSYASI

Almanya’da üçüncü Merkel Dönemi başladı

Almanya seçimleri Şansölye Merkel’in zaferiyle sonuçlandı. Beklenenin üstünde oy almakla birlikte Hristiyan Demokrat Partiler Birliği tek başına iktidar olma şansını kılpayı kaçırdı. Bu sonuç Merkel’in AB politikasının onayı anlamını taşıyor. Ancak şimdiye kadar yumuşak gözüken Merkel’in AB politikasının zordaki üyeler açısından bu dönemde biraz sertleşmesi bekleniyor. AB’nin başında daha güçlü bir Merkel var. Merkel’in başarısı Euro içinde faydalı oldu.
Merkel'in yeni dönemi ile birlikte İtalya'dan bir kriz arkasındanda Yunanistan'dan tutuklamalar gündeme geldi. Berlusconi'nin partisine mensup bakanların hükümetten istifası ile İtalya'da dengeleri bozdu. Yunanistan'da bir siyasi partinin önde gelenleri ki aralarında dokunulmazlığı olan kişiler tutuklandılar. Sol bir şarkıcının öldürülmesi ile suçlanıyorlar.
Merkel’in ana politikasında değişiklik yapmayacağı, tasarruf politikasına devam edeceği ve mali birlik konusunda da küçük adımlar atacağı konuşuluyor. Almanya Euro bölgesinin güvencesi ve lokomotifi olmaya devam edecek.

PİYASALAR

Borsa

Türkiye için düşüşlerin hakim olduğu bir düzeltme haftasıydı diyebiliriz. FED ile birlikte coşup 80binlere çıkan borsa 75binlere geri geldi. Bu haftada düşmenin devamı 70binlere kadar devam edebilir. Gündemi etkileyen konuların başında ABD borçlanma tavanındaki kriz geliyor. Anlaşamazlarsa 15 Ekim’de ne olacak beklentisi var.

Faiz
Gerileyen faiz haftanın son günü biraz yükselerek 8.48’lere geldi. On yıllıklar %10’nun altında devam ediyor. TCMB’nin ne yapacağı belli olmaz diyenler var. Dolardaki yükselişe Merkez’in nasıl tepki vereceği merak ediliyor. Ya döviz ihalelerine devam edecek Ya da faiz silahını kullanacak. Piyasanın döviz talebinin arkasında özel sektörün açık pozisyon kapatma çalışmaları var. Yılsonuna kadar bu devam edebilir.

Döviz
Dolar TL karşısında tekrar 2.02 seviyelerine çıktı. Yükselen doların arkasında özel sektörün açık pozisyon kapatma gayretlerinin yarattığı talep var. Yılsonuna kadar bu pozisyon kapatma
gayreti var. Daha FED düğmeye basmadan 2.02’leri gören dolar yarın ekim ayında düğmeye basıldığında kaç olur endişesi var.

Esenlikle Kalın.