BİTLİS, TARİHİ GÜZELLİKLERİNİ KAYBEDİYOR

BİTLİS -Tarihi dokusu ve taş binalarının zarafetiyle dikkatleri çeken Bitlis, bu güzelliklerini bir bir kaybediyor.

Bir zamanlar sayıları binlerle ifade edilen, taş işçiliğinin eşsiz eserlerinin bir arada görülmesine imkan sağlayan Bitlis evleri, bürokratik duyarsızlık ve ev sahiplerinin tamirat ve restorasyon için gerekli maddi kaynağa sahip olmamaları yüzünden bir bir yıkılıyor.

244 adet tarihi yapının günümüze kadar ulaşabildiği Bitlis evleri; bir yandan çevrelerinde biten çok katlı çirkin betonarme yapılara inat güzelliklerini göstermeye çalışırken, bir yandan da ağır kış şartları ve bürokrasinin hantal yapısıyla mücadele ederek ayakta durma savaşı veriyor.

Çok yönlü bir keşmekeşin arasında kalan tarihi yapılardan biri de 1999 yılında koruma altına alınan Bitlis'in Gazibey Mahallesi'nde bulunan 9 ev ve 1 camii.

1999 yılında Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü'nce sivil mimarinin ayakta kalabilmiş ve orijinalliğini koruyabilen ender eserlerden olduğu gerekçesiyle "Gazibey Mahallesi Sokak Sağlıklaştırma Projesi adı altında 9 ev ve 1 camii koruma altına alındı. Ancak projenin üzerinden 9 yıl geçmesine karşın 9 ev ve 1 camiinin (Atatürk Camiisi) onarımı henüz bitirilemezken, proje kapsamına alınan 1 ev ise zor şartlara direnemeyerek yıkıldı.

Koruma altına alınan Gazibey Mahallesi'ndeki 9 evin sahipleri, kendilerinin süreci bire bir takip etmelerine karşın bugüne kadar projede bir hızlanma olmadığını söyleyerek, yetkililerin duyarlı olmalarını istedi.

Aralarında 2 profesör ve 3 doçentin bulunduğu bir ekip tarafından evlerin iç ve dış restorasyonunun bitirilmesi kararı alınmasına ve bu konuda bir rapor hazırlanmış olmasına karşın mahallelerinde sadece 3 evde üstün körü ve göz boyamaya yönelik bir takım çalışmalar yapıldığını belirten mahalle sakinleri, evlerinin bir an önce restorasyonunun bitirilmesini beklediklerini söyledi.

Ev sahiplerinden Salih Kızıltaş, mahallelerinin koruma altına alındığı için çeşitli hibe, fon ve kredilerden de faydalanamadıklarını söyleyerek olayın bir başka trajik yönünü ortaya koydu. Konuyla ilgili görüşlerini açıklayan mahalle sakini Kızıltaş, olayın bürokratik duyarsızlıktan ibaret olduğuna inandığını söyledi. 

Bugüne kadar mahalle sakinleri olarak ihmal edildiklerini kaydeden Kızıltaş, "Evlerimizin ne zaman restore edileceğini, daha doğrusu restore edilip edilmeyeceğini dahi bilmiyoruz. Evlerimiz her an yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya. Her müracaatımızda ödenek olmadığı bahanesiyle bizleri geri çeviren yetkililer, evlerin yıkılması durumunda ortaya çıkacak olası can ve mal kaybının tek sorumlusudur."diyerek tepki gösterdi.

Geçtiğimiz yıl evi yıkılan mahalle sakinlerinden Cesim Yeter ise "Şayet tehlikeyi önceden fark edip evi tahliye etmeseydik meydana gelecek facianın sorumluluğunu hangi kurumların ve yetkililerin üstleneceğini merak ediyorum." dedi.

Konuyla ilgili görüşlerine başvurulan Bitlis İl Kültür ve Turizm Müdürü Hüsnü Işıkgör, ödenek yetersizliği yüzünden projenin bitirilemediğini söyledi.