BİR İSTANBUL ÂŞIĞINI UĞURLARKEN

JALE ÖZGENTÜRK
Ümit Sinan Topçuoğlu adını gıda sektörüyle ilgili olanlar yakından bilir. Son yıllarda dünyanın en büyük sorunlarından biri olan obeziteyi yaratan endüstriyel fast food'a ve hızlı yemek alışkanlığına karşı Türkiye'de savaş açan Sefertası Hareketi'nin kurucusu ve yürütme kurulu başkanı. "Hızlı değil, hazlı hayat" sloganıyla geleneksel yemek kültürünü yeniden hatırlatan bir isim.
Ne yazık ki beklenmedik bir anda kaybettik Ümit Sinan Ağabey'i. Sefertası Hareketi gibi onlarca projesini yarım bırakıp gitti. Bir sivil toplum aktivistiydi o. Kadıköy'de doğmuş bir İstanbul âşığıydı. Gazeteciliğe 1968'de henüz İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde öğrenciyken başlamıştı. 1992'ye kadar aralıklı olarak çeşitli gazete ve dergilerde muhabirlik, karikatüristlik, sayfa sekreterliği, köşe yazarlığı, bir süre de fotoroman yönetmenliği yaptı. Ve belki bugün pek çok kişinin bilmediği bir çalışmaya, Türkiye'nin ilk foto-masalı olan Keloğlan ve Ay-kız'a imza attı.

Pek çok projeye öncülük etti
1993'te Kadıköy'ün doğal, kültürel ve sosyal değerlerini koruma ve kentsel gelişme stratejisini belirlemede yerel toplumun katkısını sağlamayı amaçlayan Kadıköy 21 Grubu adlı bir sivil çalışma grubunun oluşmasına öncülük etti. 1994'te Kadıköy Belediye Başkanlığı için ANAP'ın iki aday adayından biriydi ama aday olamadı. Ama o 50 yaşından sonra yerel yönetimler konusunda önlisans öğrenimi görmeye başladı.
Aynı yıl Tüketiciyi Koruma Derneği (TükoDer) Merkez Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. 1995'te Kadıköy'de Kent 2000 adlı bir yerel gazete çıkarmaya başladı. Kadıköy'deki Kurbağalıdere'nin kurtarılması yönünde kamuoyu oluşturma kampanyası düzenledi. Kampanya, Eylül 1998'de İnsan Yerleşimleri Derneği'nin "İstanbul'da En İyi Kentsel Uygulama Seçkisi"nde en başarılı 10 kentsel uygulama arasına girdi. Tiyatro sahnesine çıkan ilk Türk aktristi Afife Jale'nin bir büstünün Kadıköy'deki Reks Sineması (eski Apollon Tiyatrosu) önüne dikilmesini, yine Kent 2000'deki yazılarının Kadıköy Belediyesi'nce dikkate alınması sonucu sağladı.

Sefertası Hareketi'ni başlattı
Bir yazısında dile getirdiği "Dünya Yayalar Günü" oluşturulması önerisi, bazı sivil toplum örgütleri tarafından ilgi ve kabul görünce, 3 Mayıs 1998 Pazar günü bu yönde ilk adım olarak, yine kendisinin kaleme aldığı "Yaya Hakları Bildirgesi"ni deklare etti. Bu girişim, Yaya Hakları İçin Yurttaş Lobisi'nin oluşmasını sağladı. 2 Nisan 2000 tarihinde lobiyi oluşturan 10 sivil toplum kuruluşu adına, Kadıköy Belediye Başkanı Selami Öztürk'le birlikte "Yaya Hakları İçin Kadıköy Protokolü"ne imza attı.
Fast food'un toplum ve yaşam üzerindeki olumsuz etkilerine karşı Sefertası Hareketi adlı sivil girişimin başlamasına öncülük etti. Tüketiciyi Koruma Derneği (Tüko-Der) Gıda Komisyonu Başkanlığı yaptı. Yayımlanmış beş kitabı ve çeşitli konularda yüzlerce yazısı vardı.
İstanbul Sokak Köpekleri Tarihi'ni yazmıştı. Kütüphane araştırmaları için yıllarca Kızıltoprak'tan Taksim'e ve Beyazıt'a gidip geldi. Sahaflarda sokak köpekleriyle ilgili ne bulduysa topladı. Kitap bittikten sonra da yayınevlerini dolaştı. Öldüğünde hâlâ bir yanıt alamamıştı.
59 yıllık hayatını insanlara yararlı olmak için sürdüren Ümit Sinan Topçuoğlu, Sevgi'nin eşi gazetemizin muhabirlerinden Nazlı'nın babasıydı.
Ümit Ağabey toplumun örnek alınması gereken gizli kahramanlarından biriydi. Hayatını sizlerle paylaşmak istedim. Umudum Sefertası gibi projelerinin daha da güçlendirilerek sürdürülmesi...