AYASOFYA VAKFİYESİNİ DİJİTAL MÜZEDE GÖRECEĞİZ

İSTANBUL - Ayasofya Temmuz 2020’de cuma namazıyla yeniden ibadete açılmıştı. Sultanahmet Meydanı’ndaki eski Tapu Kadastro Müdürlüğü binası da “Ayasofya Tarihi Müzesi” oldu. Müze için Prof. Zeynep Ahunbay, müzede birçok eserle birlikte Fatih’in vasiyetinin yer aldığı 65 metrelik Ayasofya Vakfiyesi’nin ilk kez sergileneceğini söyledi.

Dijital müze alanı.

Hem Hristiyan hem de İslam’a ait birçok tarihi esere ev sahipliği yapan Ayasofya’nın eserleri, şimdi bir müzede sergileniyor. Yapının hizmete başlamasından kısa bir süre boşaltılan, Sultanahmet Meydanı’ndaki eski Tapu Kadastro Müdürlüğü binası, “Ayasofya Tarihi Müzesi”ne dönüştürüldü. Geçtiğimiz günlerde ziyarete açılan müzeyi, Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Zeynep Ahunbay ile gezdik.

Yıllarca caminin farklı bölümlerinde korunan, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na ait eserler müzenin sergi alanında bulunuyor. Sizi ilk karşılayan sikke ve sütun başlıkları oluyor. Bu bölümde bugüne kadar görülmemiş tarihi eserlerin yanı sıra Ayasofya tarihine ilişkin yazılmış eserlerin orijinalleri de incelenebiliyor. Sebil taşları, divitler, Fossatti albümü, Ayasofya restorasyonuna ilişkin hatıra madalyaları ve güneş saati birçoğu ilk kez görülecek eserlerden başlıcaları.

Fatih Sultan Mehmet’in vasiyetinin yer aldığı 65 metrelik Ayasofya Vakfiyesi

CAMİ VAKFİYESİNİ YAKINDAN GÖRÜN

Sadece cami objeleri olan cüz, hat levhası, rahle, Kur’an-ı Kerim ve mahfazaları değil, kilise dönemine ait başka nesneler de müzede yer buluyor. Bunlar arasında mukaddes kemik ve istavroz kutusu, el yazması Habeş İncil’i yer alıyor. Ayrıca Serafim melek tasvirlerinin yüzünü örten maskelerden birisi de müzede görülebiliyor. Ayasofya Tarihi Müzesi’nin en kıymetli eseri ise Fatih Sultan Mehmet’in vasiyetinin yer aldığı 65 metrelik Ayasofya Vakfiyesi. Eser, daha önce Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivinde sergileniyordu.

SANAT VE TARİH BİR ARADA

Müze turuna, üçüncü katta yer alan Ayasofya’nın tarihiyle ilgili birçok deneyimin sunulduğu mekandan başlanıyor. Çoğunluğu gençlerden oluşan müze ekibi, girişte geziyle ilgili bilgilendirmeler yapıyor. Farklı dillerde sunulan kulaklıklarda Türkçe anlatımı Selçuk Yöntem seslendiriyor. Perdeler arasından geçerek ulaşılan deneyim alanındaki ilk bölümde, iki büyük ekranda Ayasofya’nın şehir için önemi ve tarihçesi anlatılıyor.

Farklı birçok odadan oluşan deneyim alanında, Ayasofya’nın inşa süreci ve dönemin şartlarına kadar birçok konu art arda ele alınıyor. Mesela Ayasofya’nın kubbesinin geçirdiği yıkımı siz de tecrübe ediyorsunuz. Ayrıca yapının onarımında ilk günden bugüne kimlerin emek verdiği, hangi dönemlerde neler yapıldığı detaylarıyla aktarılıyor. İstanbul’un Fethi’nin anlatıldığı bölümde o ruhu derinden hissediyorsunuz. Osmanlı padişahlarının cami için yaptığı iyileştirmelerin yanı sıra, yapıya en büyük emeği veren Mimar Sinan ve Gasper, Giuseppe Fossati kardeşlere de önemli bir yer ayrılıyor. Ayasofya’nın hikâyesi; teknik ve sanatsal yönlerinin de eklenmesiyle günümüze getiriliyor.

Tüm bu eserlerin ve daha fazlasının yer aldığı binayı ziyaret etmek için “demmuseums.com” adresinden bilet alabilirsiniz. Ayasofya odaklı bir gezi planlıyorsanız tavsiyemiz önce müzeyi, daha sonra camiyi gezmeniz yönünde.

YERDEKİ MOZAİKLER BİLE SERGİDE

Zaman içerisinde kubbeden dökülen mozaiklerin bile sanatseverlerin ilgisine sunulduğunu söyleyen Prof. Dr. Zeynep Ahunbay, “Sütun başlıkları, ikinci Ayasofya’ya ait parçalar. Mozaikler ise rutubet nedeniyle kubbeden düşenler. Görevliler, her sabah yerde buldukları mozaikleri biriktirmiş. Ayasofya’daki değişik mekanlar depoya çevrilerek kazılarda çıkan değerli parçalar sandık içinde veya raflarda korunuyordu. Bir kısmı müzeye taşınsa da çok sayıda obje hâlâ camide” dedi.