ASTRONOMİ MİRASI LİSTESİ ÇIKARILIYOR

KAYSERİ- Kayseri Erciyes Üniversitesi'nde düzenlenen konferansta konuşan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Emin Özel, BM'nin ilk gökyüzü gözleminin inşa edilişinin 400. yıldönümünün kutlanacak olması nedeniyle 2009 yılının Dünya Astronomi Yılı olarak ilan ettiğini açıkladı.

Prof. Dr. Özel, astronomi yılı nedeniyle UNESCO'nun hazırlayacağı Dünya Astronomi Mirası Listesi'nde yer almak üzere Türkiye'nin de bir liste çıkartmaya başladığını söyledi.

Dr. Özel, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'ni odak kuruluş olduğunu bildirdi.

Çeşitli üniversitelerde Astronomi Miras Listesi'nin oluşturulması amacıyla bilgi alış verişi gerçekleştirildiğini duyuran Prof. Dr. Mehmet Emin Özel, listenin Sabancı Üniversitesi'nde düzenlenecek olan toplantıyla kesinleştirileceğini haber verdi.

Liste için önerileri dikkate aldıklarını ifade eden Özel, Yozgat'ın Sorgun ilçesinin yakınlarındaki Pteria antik kentini önemsediklerini belirtti.

Özel, Ptara Kenti'nin Milat'tan önce 28 Mayıs 585 tarihinde ilk güneş tutulması olarak bilinen ve iki ordunun savaşı sırasında gerçekleşen tek tutulma olarak kayıtlara geçtiğini ve olayın görüldüğü yöredeki tek yerleşim merkezi olduğunu ifade etti.

Özel, listeye eklenmesini istedikleri bu kent ile ilgili ilginç bir arıntıyı da açıklayarak "29 Mart 2006 tarihinde ülkemizden izlenen son güneş tutulması da aynı yörede meydana gelmiştir," şekinde konuştu.

Prof. Dr. Özel, listede yer alması istenen diğer eserler hakkında da şu bilgileri verdi:

"Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Müzesi'nde saklanan ve bir kısmı sergilenen Osmanlı Astronomi Mirası olarak isimlendirilen koleksiyon. Şanlıurfa yakınlarındaki Nevali Çori antik kenti ve Göbeklitepe buluntuları ile ilgili kültürlerin geliştirdiği, arkeologlarca Milat'tan önce 9 binli yıllarda dikildiği ifade edilen bir dizi taş. Bu yapıların Dünya Astronomi Mirası içinde önemli bir yeri olan İngiltere'deki Stonehenge kalıntılarından 5 bin yıl daha eski olduğu düşünülüyor. Anadolu'daki ilk rasathaneler olarak kayda geçen Kütahya'daki Vacidiye ve Kırşehir'deki Cacabey rasathaneleri ile ilgili belge, kayıt ve kalıntıların da bu amaçla daha yakından incelenerek listede yer alması planlanıyor. Dünya Astronomi Mirası Listesi'nde yer alabilecek, Türkiye'de var olan 12 krater belirlendi."

Prof. Dr. Mehmet Emin Özel, Kabe'deki Hacer-ül Esved taşının da göksel bir kökeni olabileceğini, bu taşla ilgili olarak gerçekleştirilebilecek bir bilimsel araştırmanın önemli ip uçları verebileceğine işaret etti.

İstanbul'daki Sokullu Mehmet Paşa Camisi'ndeki küçük parçaların o dönemde Hacer-ül Esved'ten kopartılarak getirildiğini anlatan Özel, bu parçalardan alınabilecek örneklerde araştırma gerçekleştirilmesinin şu an için kolay olmadığını belirtti.

Özel, bunun istendiği zamanda yapılabilecek bir şey olmadığını ifade etti ve sözlerine "Öncelikli olarak insanlarımızın kabullenmesi gerekir. Ulusca, ulaşabileceğimiz bir bilinç düzeyi ile yapılabilir. Bu konu da dikkatli hareket edilmelidir," diye devam etti.