AMBARGOYA RAĞMEN RUSYA İLE EKONOMİK İLİŞKİ MÜMKÜN MÜ?

FİKRİ TÜRKEL
İSTANBUL  - Rusya Federasyonu Büyükelçiliği ve Rusya Federasyonu Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Temsilciliği'nin desteğiyle Roscongress Vakfı tarafından İstanbul'da düzenlenen ve Rusya'nın iş ve yatırım potansiyelinin tanıtımı üzerine bir ziyaret oturumu düzenlendi. Türk ve Rus iş birlikleri, iş ve devlet kurumlarının temsilcileri, yeni yatırım projeleri ve emtia kalemleri yardımıyla genel ciroyu genişletme beklentilerini tartıştılar.

Etkinlik, Rus ve Türk iş dünyası, iş birlikleri, medya ve devlet kurumlarının 360'tan fazla temsilcisini bir araya getirdi.

Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkiler, tarih boyunca süren stratejik ve çok yönlü bir iş birliği yeni adımlarla çok yönlü şekilleniyor. 2023 yılı itibarıyla iki ülke arasındaki ticaret hacmi 56,5 milyar dolara ulaştı ve taraflar, bu rakamı orta vadede 100 milyar dolara çıkarma hedefine yönelik adımlar atıyor.

Enerji ve inşaat, lokomotif sektörler

2023 yılında Türkiye’nin Rusya’ya ihracatı 10,9 milyar doları bulurken, ithalatı 45,6 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu ticaret dengesi, enerji, tarım ve sanayi sektörlerinde Rusya’nın ağırlığını gösterirken, Türkiye’nin ise lojistik ve inşaat alanlarındaki potansiyelini ortaya koyuyor. Ayrıca, hizmet ticaretinde taşımacılık, telekomünikasyon ve turizm gibi sektörlerde kaydedilen %27’lik artış, ilişkilerin çok boyutlu bir yapıya evrildiğinin önemli bir göstergedir.

Enerji sektörü, iki ülke arasındaki ekonomik bağların merkezinde yer alıyor. Rusya’nın Türkiye’nin doğalgaz ihtiyacının %50’sini karşılaması ve Akkuyu Nükleer Santrali’nin Türk enerji altyapısında stratejik bir rol üstlenmesi, bu alandaki iş birliğinin önemini gösteriyor. İnşaat sektöründe ise Türk müteahhitlik firmaları, Rusya’da bugüne kadar 133,7 milyar dolarlık projeye imza atarak, altyapı projelerinden konut sektörüne kadar geniş bir yelpazede faaliyet gerçekleştirdi.

İnsan köprüleri

2023 yılında Türkiye’yi 7 milyondan fazla Rus turist ziyaret etti. Bu durum, iki ülke arasındaki turizm ilişkilerinin ne denli güçlü olduğunu kanıtlıyor. Ayrıca, sağlık turizmi ve eğitim gibi alanlarda artan iş birliği, ülkeler arasındaki etkileşimi daha da derinleştiren bir diğer önemli başlıktır. Örneğin, 2023 yılında Türkiye’de eğitim gören Rus öğrenci sayısı 1.868’e ulaştı. Kültürel etkileşimde ise Türk dizileri ve sinema projeleri, Rusya’da önemli bir izleyici kitlesine sahip.

Türk şirketlerinin Rusya’daki doğrudan yatırımları 1,7 milyar doları bulmuşken, üçüncü ülkeler üzerinden yapılan yatırımlar bu rakamın çok daha üzerindedir. İlaç sektörü, tekstil, hızlı tüketim ürünleri ve çevre teknolojileri, Türk girişimciler için Rusya’da öne çıkan sektörler arasında yer alıyor. Özellikle Rusya’da gelişmekte olan iç turizm, Türk şirketleri için altyapı yatırımı ve hizmet geliştirme alanlarında büyük bir fırsat sunuyor.

100 milyar dolarlık hedef

Dijitalleşme ve yaratıcı endüstriler, iki ülke arasındaki iş birliğinde yeni bir boyut kazandırıyor. E-ticaret, yazılım geliştirme ve oyun sektörü gibi alanlarda ortak projeler geliştiriliyor. Ayrıca, Rusya’nın Türkiye’den tekstil atıklarının imhası için bir şirketle sözleşme imzalaması, çevre dostu projelerin de önem kazandığını gösteriyor.

Rusya ve Türkiye’nin 100 milyar dolarlık ticaret hedefine ulaşabilmesi için mevcut iş birliği platformlarının etkin bir şekilde kullanılması gerekiyor. Roscongress Vakfı’nın Rusya’nın Davos’u niteliğindeki St. Petersburg Uluslararası Ekonomik Forumu (SPIEF) gibi organizasyonlarla iki ülke iş dünyasını bir araya getirmesi, bu süreçte kilit rol oynayabilir. Ayrıca, altyapı, tarım, teknoloji ve eğitim gibi alanlardaki iş birlikleri, hedefin gerçekleştirilmesinde belirleyici olabilir.

Zorluklar ve fırsatlar

Her ne kadar iki ülke arasındaki ticaret hacmi dinamik bir seviyede kalsa da, mevcut jeopolitik gerilimler ve ekonomik yaptırımlar, potansiyelin tam anlamıyla hayata geçirilmesini zorlaştırabilir. Ancak, kriz dönemleri aynı zamanda yeni iş yapma biçimlerinin geliştirilmesi için fırsatlar da yaratabilir. Örneğin, Türkiye’nin Batılı şirketlerin pazar payını azaltarak kendi ürünlerini öne çıkarması, bu fırsatların bir yansımasıdır.

Türkiye ve Rusya arasındaki ekonomik ilişkiler, her iki ülkenin de stratejik çıkarları doğrultusunda önemli bir ivme kazandı. Enerji, turizm, inşaat ve dijitalleşme gibi sektörlerdeki ortaklıklar, 100 milyar dolarlık ticaret hedefinin temel taşlarını oluşturuyor. Ancak, bu hedefe ulaşabilmek için tarafların mevcut mekanizmaları etkin bir şekilde kullanması ve yeni iş birliği modelleri geliştirmesi gerekiyor. Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in bu konuda ortaya koyduğu vizyon, iki ülkenin ekonomik ilişkilerinin daha da derinleşeceğini gösteriyor.

Bu bağlamda, Roscongress Vakfı gibi organizasyonların etkinlikleri, sadece iki ülke arasındaki ticareti artırmakla kalmayıp, aynı zamanda küresel ekonomi için de yeni bir model sunma potansiyeline sahip. Bu yolculukta, Türkiye ve Rusya’nın ortak çabaları, ekonomik iş birliğinin sınırlarını genişletmek ve yeni bir dönemin kapılarını aralamak için büyük bir fırsat sunuyor.