ABDÜLHAMİD'İN KAYIP OPERA LİSTESİ

İSTANBUL - Sultan II. Abdülhamid'in Batı müziğine tutkusu meşhurdur. Kızı Ayşe Sultan, onun bu özelliğini hatıralarında "Babam alafranga musikiyi alaturkaya tercih ederdi.
'Alaturka güzeldir ama daima gam verir. Alafranga değişiktir, neşe verir' derdi." diyerek anlatır. Çocukluğunda Fransız Alexandre Efendi'den, gençliğinde Guatelli'den müzik dersleri alan Abdülhamid'in tahtta bulunduğu zamanda Saray Orkestrası ve Bandosu çok başarılı müzisyenlerden oluşmaktaydı. Sultan Abdülhamid Han dönemi Saray Tiyatrosu'nun kayıp opera repertuarı bir asır sonra Yıldız Sarayı'na geri döndü. Notalar, Abdülhamid'in yarbay rütbesiyle Saray Tiyatrosu'nun başına geçirdiği İtalyan opera sanatçısı Arturo Stravolo'nun ailesi tarafından Yıldız Sarayı Vakfı'na teslim edildi.

OPERA TARİHİMİZ AÇISINDAN ÖNEMLİ
Yıldız Sarayı Vakfı Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ali Serim'e göre kayıp opera repertuarı önemli bir hazine. Arturo Stravolo'nun torunu Natale Carlotti başta olmak üzere ailenin tüm mensuplarına notaları 100 yıldan uzun bir zaman özenle sakladıkları için teşekkür eden Serim, "Bu sayede, II. Abdülhamid'in hangi operaları sevdiğini ve dinlediğini bilmek bir yana, bilinmeyenlerin opera tarihimiz açısından aydınlanması mümkün olacak." diyor. Serim, eylül ayı içerisinde müzik tarihçisi, orkestra şefi ve besteci Dr. Emre Aracı ile belgeler üzerinde çalışmaya başlayacaklarını ve bu hazineyi kitaplaştıracaklarını söylüyor.
Ali Serim, yeni bilgiler ışığında Osmanlı sarayında oynanan son oyunun Rigoletto olduğunu belirtiyor. Oyun hakkında şu bilgileri veriyor: "Soylu Rigoletto'nun hovarda ve kurnaz macerasını anlatan Giuseppe Verdi tarafından bestelenmiş üç perdelik bir operadır. Operanın prömiyeri 1851'de Venedik La Feniceopera evinde yapılmıştır. Bu opera çok kişi tarafından çalışma hayatının orta yıllarında Verdi'nin ortaya çıkardığı başyapıtlardan biri olarak görmektedirler. Bu bilgiye ulaşabilmiş olmamız kültür hayatımız için önem taşımaktadır."

PADİŞAHIN BEĞENDİĞİ ROMANLARI OYUNLAŞTIRIRDI
Yetenekli ve akıllı kişiliğe sahip Stravolo, önemli operaları oynadığı gibi, komedilerde de rol alıyordu. Padişah'ın, ne isterse onu hemen sahnede gerçekleştirme gibi bir özelliği de vardı. Sultanın okuduğu ve hoşuna giden bir romandan hemen bir oyun çıkarır ve sahneye koyardı. Sultanı iyi gözlemleyen Stravolo, herhangi bir operada sıkıldığını ya da korkuya kapıldığını hissettiği an gösterimi durdurur, onun yerine sahneye akrobatları, trapez sanatçılarını çıkarırdı. Ayrıca İstanbul'a ilk otomobili getiren kişi olan Stravolo, 1956'da bu şehirde dünyaya gözlerini yumdu.

Samet Altıntaş -Zaman