ABD’NİN İLK YÜRÜNEBİLİR MAHALLESİ CULDESAC

TEMPE - Geniş otoyolları ve araba bağımlılığıyla bilinen ABD’de ezber bozan bir kentleşme modeli yükseliyor. Arizona eyaletine bağlı Tempe şehrinde kurulan Culdesac, ülkenin sıfırdan inşa edilen ilk modern, araçsız mahallesi olarak öne çıkıyor. Mimar Daniel Parolek imzasını taşıyan proje; dar sokakları, beyaz binaları ve sosyal yaşam alanlarıyla ziyaretçilerine adeta bir Akdeniz kasabası atmosferi yaşatıyor.

**Sürücülere Değil, İnsanlara Özel Tasarım**

17 dönümlük alana yayılan Culdesac, asfalt yollar ve otoparklar yerine yaya yolları (paseo), yeşil alanlar ve meydanlardan oluşuyor. Proje, sakinlerine ve ziyaretçilerine araba kullanmadan yaşama imkanı sunan zengin bir ulaşım ağına sahip:

* **Çevre Dostu Ulaşım:** Hafif raylı sistem doğrudan bölgeye bağlanarak Phoenix şehir merkezine ve havalimanına erişim sağlıyor. Mahallede otonom Waymo robot taksiler, elektrikli bisikletler ve saatlik kiralanabilen ortak elektrikli araçlar hizmet veriyor.
* **Doğal Soğutma ve Mikro İklim:** Aşırı sıcakların yaşandığı Arizona'da binalar, birbirini gölgeleyecek şekilde yakın inşa edildi ve beyaz boyalarla kaplandı. Harvard Üniversitesi araştırmalarına göre mahaldeki yüzey sıcaklığı, çevredeki asfalt yollara kıyasla 17 ila 22°C daha düşük.
* **Yıllık 3.000 Ton Daha Az Emisyon:** Yaklaşık 1.000 sakine ev sahipliği yapması planlanan yerleşim, araç kullanımını minimuma indirerek karbon ayak izini devasa oranda azaltmayı hedefliyor.

**Canlı Sokaklar ve Topluluk Yaşamı**

İçinde 21 küçük işletme, restoranlar, atölyeler ve açık hava pazarları barındıran mahalle, özel imar kuralları sayesinde sakinlerinin kendi evlerinden iş yeri işletmelerine de olanak tanıyor. 15 dakikalık şehir konseptini merkeze alan Culdesac, ABD genelinde araçsız ve sürdürülebilir yeni projeler için örnek teşkil ediyor.