ABD’DE JANET YELLEN MORALİ YAŞANIYOR

MURAT EMEN-EMEN&EMEN
Haftanın Ekonomik Görünümü 18-23 Kasım 2013
İSTANBUL- ABD Merkez Bankası (FED) başkan adayı ve başkan yardımcısı Janet Yellen’in Senato panelinde yapacağı açıklamalar için önceden hazırlanan metinde yer alan, ekonominin desteklenmesi yönündeki ifadeleri piyasalarda bayram havası estirdi.



Fed başkan adayı Janet Yellen, Senato Bankacılık Komitesi'nde yaptığı konuşmada, güçlü ekonomik toparlanmayı desteklemek ve para politikasından çok erken çıkış yapılmaması için çalışacağını söyledi. ABD ekonomisinin toparlanma işaretleri verdiğini fakat daha gidecek yolları olduğunu belirten Yellen, Uygulanan para politikasının ekonomik toparlanmaya ciddi katkıları buluduğunu söyledi. Ekonomideki zayıflığın sebebi olarak 2008 krizini gösteren Yellen, ABD bankalarının geçmişe oranla daha güçlü olduğunu ve hukuki boşlukların azaldığını dile getirdi.

DÜNYA DOSYASI
Fed başkan adayı Janet Yellen, 7.3% işsizlik oranının hâlâ çok yüksek olduğunu ve başkan olması durumunda ABD ekonomisindeki toparlanmayı desteklemek üzere gereken adımları atacağını vurgulayarak, "Ekonomi toparlanana kadar genişlemeci para politikası devam ettirilmeli. Parasal genişlemenin beklenenden önce azaltılması ciddi riskler yaratır" dedi.



Yellen istihdamla ilgili toparlanma işaretleri olduğu yorumunu yaparak parasal genişlemenin sonsuza dek sürmeyeceğini fakat varlık alımlarının sonlandırılması için belirlenen bir tarih olmadığını ve her toplantıda yeniden değerlendirildiğini söyledi.
Yellen varlık fiyatlarıyla ilgili de herhangi bir balon oluşumu veya uyumsuzluk görmediğini, para politikasının ise varlık balonları ile mücadele etmek için güçlü bir araç olduğunu sözlerine ekledi.
Janet Yellen Senato sınavınıda verdi ve FED Başkanlığına dogru gidiyor. Gerçekten Washington DC. tam bir lobi şehri. Yellen'in bu noktaya gelişide büyük bir kampanyanın sonucu.
Heidi Hartman adında Yale mezunu bir bayan ekonomist, 500 civarında ekonomist'e çağrı yaparak Yellen'in adaylığı konusunda destek istiyor. Larry Sumner bu role uygun bulunurken, Hartman, Janet'in daha iyi bir ekonomist olduğu savını yayıyor ve sonunda bu Brown mezunu ve Yale'de Nobelli Prof. Tobin'in doktora talebesini FED Başkanlığına taşıyor.
Piyasalarada sempatik gelen, Bernanke'den daha güvercin olan Janet Yellen'e ilk kadın FED Başkanı onuru böyle veriliyor. Piyasalar şimdilik Yellen'i sevdi. Başarılar diliyoruz.

DÜNYA EKONOMİSİNİ TEHDİT EDEN 4 RİSK
Londra'da dünyanın önde gelen yatırım bankalarının uzmanlarıyla küresel ekonominin geleceğine yönelik riskleri tartışan İş Yatırım 'dan Şant Manukyan, Dünya gazetesindeki yazısında bu toplantının izlenimlerini yazdı.
Manukyan'a göre;

• Ekonomik büyümede liderlik gelişen ülkelerden gelişmiş ülkelere geçecek.
• İmalat sanayiinin Çin gibi ülkelerden kısmen ABD ve Japonya'ya kaymasının beklendiği belirtiliyor.
• Yellen başkanlığında FED'in daha güvercin olması bekleniyor.
Yazara göre dünyayı tehdit eden 4 risk;
1. Gelişmekte olan ülkelerde düzelme tamamlanmadı.
2. Çin daha da yavaşlayacak.
3. Avrupa, Japonya benzeri bir deflasyona girebilir.
4. Gevşek para politikası enflasyon veya deflasyon olarak geri gelebilir.
Sırasıyla ele alırsak, yazara göre düzelmenin süresi ve sertliği FED'in QE'yi(Quantitative Easing) bitirme vadesine ve daha önemlisi faizlerle ilgili vereceği rehberliğe bağlı olacaktır. İkincisi Çin konusunda yazarda karamsarlık var. %6.9 gibi öngörülen büyüme yerine daha düşük bir büyüme bekliyor.bu global büyüme açısından çok kötü olmayabilir. Özellikle tüketim ağırlıklı bir büyüme sağlanabilirse.
Euro bölgesinde 1990 Japonya'sına benzer durumlar gözlemleniyor.
Nedir bunlar derseniz:
1)Bilanço resesyonu var. yani hane halkı şirketler borçlarını kapatıp nakit stokluyorlar.
2)Banka bilançoları temiz değil.
3)1997'de Japonya toparlanmanın başladığını düşünerek bütçe açığını kapamak için yeni vergiler getirmişti. AB'de de Almanya'nın baskısı ile aynı şeyler söz konusu.
4)Euro'nun değerlenmesi
5) ECB'nin yavaşlığı.

Türkiye'nin dahil olduğu gelişmekte olan ülkeler için üç negatif risk öngörülüyor. Bunlar Çin'in kredi imkanlarının daralması. QE'nin sonlanması ve sonuncusu yerel kredi imkânlarının azalması. Türkiye için bunlardan 2 ve 3 nolu riskler sözkonusu deniyor. Çin'in kredi daralması Türkiye'nin lehine oluyor. O zaman emtia fiyatları yükselecek ve bu Türkiye'nin işine gelecek.

TÜRKİYE DOSYASI

FED “KIRILGAN BEŞLİ”YE ZAMAN KAZANDIRDI



Kırılgan Beşli diye anılan Hindistan, Türkiye, Brezilya, Endonezya ve Güney Afrika'nın durumunu piyasalar yakından takip ediyor. FED'in tahvil alımında azaltmaya gitmesiyle ilgili önlemleri alım almadığı konusunda görüş birliği sağlanamayan bu beşlinin müşterek özelliği hepsinde cari açık probleminin olması. Sıkılaştırmanın öne çekilmesi yani Aralık'tan sonraki herhangi bir zamanda gelebilme ihtimaline karşı bu ülkelere farklı bakılıyor.
Piyasalar FED'in sıkılaştırma konusunda bu ülkelere bir nevi ek süre verdiği konuşuluyor. Hindistan'ın üçüncü kez faiz artırma kararı, yatırımcıların ülkeden kaçmasına neden olan cari açıktaki artış konusunda endişeli olduklarının göstergesi.
İran, Hindistan'ın petrol borçlarını rupi ile ödeme talebini reddetti. Eskisi gibi Halkbank üzerinden ödenecek. Tedbir peşinde koşan Hindistan'ın iddialı projeleri var.
Endonezya faizleri bir puan artırmış durumda.Ayrıca petrole verilen subvansiyonları azalttı.İthalata ek vergi getirdi.Bütün bunlara rağmen Endenozya rupisi %17 değer kaybetmiş durumda.
Türkiye dahil bu kırılgan beşlinin kısa sürede alabileceği ek tedbirler önem arzediyor.

Eylül ayı cari açık rakamları beklenenden yüksek çıktı.Mart'tan buyana artış devam ediyor. Mart ayında 48.7 m. olan açık eylül ayında 59.1 milyar dolara çıktı. Bilindiği gibi yıllardır izlediğimiz sıcak paraya dayalı hormonlu büyüme politikaları sorunu daha da derinleştirdi. Kırılgan beşli içinde bu nedenle yeralan ülkenin içinde bulunduğu resmi değiştirmeden cari açığı kapatamayacağı muhakkak. Ama bu resim nasıl değişir? Asıl bu konunun tartışılması gerekir.

EUROMONEY'NİN BABACAN YORUMU
Euromoney son sayısında Başbakan yardımcısı Ali Babacan ile ilgili bir söyleşisini yayınladı. Bu arada Babacan konusunda güzel laflar ediyor. Misafirlerine çok candan davranan nazik bir devlet adamı diyor. Neredeyse mükemmel denilecek bir İngilizcesi var. Ayrıca iktisadi ve mali konulara çok hakim bulunuyor.



Gerçekten AKP iktidarının neredeyse tek başına bir on yılı devirdiği günümüzde AKP'nin seçimlerde tekrar şansı var mı noktasında Babacan tereddüt etmese de, Euromoney, gerek FED sıkıştırması gerekse aynı döneme rastlayan yurtiçi ve dışındaki Gezi direnişlerinin birlikte cari açık derdi ile boğuşan AKP hükümetini yıprattığını belirtiyor.
Bu tereddütlere cevap veren Babacan, gezi konusunda Erdoğan'ı savunarak gezi olaylarının arkasında bir faiz lobisinin olduğunu belirtmiş.20 Eylül tarihli sıkılaştırma tedbirlerine değinen Babaca, kredi kartları konusunda alınan tedbirlerle tüketici harcamalarının limit ve önödeme koşulları ile kontrol altına alındığını ve faiz yükseltmeden para piyasası ile kontola devam edeceklerini belirtmiş.

TÜRKİYE SERA GAZI EMİSYONLARI KONUSUNDA FOSİL ÖDÜLÜNÜ ALDI.
Çevre bakanlığının sorumluluğunda olan Sera gazı salınım kontrollerinde Türkiye sınıfta kaldı. Halen Oslo'da yapılmakta olan milletlerarası kongreye
Çevre Bakanlığı delege göndermemiş. Üstelik Bakanlıkta bu konuda kurulmuş olan Genel Müdürlüğü müdürlük seviyesine indirmiş. Sera gazı konusunda azaltma sözü vermemize rağmen %84 çoğaltmışız. Bu nedenle en kötü ödül olan fosil bize verilmiş.

AVRUPA DOSYASI
Londra'da yatırım bankalarının toplantısında ortaya çıkan sonuçlar İngiliz Guardian gazetesinde uzun bir makale konusu olmuş.



Özetle yazının konusu “AB deflasyonist bir döneme mi giriyor?”
“Euro kullanan ülkelerde deflasyon kaygısı artıyor mu?
İngiliz gazetesine göre euro bölgesi ciddi bir deflasyon tehdidiyle karşı karşıya.
İspanya'da fiyatların gerilemekte olduğunun dün açıklanması bu kaygılara eklenen son halka oldu. Euro bölgesinde enflasyon yüzde 0,7 olarak açıklandı.
Buna oldukça yüksek işsizlik oranları eklendiğinde ciddi bir deflasyon tehdidi ortaya çıkıyor.

AB'YE JAPONYA SENARYOSU
Gazete, euro bilgesinin Japonya gibi deflasyonist bir döneme giriyor olabileceği kanısında. Guardian İspanya'nın fiyatlarda yüzde 0,1 gerileme ilan ettiğini bildiriyor.
Küresel mali krizden çok kötü etkilenen diğer AB üyeleri olan İrlanda, Yunanistan ve Kıbrıs'ın da halen deflasyonda olduğunu belirtiyor.
Avrupa Merkez Bankası'nın geçen hafta faizleri aşağı çekmesinin deflasyona karşı bir önlem olarak yorumlanmıştı.
Deflasyonist kayışa bir kanıt olarak da Portekiz, Yunanistan ve Kıbrıs'ta ücretlerin gerilemesini gösteriliyor. Deflasyon ağır borç yükü altındaki ülkeler için ciddi bir tehdit.
Bu yüzden, euro bölgesinde deflasyonist bir döneme girilmesi halinde, İtalya ve İspanya'nın yeniden bir mali kaosa sürüklenebileceği belirtiliyor.

İNGİLTERE FARKLI BİR ROTADA
Euro kullanmayan İngiltere'de ise görüntü daha farklı. İngiltere'de yeniden büyüme rotasına girildiği yönünde iyimser beklentiler var.
Bu da faiz hadlerinin artabileceği uyarısını gündeme getirdi son günlerde.
Ancak Guardian'ın ekonomi yazarı Larry Elliott şu anki büyümenin tarihi oranların altında olduğu, o yüzden de faizlerde yükselme beklentisinin yersiz olduğu kanısında.
İngiltere'de işsizlik oranı şu anda yüzde 7,6. Bu 2009'dan bu yana en iyi rakam.
Ancak Guardian istihdamda artışın iş arayan ileri yaşlardaki kişileri kapsamadığı kanısında

EUROMONEY DERGİSİNİN BAŞARILI FİNANSMANCILARI



Singapur Maliye Bakanı Tharman Shanmugaratnam Euromey tarafından 2013 yılının en başarılı Maliye Bakanı seçildi. , Tharman Şehir devlet statüsündeki Singapur'un günümüzün önemli bir uluslararası ihracat ve finans merkezi haline gelmesinde çok önemli bir rol oynadığı için bu unvana layık görüldü.



Aynı şekilde 2013 yılının en başarılı Merkez Bankası Başkanı Meksika'dan Mr. Agustin Carstens oldu.



Carstens, ortodoks bir bankacı olarak tanınıyor. 2013 yılındaki performansı ile göz dolduran ve Meksika ekonomisinin yükselişine imkan sağlayan ve bankasını kitabı ile yöneten” Başkan diye anılıyor.

PİYASALAR
Borsa
FED Baskısının etkisiyle düşük seyreden BIST'de bankacılık hisselerindeki yükselişle yukarı çıkış yaşandı. Yellen'in konuşması ile rahatlıyan piyasalara paralel olarak BIST endeksi'de cuma sabahına yükselişle girdi. Haftanın kapanışı cuma itibariyle 74.618 oldu.. Ancak bakışlar Yellen morali sebebiyle şimdilik olumlu. Bu haftada yükseliş bekliyoruz.Kasım başından itibaren %12.5 düşme yaşayan BIST bunu kısmen telafi etti. Bu arada borsada yabancı payının %62.5 ile dip noktaya yaklaşmakta olduğunu unutmayalım.Yükselişleri yabancılar satış fırsatı olarak değerlendiriyor.

Faiz
Olumlu seyir faizleride etkiledi. Bir gün önce on yıllık gösterge tahvilde 9.27 olan kapanış faizi 9.16'ya geriledi. Spot kapama perşembe günü 8.72 olmuştu. Cuma günü 8.76'ye çıktı. Kapanış 8.71 oldu.
Yellen'in değerlemesi piyasalara rahat bir nefes alma imkanı yaratırken tahvil piyasalarına belirli bir rahatlama geldi. Bu hafta bu seyrin devamını bekliyoruz.

Faizler biraz daha inebilir.
TCMB faiz konusunda piyasaları korumaya devam ediyor. Kırılgan beşli içindeki ülkeler faiz artırımına giderken Merkez faizleri tutmaya ve bu oranlardan fonlamaya devam ediyor.

Döviz
Yellen morali TL.yi bir nebze değerlendirdi. Dolar/TL cuma kapanış itibariyle 2.0329, euro 2.7415 ve sepet 2.35 oldu. Daha önce 2.40 idi. Dolar/euro paritesi 1.3484 civarında kapandı. Bu hafta TL değerlemesi biraz daha artabilir. Ancak iç piyasanın pozisyon kapama gayretleri doları ayrıştırıyor.Merkez'in yüklü satışlarıda fayda etmiyor.Son hafta 160 milyon dolar sattı. Bakalım mevcut para politikası kurları tutmayı başarabilecek mi?
Esenlikle Kalın.