650 YILLIK BİR GELENEK: KIRKPINAR

EDİRNE- UNESCO tarafından 2010'da İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi'ne giren “Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali” 650. yılını kutlamaya hazırlanıyor.Kültür ve Turizm Bakanlığı bu geleneği çok boyutlu olarak dünya kültür mirasına dahil etmek ve “Kırkpınar Markası” oluşturmak için başlattığı araştırma, yayın ve tanıtım projelerini kamuoyu ile buluşturuyor. 650. yıla özel proje ve etkinliklerle bu köklü geleneğin kuşaktan kuşağa aktarılması amaçlanıyor.

Bu kapsamda hazırlanan “Pehlivan (Kırkpınar Yağlı Güreşleri)” adlı prestij kitabı ve belgesel film, Türkçe ve İngilizce olarak yayımlandı. Pehlivanlık ve Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali'ne ilişkin her ayrıntının ve tarihi bilgilerin yer aldığı kitaba, usta çizgi romancı Ersin Burak da “Tefrika Bölümü”nü resimleyerek katkıda bulundu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürü Mahmut Evkuran, Kırkpınar Yağlı Güreşleri Festivali'nin, temeli güreş olan, geçmişi yüzyıllara uzanan bir dizi geleneksel ritüelin birleşiminden oluşan önemli bir tarih ve kültür mirası olduğunu söyledi.

Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nin 14. yüzyılda Rumeli'de doğup, günümüze kadar uzanan geçmişiyle dünyanın en eski güreş festivali olduğuna değinen Evkuran, “Er meydanı olarak da tanımlanan Kırkpınar Yağlı Güreşleri, ayrım gözetmeksizin her yaştan, her bölgeden, her kültürden insana açıktır. Son yıllarda yurt içinden ve yurt dışından katılımlarda büyük artış yaşanan festival, ülkemizin kültür, sanat, spor ve turizm zenginliklerinin yansımasını bulduğu uluslararası düzeyde kültür ve turizm olayı haline geldi” dedi.

Yiğitlik, cömertlik, öz disiplin, dürüstlük, yardım severlik, geleneklere ve ahlak kurallarına uymak gibi değerleri simgeleyen pehlivan karakterinin Anadolu insanı için önemli bir kültürel kimlik unsuru olduğunu vurgulayan Evkuran, şöyle devam etti:

“Bu kimlikle özdeşleşen değerler ve beceriler, Anadolu'nun çeşitli yörelerinde yapılan geleneksel güreşlerde ve Kırkpınar Festivali aracılığı ile çocuk ve genç pehlivan adaylarına aktarılır. Usta-çırak geleneği içerisinde yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan değerleri ve deneyimleri içeren geleneksel uygulamalar Kırkpınar Yağlı Güreşlerinin kültürel altyapısını oluşturuyor.

Pehlivanlık geleneğinin aynı şekilde günümüze ulaşması ve süreklilik kazanması geleneksel uygulamaların ve toplumsal sahiplenmenin bir sonucudur.”

650 YILLIK GELENEK

Kültür ve Turizm Bakanlığının Kırkpınar Yağlı Güreşleri Festivali'nin bir kültür mirası olarak ele aldığını ve tanıtılması çalışmalarına ağırlık verdiğini anlatan Evkuran, “Kırkpınar'ın korunması ve yaşatılmasında sorumluluğu olan kişi ve kurumlarla işbirliğiyle yürütülen çalışmalarla festivalin korunması, tanıtılması ve kuşaktan kuşağa aktarımına yönelik tedbirler belirlenmiştir” diye konuştu.

Bu kapsamda Bakanlık tarafından Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali'nin UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne kaydedilmesi için hazırlanan dosyanın Kasım 2010'da kabul edildiğini anımsatan Evkuran, festivalin Türkiye'yi temsilen dünya kültür mirasının bir unsuru konumuna yükseldiğini bildirdi.

650 yıllık bir geleneği dünya kültür mirasına katmak ve “Kırkpınar” markası oluşturmak için Bakanlık tarafından yürütülen projelerin birer birer tamamlandığını belirten Evkuran, projelerin ortak yönünü Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali'ni geleneksel yapısını koruyarak yaşatmak, tanıtmak ve kitlelere sevdirmek olduğunu kaydetti.

Festivalin bu yıl 650'nci yılı olduğunu ifade eden Evkuran, bu yıla özel hazırladıkları “Pehlivan (Kırkpınar Yağlı Güreşleri)” adlı prestij yayınının araştırma, bilimsel toplantılar ve yayın olmak üzere üç aşamada sürdürülen çalışmaların sonucu ortaya çıktığını anlattı.

Araştırmaların geleneksel güreşlerin yapıldığı illerde gerçekleştirildiğini, ayrıca akademisyenler, yerel yönetimler ve ilgili sivil toplum kuruluşlarıyla Edirne'de çeşitli çalışmalar yaptıklarını kaydeden Evkuran, “Türkçe ve İngilizce basılan Pehlivan adlı eserimizin, yurt içinde ve yurt dışında konuyla ilgilenen yerli ve yabancı uzmanların ve kamuoyunun yoğun ilgi ve beğeniyle karşılamaları bekleniyor” dedi.

Kitapta pehlivanlık ve Kırkpınar'a ait bilgilerin yanı sıra tarihi sürecinde anlatıldığını belirten Evkuran, editörlüğünü Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü araştırmacılarından Doğanay Çevik'in üstlendiği kitaba usta çizgi romancı Ersin Burak'ın “Tefrika Bölümü”nü resimleyerek katkıda bulunduğunu söyledi.

“Pehlivan” adlı belgeselin de bir arşiv çalışması olduğunu dile getiren Evkuran, 650. yıl festivalinden önce “Pehlivan (Kırkpınar Yağlı Güreşleri Fotoğraf Kataloğu ve müzik CD'si” projelerinin de hazırlık aşamasında olduğunu, en kısa sürede tamamlanacağını sözlerine ekledi.