6 KANATLI MELEK LA STAMPA'DA

ROMA- İtalya'da çıkan ünlü La Stampa Gazetesi, sayfalarında Ayasofya Müzesi'nde yürütülen restorasyon çalışmaları sırasında bir süre önce ortaya çıkartılan altı kanatlı melek mozayiğine geniş bir yer verdi. 
Gazetenin 27 Temmuz 2009 tarihli sayısında, Marta Ottaviani imzasıyla yayımlanan İstanbul çıkışlı haberde "Ayasofya'da kubbenin tabanına çizilmiş ve yedi kat kireç ve alçının altına saklanmış melekler yeniden gün ışığına Çıkıyor," denildi.
"Bir meleğin yüzü sayesinde bir başyapıt hayata dönüyor," denilen "Ayasofya'nın altı kanatlı koruyucu melekleri" başlıklı haberde, daha sonra şu ifadeye yer verildi:
"Bu olay İstanbul'da yaşanıyor. Bugün müze olan eski Ayasofya Kilisesi yıllardan beri restore ediliyor. Restorasyon çalışmaları sırasında, kubbenin tabanındaki dört pandantifin üzerinde temsil edilen dört melekten birine yüzü iade edildi. En azından 900 yıl önce resmedilmiş olan meleğin yüzü 160 yılı aşkın süre örtülü kalmıştı.
Bu yüzü en son görenler Fossati kardeşler olmuştu. Sultan I. Abdülmecit'in isteği üzerine 19. Yüzyıl ortalarında binayı restore eden İsviçreli mimar kardeşler, restore çalışmaları sırasında kilisenin iç dekorasyonu hakkında önemli bazı keşifler yapmış, özellikle tünellerde bulunan bazı mozaik ve freskleri ortaya çıkartmışlardı. Ancak dört meleğin yüzü gizemli bir şekilde hemen kapanmıştı. Bunun muhtemel bir açıklaması, eski Hristiyan kilisesinin o dönem hâlâ Müslümanların kullanımında olması, dolayısıyla bütün kutsal resimlerin dua edilen salonlarda saklanması veya ortadan kaldırılması (antik Konstantinopoli'nin camiye dönüştürülen çok sayıdaki Bizans anıtında yapıldığı gibi) gerektiği olabilir. Ancak Fossati kardeşler çalışmalarının ardından önemli bir iz bıraktı: Ortaya çıkartılan başyapıtların çizim ve suluboya resimleriyle dolu bir albüm. Zaman değişti, dolayısıyla Ayasofya Koruma Yüksek Komisyonu nerede araştırma yapacağını ve çalışacağını biliyordu."
Söz konusu dört melek yüzünden ilkini gün ışığına çıkartmak için 10 iş gününe gerek olduğu ifade edilen haberde şu satırlar yer aldı:
"Meleğin yüzü yedi kat alçı ve kireçle sıvanmıştı. 160 yıl süren 'kapanma' dönemi ve ağır makyaj müdahalesine rağmen melek, bunu 'olağanüstü' bir keşif olarak nitelendiren uzmanlarca mükemmel bir halde bulundu.
Tam açıklamak gerekirse Ayasofya kubbesinin pandantiflerinde yer alan melekler, çoğu kez kırmızı renkte resmedilen altı kanatlı melekler -Bizans ikonografisinin genelde tanrının tahtını tutarken temsil ettiği bu melekler en fazla yinelenen motiflerinden biridir.
Sadece sanat tarihi tutkunları için değil, içinde yer alan harikaları hayranlıkla görmek için Ayasofya'yı gezen iki milyondan fazla ziyaretçi için de güzel bir haber. Bu anıt bir azizeye değil, Kutsal bilgeliğe (Yunanca “Sophia”) adandı. Yeni başkentin katedrali olarak Kostantin'in isteği üzerine inşa edildi. 337'de öldüğünde henüz tamamlanmamıştı, 360 senesinde takdis edildi, çıkan bir yangında tahriba uğradı ve 415'de II. Teodosius, yeniden inşa ettirdi. 532'de Jüstinyen döneminde bir kez daha yandı ve yine Jüstinyen tarafından olanca görkemiyle ve Bizans mimarisinin en üst noktası, devasa bir kubbeyle yeniden inşa ettirildi. En fazla göz kamaştırdığı dönem bu oldu: İmparator Jüstinyen ve eşi Teodora, Ayasofya Kilisesini Doğu Roma İmparatorluğu'nun manevi merkezi hâline getirdi. 1453'te Konstantinopolis'in düşüşünden sonra camiye dönüştürüldü ve 1934'e, çağdaş Türkiye'nin Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün Ayasofya'yı Müslüman kültün elinden alıp müzeye dönüştürmesine kadar öyle kaldı."
Restorasyon çalışmalarının İstanbul'un Avrupa Kültür Başkenti olacağı 2010'da bitmesi beklendiği bildirilen haberede, daha sonra "Böylece Ayasofya yukarıdan turistleri koruyan dört meleğiyle birlikte bütün ihtişamına yeniden kavuşmuş olacak," denildi.