İSTANBUL- Türkiye genelinde çeşitli kütüphane, şahıs, müze ve kurumların bünyesinde bulunan 300 bin cildin üzerindeki yazma eserin 70 bin cildi, İstanbul`daki Süleymaniye Kütüphanesi`nde bulunuyor.
Türkiye genelinde çeşitli kütüphane, şahıs, müze ve kurumların bünyesindeki 300 bin cildin üzerindeki yazma eserin 70 bin cildi, yazma eser bakımından dünyanın en önemli kütüphaneleri arasında bulunan İstanbul`daki Süleymaniye Kütüphanesi`nde muhafaza ediliyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı`ndan alınan bilgiye göre, ülkelerin en değerli kültür varlıkları arasında yer alan, bilim, sanat ve kültür araştırmalarında en otantik kaynaklardan olan yazma eserler, tarih, din, dil, felsefe, coğrafya, astroloji, fen bilimleri gibi çeşitli konularda, yazıldığı dönem ve yere ait temel bilgileri bünyesinde toplayan, bilim ve sanat dünyasının ilk elden kaynaklarını oluşturuyor.
ŞAHISLARDA 300 BİN CİLT CİVARINDA EL YAZMASI ESER
Türkiye`de, başta Kültür ve Turizm Bakanlığı`na bağlı kütüphaneler ve müzeler olmak üzere, üniversiteler, resmi ve özel kurum ve kuruluşlarda, şahıslarda 300 bin cilt civarında el yazması eser bulunduğu tahmin ediliyor.
Bakanlığa bağlı 14`ü yazma eser kütüphanesi olmak üzere 28 kütüphanede toplam 170 bin 28 yazma eser yer alırken, eserlerin sağlıklı bir şekilde korunarak gelecek kuşaklara ulaştırılmasının sağlanması, nitelikli, hızlı ve kolay bir şekilde yerli ve yabancı araştırmacıların hizmetine sunulması yoluyla bilim ve sanatın gelişmesine yardımcı olunması, Türk kültürünün uluslararası platformda tanıtılmasına katkıda bulunulması amacına yönelik olarak bakanlık kütüphanelerindeki yazma eserler dijital ortama aktarılıyor. Yazma eserler, ebru, hat, tezhip, minyatür, cilt, katı gibi geleneksel Türk el sanatlarının en güzel örneklerini de ihtiva ediyor.
``Yazma Eser Kütüphanesi`` olarak Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü çatısı altında faaliyet gösteren 13 kütüphaneden 7`si İstanbul`da bulunuyor.
EL YAZMASI ESERLERİN BULUNDUĞU KÜTÜPHANELER ŞÖYLE:
- Süleymaniye Kütüphanesi: Süleymaniye Külliyesi içinde yer alan Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, yazma eser bakımından dünyanın en önemli kütüphaneleri arasında yer alıyor. Kütüphanede, 106 koleksiyonda bulunan toplam 70 bin cilt yazma ve 120 bin basma eserin 12 bini Türkçe, 50 bini Arapça, 3 bin 680`i ise Farsça. Kütüphanede, Ayasofya, Bağdadlı Vehbi, Carullah, Damat İbrahim, Esad Efendi, Fatih, Hacı Mahud, Hamidiye, Kılıç Ali, Laleli, Reisülküttap, Süleymaniye, Şehid Ali ve Yeni Cami`nin en değerli koleksiyonları korunuyor.
- Köprülü Yazma Eser Kütüphanesi: Çemberlitaş`da faaliyet gösteren ve 1661`de Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa tarafından kurulan kütüphanede, 2 bin 775 cilt yazma, 2 bin 810 basma eser bulunuyor.
- Atıf Efendi Yazma Eser Kütüphanesi: 1741`de hattat, şair, maliyeci Mustafa Atıf Efendi tarafından Fatih Vefa`da kurulan kütüphanede, 3 bin 228 cilt yazma ve 24 bin 563 basma eser yer alıyor.
- Ragıp Paşa Yazma Eser Kütüphanesi: 1763`te Koca Ragıp Paşa tarafından Laleli`de kurulan kütüphanede 1275 cilt yazma eser araştırmacılara sunuluyor.
- Nuruosmaniye Yazma Eser Kütüphanesi: 1775`te Sultan I. Mahmud tarafından kurulan kütüphanede, 5 bin 52 cilt yazma eser yer alıyor.
- Hacı Selim Ağa Yazma Eser Kütüphanesi: 1782`de kuruldu. Selimağa, Aziz Mahmud Hüdai, Nurbanu Sultan, Kemankeş Emir Hoca koleksiyonları burada bulunuyor. Üsküdar`da yer alan kütüphanede 2 bin 952 yazma eser korunuyor.
- Millet Kütüphanesi: 1916`da Ali Emiri tarafından vakfedilen kitaplarla oluşturulan ve Fatih`te Feyzullah Efendi Medresesi`nde yer alan kütüphanede, Ali Emiri koleksiyonundaki 4 bin 414 eserle birlikte toplam 10 bin 500 cilt civarında yazma eser var. Millet Kütüphanesi`ne bağlı olarak çalışan ve 1775 yılında kurulan Fatih Çarşamba`daki Murad Molla Kütüphanesi`nde de 2 bin cilt kadar yazma eser yer alıyor.
YAZMA ESER BULUNAN DİĞER KÜTÜPHANELER
- Beyazıt Devlet Kütüphanesi: Beyazıt`ta bulunan kütüphane 1882`de ``Kütübhane-i Osmani`` adıyla Osmanlı Devleti tarafından kuruldu. Toplam 11 bin 98 cilt yazma esere sahip koleksiyona, Veliyüddin Efendi koleksiyonu ile Kara Mustafa Paşa koleksiyonu da eklendi.
- İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi: 1925`te kuruldu. II. Abdülhamid`e gelen yazmalar ile Halis Efendi, Sahip Molla ve Rıza Paşa koleksiyonlarından oluşan 18 bin cilt eser bulunuyor. Bunların 6 bin 963`ü Arapça, 1614`ü Farsça, 9 bin 941`i Türkçe. Az sayıda da Almanca, Ermenice, Fransızca, İtalyanca, Rusça eser bulunuyor.
- Kandilli Rasathanesi Kütüphanesi: Kütüphanede 574 cilt yazma eser, 300 cilt kadar da takvim bulunuyor.
- Yapı Kredi Bankası Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi: 1975 yılında Taksim`da kuruldu. 1000 cilt yazma eser vardır.
YAZMA ESER BULUNAN MÜZELER
- Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi: Fatih Sultan Mehmed döneminde ``Enderun Mektebi Odaları``nda kuruldu. Topkapı Sarayı`nda 3. Ahmed, Revan Köşkü, Bağdad Köşkü, Hazine, Emanet Hazinesi, Medine, Koğuşlar koleksiyonları yer alıyor. Kütüphanedeki Arapça, Türkçe, Farsça yazmaların sayısı 13 bin 405. Çeşitli kitaplar ve albümler içerisinde 12 ve 17. yüzyıllar arasına tarihlenen 13 bin 533 minyatür yer alıyor. 140 cilt içerisinde 7 bin 200`den fazla Türk, Hint, Moğol ve Arap minyatürü bulunuyor.
- Türk-İslam Eserleri Müzesi Kütüphanesi: Toplam 2 bin 251 cilt Arapça, Farsça ve Türkçe yazma eser yer alıyor.
- Arkeoloji Müzesi Kütüphanesi: Basma eser sayısının yazmalardan fazla olduğu kütüphanede, 478 Arapça, 192 Farsça, 949 Türkçe, 38 müşterek dilde, 2 Çağatayca olmak üzere toplam 1659 cilt yazma eser bulunuyor.
İstanbul`da bunların dışında bazı özel ve kamu müzeleri ile şahısların elinde de yazma eserler bulunuyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.