Bir ülkenin sahip olduğu en güçlü pazarlama aracı, her zaman ağızdan ağıza (word-of-mouth) pazarlama olmuştur. Dijital göçebeler ise bu mekanizmanın dünyadaki en güvenilir, en organik biçimidir; üstelik kendi yolculuğunun masrafını kendisi karşılayan bir biçim. Peki, Türkiye olarak biz bu nitelikli kitlenin kalmasını yeterince kolaylaştırıyor muyuz?
Onlarca yıldır turizmde geleneksel matematiğe sığınmaya alıştık: Kaç gece konakladılar, ne kadar harcadılar, ne kadar bahşiş bıraktılar? Sayılar elbette küçük değil ama asıl mesele bu değil. Bir dijital göçebenin gerçek değeri, otel defterinde yazan rakamlarla ölçülemez. Onun gerçek değeri; Berlin’deki meslektaşına söylediği bir cümle, Karaköy’deki bir kafeden paylaştığı bir fotoğraf veya ülkesine döndüğünde kaleme aldığı bir blog yazısıdır.
Ülkemizde birkaç ay geçiren bir göçebe, koca bir bakanlığın bir yıllık reklam bütçesiyle satın alamayacağı derinlikte bir dijital iz bırakır.
Milyar Dolarlık Influencer Bütçelerine Karşı "Bedava Medya"
Bir ömrünü konaklama sektöründe ve Skål International çatısı altında geçirmiş bir profesyonel olarak, aynı dersin yıldan yıla tekrarlandığını gördüm: Hiçbir turizm tanıtım kampanyası, hiçbir parlak dergi sayfası veya reklam cıngılı, bir yabancının arkadaşına içtenlikle söylediği “Mutlaka gitmelisin” tavsiyesinin önüne geçemez.
Bugün markaların sadece son iki yılda influencer iş birliklerine 30 milyar doların üzerinde bütçe ayırmasının tek bir sebebi var: Kişiden kişiye gelen tavsiye; güvende, dönüşümde ve akılda kalıcılıkta ücretli mesajlardan çok daha güçlüdür.
Bir dijital göçebe, kendi parasıyla bizim "organik influencer’ımız" olmaya gelen kişidir. Üstelik ticari brief’lerin dokunmadığı bu insanlar, her turizm otoritesinin ulaşmak için can attığı bir kitleye seslenir: Eğitimli, mobil, yüksek gelirli ve çevre etkisine açık genç profesyoneller. Bu; bedava medya, gerçek güven ve yıllara yayılan bir getiri demektir.
Yarış Manzara Değil, Kolaylık Yarışı
Buna rağmen, yapısal ve bürokratik engellerle onların kalmasını hâlâ zorlaştırıyoruz. Dünyada bu matematiği ilk kavrayan ülke 2020’deki Dijital Göçebe Vizesi ile Estonya oldu. Ardından Portekiz D8 vizesiyle bayrağı devraldı. Bugün İspanya, Endonezya, Tayland, Hırvatistan, Yunanistan ve BAE gibi ciddi tüm turizm ekonomileri dijital göçebelerin peşinde.
Ancak bu küresel yarış maliyet veya manzara üzerinden dönmüyor; yarış kolaylık üzerinden yürüyor. Kim en hızlı kabul ediyor, kim en uzun süre kalmasına izin veriyor ve kim onu bir "risk" değil de bir "ortak" olarak görüyor?
Türkiye, bu listenin sonunda yer alıp koşturan değil, başında oturup yol gösteren ülke olmalıdır. Coğrafi konumumuz, yaşam maliyetimiz, mutfağımız, güçlü internet altyapımız, çok dilli şehirlerimiz ve köklü misafirperverlik kültürümüzle tüm kozlar elimizde. Eksik olan tek şey; dijital göçebeye "Hoş geldin, tanınıyorsun ve değerlisin" mesajını verecek net bir kamusal sinyaldir. Onları birer turist, sığınmacı ya da denetlenecek birer kayıt olarak değil; kaldıracı yüksek birer "misafir" olarak konumlandırmalıyız.
Yapılması Gerekenler Karmaşık Değil
Bu sinyali oluşturmak yeni bir bakanlık kurmayı gerektirmez, yalnızca bir irade ve karar meselesidir:
Net ve Uzun Süreli Vize: Oturuma uzanan, internetten yapılabilen sade bir dijital göçebe vizesi süreci.
Altyapı ve Teşvik: İstanbul, İzmir, Antalya, Bodrum, Çanakkale, Eskişehir ve Trabzon gibi cazibe merkezlerinde ortak çalışma alanlarının (co-working) desteklenmesi.
Bürokratik Netlik: Vergi süreçlerinin netleştirilmesi ve tüm pratik soruların beş dakikada cevaplandığı tek bir İngilizce portalın hayata geçirilmesi.
Çoğu pazarlama harcaması, kampanya bittiği gün değer kaybetmeye başlar. Oysa Çeşme’de, Kaş’ta ya da İstanbul’da altı ay geçiren bir dijital göçebenin geride bıraktığı paylaşım, tavsiye ve dostluk bağı, hiçbir ek maliyet olmaksızın yıllar boyunca Türkiye’yi pazarlamaya devam eder.
Önümüzdeki on yılın Türk turizm halkla ilişkileri, geçici reklam kampanyalarıyla değil, kalıcı politikalarla kazanılacak. Dijital göçebe bir müşteri değil, kendi yolculuğunun masrafını karşılayan bir elçidir. Sınırda sabırlarını sınamayı bırakıp, kapıyı onlara daha geniş, daha hızlı ve daha zarif açalım. Ardından gelecek ağızdan ağıza dalgası, gerisini zaten halledecektir.
Yazarın seyahatin değişen biçimleri ve turizm stratejileri üzerine diğer yazılarına ahmetcanyesildag.com adresinden ulaşabilirsiniz.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.