• BIST 11400.09
  • Altın 5771.98
  • Dolar 50.564
  • Euro 55.5341
  • İstanbul 20 °C
  • Ankara 5 °C
  • Antalya 15 °C

Deniz ve güneş yerine felaketlerin izindeler

Deniz ve güneş yerine felaketlerin izindeler
Savaşların, soykırımların ve büyük afetlerin izlerini taşıyan yerler, farklı bir seyahat deneyimi arayanların rotasına giriyor. “Karanlık turizm” oenilen bu geziler, insanlığın acılarının turistik bir ürüne dönüşmesi tartışmaları da beraberinde getiriyor

LONDRA — Kimi gezginler tatil için sahilleri ve tatil köylerini seçerken kimileri toplu katliamların yaşandığı alanlara, terk edilmiş şehirlere ve felaketlerin izlerini taşıyan bölgelere yöneliyor. Auschwitz’ten Paris Katakombları’na, Kamboçya’daki Ölüm Tarlaları’ndan Hiroşima’ya uzanan bu seyahatler, ziyaretçileri tarihin en ağır olaylarıyla yüzleştiriyor.

“Karanlık turizm” adı verilen bu seyahat biçiminin merkezinde, ölüm ve trajediyle ilişkili mekânları yerinde görmek bulunuyor. Ziyaretçilerin bir bölümü yaşananları öğrenmek ve hayatını kaybedenleri anmak isterken bir bölümü de yıkımın geride bıraktığı görüntülere duyduğu merakla yola çıkıyor.

Ancak bu ilgi, turizm sektörü açısından temel bir soruyu gündeme getiriyor: Acıların yaşandığı yerleri ziyaret etmek, hangi noktada geçmişle yüzleşmekten çıkıp felaketi seyretmeye dönüşüyor?

karanlik-turizm-012.jpgTARİHİ ANLAMAK İSTEYENLERİN ROTASI

Karanlık turizm tek bir gezi türünden oluşmuyor. Soykırım anıtları, eski toplama kampları, savaş alanları, mezarlıklar ve doğal afetlerden etkilenen yerleşimler bu kapsamda değerlendiriliyor.

Bu alanlara düzenlenen ziyaretlerde müzeler, rehberli geziler, tanıklıklar ve korunan tarihî kalıntılar aracılığıyla yaşananlar aktarılıyor. Ziyaretin niteliğini ise mekânın nasıl sunulduğu, ziyaretçinin davranışı ve yerel halkın yaklaşımı belirliyor.

karanlik-turizm-013.jpgAUSCHWITZ’TEN PARİS’İN YER ALTI MEZARLARINA

Polonya’daki Auschwitz-Birkenau Anıt ve Müzesi, Nazi dönemindeki toplu katliamların hafızasını koruyan başlıca merkezler arasında bulunuyor. Habere konu olan 2022 verilerine göre Auschwitz’i yaklaşık 1,2 milyon kişi ziyaret etti.

Paris Katakombları, yaklaşık altı milyon kişinin kemiklerini barındıran yer altı mezarlarıyla bu seyahatlerin farklı bir örneğini oluşturuyor. Kamboçya’daki Ölüm Tarlaları, New York’taki 11 Eylül Anıtı ve Hiroşima ile Nagazaki’deki anma alanları da ziyaretçileri kitlesel ölümlerin toplumsal hafızadaki yeri üzerine düşünmeye yöneltiyor.

Bu mekânlar, yalnızca geçmişin izlerini göstermiyor; yaşananların nedenlerini ve sonuçlarını öğrenme imkânı da sunuyor.

karanlik-turizm-014.jpgTERK EDİLMİŞ ŞEHİRLERİN SARSICI ETKİSİ

Karanlık turizm üzerine çalışan Peter Hohenhaus, kendisini en fazla etkileyen yerler arasında Çernobil çevresindeki yasak bölgeyi ve Pripyat’ı gösteriyor.

Nükleer felaketin ardından boşaltılan Pripyat’ın terk edilmiş yapıları, gündelik hayatın bir anda kesilmesini görünür kılıyor. Doğanın zamanla binaları ve sokakları kaplaması ise ziyaretçilere insan yerleşimlerinin kırılganlığını düşündürüyor.

Bu tür alanların geçmişte turistik ilgi görmüş olması, bugün ziyarete açık veya güvenli oldukları anlamına gelmiyor. Erişim koşulları, bölgedeki güvenlik durumu ve resmî kararlar doğrultusunda değişebiliyor.

ANMAK İLE SEYİRLİĞE DÖNÜŞTÜRMEK ARASINDAKİ SINIR

Karanlık turizmin en çok tartışılan yönü, ziyaretçilerin davranışları. Toplu ölümlerin yaşandığı alanlarda eğlence odaklı fotoğraflar çekilmesi ve kurbanların hikâyelerinin yalnızca ilgi çekici bir içerik olarak sunulması, anma mekânlarının amacıyla çelişiyor.

Savaşın veya afetin etkilerinin sürdüğü bölgelerde ise tartışmaya başka sorular ekleniyor: Yerel halk ziyaretçi istiyor mu? Geziler yardım ve iyileştirme çalışmalarını aksatıyor mu? Turizmden elde edilen gelir, zarar gören topluma ulaşıyor mu?

Ağustos 2022’de Ukrayna’nın Kiev, Buça, İrpin ve Harkiv kentlerindeki yıkımı konu alan turların gündeme gelmesi, bu soruları öne çıkarmıştı. Devam eden çatışmalar, mayınlar ve hava saldırıları da bu gezilerin güvenlik boyutunu tartışmaya açmıştı.

FELAKETLERDEN DERS ÇIKARMAK MÜMKÜN

Karanlık turizm araştırmacısı Philip Stone’a göre bilinçli ve iyi planlanmış ziyaretler, insanların afetlerin sonuçlarını ve iklim değişikliğinin etkilerini anlamasına katkı sağlayabilir. Bu geziler, zarar gören topluluklara maddi destek sağlama potansiyeli de taşıyor.

Ancak bunun için ziyaretlerin yerel halkın ihtiyaçlarına, yas sürecine ve bölgenin koşullarına göre düzenlenmesi gerekiyor. Karanlık turizmin değeri, felaketin ne kadar çarpıcı gösterildiğinden çok, ziyaretçinin oradan ne öğrenerek ayrıldığıyla ölçülüyor.

 

Bu haber toplam 890 defa okunmuştur
Etiketler:
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2005 Türkiye Turizm | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.